De Rooie Vlinder: LGBTQ+ aan de UGent in de jaren 70

De verenig­ing werd in 1976 opgericht door onder andere Eddy van Sandt en Gui­do Tot­té. Ze kon­den zich niet vin­den in de homobe­weg­in­gen, noch in de linkse krin­gen van hun tijd. Veel groeperin­gen rond homosek­su­aliteit richt­ten zich namelijk vooral op de inte­gratie van ‘homofie­len’ in een het­erosek­suele wereld. De Rooie Vlin­der streefde echter naar een rad­i­caal-linkse homobe­weg­ing. Ze stond achter het idee dat homosek­sueel zijn een maatschap­pelijk con­struct was en sprak zich uit tegen de invloed en macht van het­ero­nor­ma­tiviteit.

De beweg­ing staat vooral bek­end om de mil­i­tante en extreem­linkse ideeën. Ter­wi­jl andere werk­groepen, zoals de Gentse Stu­den­ten­werk­groep Homofil­ie (GeSWH), geloof­den in de accep­tatie en inte­gratie van homosek­su­aliteit in het bestaande sys­teem, pleitte de Rooie Vlin­der voor een veran­der­ing van het sys­teem voor homosek­sue­len. Zo zei Gui­do Tot­té dat het het­ero­huwelijk zo ver­stikkend was dat hij vond dat homosek­sue­len het vooral niet moesten imiteren. Hoewel hij wel vond dat homo’s ook moeten kun­nen trouwen, had hij fun­da­mentele kri­tiek op het insti­tu­ut van het huwelijk.

Daar­naast had de groep een eigen blad ’t Is genoeg!, waarin leden kri­tisch schreven over het­erosek­su­aliteit als maatschap­pelijk sys­teem. Ze organ­iseer­den ver­schil­lende optocht­en en betogin­gen. Opmerke­lijk was ook hun inter­ven­tie in de Gentse Flo­ral­iën. In 1978 werd daar de allereer­ste ‘inter­na­tionale homodag’ geor­gan­iseerd. Ver­schil­lende pro­gressieve groeperin­gen waren aan­wezig, er wer­den films ver­toond en debat­ten gevo­erd. Daar­bovenop had de organ­isatie een peti­tie gecreëerd tegen artikel 372bis, een homo­fobe wets­bepal­ing uit 1965 waarin een onder­scheid werd gemaakt tussen de leefti­jds­grens voor het­eroseks en homoseks. Die werd door hun protest afgeschaft. De dag werd met een fuif, het janet­ten­bal, afges­loten.

De dag werd met een fuif, het janet­ten­bal, afges­loten

In de jaren 80 ver­loor de homobe­weg­ing in Bel­gië een deel van haar momen­tum, en in sep­tem­ber 1981 kondigde de Rooie Vlin­der in zijn eigen blad het einde van de verenig­ing aan. Een dal­end lede­naan­tal, interne verdeeld­heid en steeds min­der effec­tieve acties lei­d­de ertoe dat het voortbestaan van de verenig­ing nage­noeg onmo­gelijk werd.

Hoewel de wereld, gelukkig, flink veran­derd is, zijn veel van de stand­pun­ten waar de Rooie Vlin­der voor stond nog steeds actueel. In hun provo­catieve en inter­sec­tionele aan­pak waren ze zeer vooruit­strevend en bli­jven ze ook van­daag de dag een voor­beeld voor elke linkse of queer activist die probeert de wereld een stuk­je ver­draagza­mer te mak­en.