Activeren, activeren, wie zijn best doet zal het leren


Door

Archief

Het onderwijslandschap heeft er een nieuw beestje bij: actief leren. De UGent onderzoekt mogelijkheden om het universiteitsbreed uit te bouwen en zo de werklast tijdens examenperiodes in te perken. Maar wie actiever moet worden, is nog maar de vraag.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 29/04/2019 – 11:12 door Elise Mae­sEl­la Roose

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Het idee rond het veran­deren van de acad­emis­che kalen­der is onder­tussen ges­neu­veld, maar dat van de actieve leer­meth­o­d­en lijken niet te wijken. Wat het inhoudt, hoe het ervoor staat en hoe het geïm­ple­menteerd wordt, leggen ACTIVO’s Evi Van Mol en Jasper De Cnuy­dt ons uit. Zij wor­den van een kri­tis­che noot voorzien door  Ruben Janssens, bestu­ur­der onder­wi­js bij de Gentse Stu­den­ten­raad.

Activo’s en alternativo’s

Evi Van Mol en Jasper De Cnuy­dt

Actief onder­wi­js is het tegen­overgestelde van passief onder­wi­js. De tra­di­tionele vorm van les­geven houdt een een­richt­ingsver­keer van prof naar stu­dent in. Dit resul­teert in een passieve vorm van leren. Actief leren vraagt van de stu­dent dat hij of zij zich actiev­er inzet. Dit betre­ft niet enkel de slaag­ci­jfers, maar ook betrokken­heid. Stu­den­ten zijn geen hon­der­den indi­vidu­ut­jes in een ruimte meer, maar gaan actief met elka­ar en de prof in inter­ac­tie. Som­mige vor­men hier­van ben je wellicht al tegengekomen in je lessen, want het bestaat al in zekere mate aan de UGent. Zo heb je de micro­foon­bal, Men­time­ter, pre­sen­taties en leer­paden. Maar vol­gens de ACTIVO’s zal het dieper moeten gaan dan dat. Veel zal afhangen van pro­fes­soren en hun berei­d­wil­ligheid om deze onder­wi­js­meth­od­es te inte­gr­eren in de lessen. Er moet actief gepeild wor­den naar wat de stu­den­ten opsteken van de lessen. Daar­naast is er ook nog de com­pe­ten­tie van zow­el de pro­fes­sor als de stu­dent. We mogen eve­neens niet ver­geten reken­ing te houden met werk­last, infra­struc­tu­ur, eval­u­atievor­men enzovoort.

Ja maar wie gaat dat betalen?

Ruben Janssens wijst op de ver­ant­wo­ordelijkheid van de les­gev­ers, die elk voor zich moeten beslis­sen hoe ze dit willen realis­eren. Een obstakel is dat nieuwe lesmeth­o­d­en een aan­pass­ing van zow­el per­son­eel als infra­struc­tu­ur ver­gen. Actief leren in een audi­to­ri­um van 300 stu­den­ten is moeil­ijk. De stu­den­ten moeten ingedeeld wor­den in kleinere groepen. Dat vereist allereerst een andere infra­struc­tu­ur, maar eve­neens veel meer werk voor les­gev­ers. Zij moeten hun lesmeth­ode omgooien en stu­den­ten van een meer indi­vidu­ele begelei­d­ing voorzien. Les­gev­ers moeten dus zelf ook begeleid wor­den bij de inte­gratie van actief leren in hun lessen. “Het is niet de bedoel­ing dat er een uni­forme meth­ode gevol­gd wordt”, aldus de ACTIVO’s. “Wat wij doen in onze test­fase is samen­werken met pro­fes­soren uit ver­schil­lende richtin­gen. Dit kan gaan van vakken in de psy­cholo­gie tot vakken in de exacte weten­schap­pen. We gaan voor elk vak op zoek naar manieren om actief leren in te cal­culeren, aangepast aan de vak­in­houd.”

Nog een prob­leem vol­gens de Stu­den­ten­raad is het veel voorkomen van de mul­ti­ple choice-exa­m­ens in som­mige oplei­din­gen. Dit is geen goede eval­u­atiemeth­ode. Het blijkt dat stu­den­ten veel opper­vlakkiger leren bij meerkeuze-exa­m­ens dan voor open en mon­delinge exa­m­ens. Er moet dus samengezeten wor­den met docen­ten om tot een duurzame, leer­rijke oploss­ing te komen die voor zow­el docent als stu­dent rend­abel is.

Eerstedutsstudenten

Ruben Janssens

Tij­dens het jaar zelf wor­den stu­den­ten aan hun lot overge­lat­en. Som­mi­gen vallen in een zwart gat en stud­eren niet tot de exa­m­ens hen recht in de ogen staren. Zek­er eerste­jaarsstu­den­ten hebben min­der weet van wat hen te wacht­en staat. Dit ter­wi­jl er manieren moeten zijn om stu­den­ten voor te berei­den op zow­el de exa­m­ens zelf, als een resul­taat dat kan tegen­vallen. Van Mol, De Cnuy­dt en Janssens pleit­en voor feed­back tij­dens het acad­e­mie­jaar, die kansen biedt om stu­den­ten op de goede weg te helpen, in plaats van dit pas aan te bieden nadat de stu­dent gebuisd is. Naast de manier waarop je best leert voor je exa­m­ens zijn er ook bezorgdhe­den over de inzet van pro­jecten en groep­sop­dracht­en om aan actief leren tege­moet te komen. De Gentse Stu­den­ten­raad wil niet dat de stu­dent te zwaar over­laden wordt met opdracht­en, want dit zou beteke­nen dat het actief leren aan zijn doe­len van werk­lastver­min­der­ing en betere voor­berei­d­ing op exa­m­ens voor­bij zou gaan. Opdracht­en en groep­swerken moeten ter onder­s­te­un­ing zijn van de leer­stof voor de exa­m­ens, en mogen ze niet in de weg staan. Zo haalt Janssens een voor­beeld uit Zwe­den aan, waarin pro­jecten geen puur huiswerk zijn, maar in het lessen­roost­er wor­den inge­p­land. Ook moet het nut van som­mige pro­jecten in vraag gesteld wor­den. Twee diep­gaande pro­jecten kan vol­doende zijn. Het hoeven er geen vijf te zijn en ook moet niet steeds alles gequo­teerd wor­den. Lessen kun­nen op elka­ar afgestemd wor­den, docen­ten moeten samen­zit­ten en geïn­te­greerde pro­jecten op poten zetten die stu­den­ten diep lat­en ingaan op een bepaald the­ma. Dit vergt dus een grotere en diepere samen­werk­ing van les­gev­ers.

“Opdracht­en en groep­swerken moeten ter onder­s­te­un­ing zijn van de leer­stof voor de exa­m­ens, en mogen ze niet in de weg staan” – Ruben Janssens

Euforisch vooruitzicht

Momenteel zijn er al enkele pilooto­plei­din­gen die het voor­touw nemen en bepaalde meth­o­d­en uittesten. In het Tech­nicum wor­den nieuwe lokalen ingericht met het oog op deze meth­o­d­en en ook Ufo­ra, de dig­i­tale leeromgev­ing die Min­er­va zal ver­van­gen, wordt gebruikt als hef­boom om een meer dynamis­che leeromgev­ing te creëren. Janssens ver­meldt ook de lesop­names als aan­vul­lende lesmeth­ode, zodat elke stu­dent dan op zijn/haar manier de les kan vol­gen. De ACTIVO’s staan hier echter scep­tisch tegen­over omdat dit uit­stelge­drag zou aan­moedi­gen. Leer­paden en ken­nisclips zouden een actie­vere leer­meth­ode zijn, dan drie uur passief naar een hoor­col­lege luis­teren. Om feed­back van stu­den­ten te kri­j­gen, wat nu ont­breekt, zullen vol­gend jaar al vernieuwin­gen doorgevo­erd wor­den. Ruben Janssens laat ook weten dat deze veran­der­ing over een lange tijd zal gaan. De ACTIVO’s zijn er nu voor twee jaar, maar het kan mogelijks een gen­er­atie duren voor­dat het hele principe als onder­wi­jssys­teem geïn­te­greerd zal wor­den.

We did it before it was cool

Inter­na­tion­aal gezien wor­den op vlak van onder­wi­js prob­le­men aangekaart in ver­band met diver­siteit, slaagkansen, doorstroom en heror­iën­tatiemogelijkhe­den. Diver­siteit in de zin van diverse stu­den­ten, diverse voorken­nis, diverse groepen en diverse studierichtin­gen. Onder die omstandighe­den moeten stu­den­ten com­plexe zak­en leren, zoals kri­tisch denken. Dit kan niet zijn dat het enkel via een hoor­col­lege gebeurt. Daar kan actief leren zijn nut bewi­jzen! In de lit­er­atu­ur wordt vaak ver­wezen naar actieve leer­meth­o­d­en, die meer en meer wor­den toegepast en ook blijken te werken. Dat is dus geen principe van the next big thing, maar is echt een oploss­ing voor ons ver­oud­erd onder­wi­jssys­teem.

“Actief leren is dus geen principe van the next big thing, maar is echt een oploss­ing voor ons ver­oud­erd onder­wi­jssys­teem.” – ACTIVO’s

Ook op vlak van werk­druk wer­den oplossin­gen gezocht. Omdat 300 papers ver­beteren veel werk met zich mee­brengt, proberen we te kijken of er andere manieren zijn om com­pe­ten­ties te toet­sen. Voor de stu­den­ten brengt dit met zich mee dat de werk­last tij­dens de blok fors ver­min­dert en ze meer werk lev­eren tij­dens het jaar.

“Iets wat vaak terugkomt is de angst voor ver­lies van ken­nis. De bedoel­ing hier is dat ken­nis nog steeds wordt overge­dra­gen, maar op een meer inter­ac­tieve en ook diep­gaande manier. Dit betekent ook dat een stu­dent, opgeleid aan de hand van actieve leer­meth­o­d­en, voor de rest van zijn/haar lev­en ken­nis zal ver­garen op deze manier”, vertellen de ACTIVO’s.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *