De schoonmaak van de Seine: eerst zien, dan geloven


Door

Archief

Parijs was al langer de stad van de liefde, maar sinds de Olympische Spelen staat ze ook bekend als de stad van de abominabele waterkwaliteit. Toch hebben er tijdens de Spelen 110 triatleten een (on?)frisse duik in de Seine genomen.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 16/09/2024 – 6:26 door Yana Rosé

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Uitwerpselen en slachtafval

Zwem­men in de Seine is al een tijd­je geen sinecure meer. Par­i­jzenaars zagen de riv­i­er al sinds de mid­deleeuwen als de ide­ale opberg­plaats voor hun uitwerpse­len en slachtafval. In de negen­tiende eeuw zorgde het nieuwe riool­sys­teem voor een verdere achteruit­gang van de toe­s­tand.

Sinds 1923 werd poot­je­baden offi­cieel door het stads­bestu­ur ver­bo­den. Een paar decen­nia lat­er werd de erbarmelijke toe­s­tand dan weer gem­i­ni­maliseerd. Zo was burge­meester Jacques Chirac in de jaren ’90 van oordeel dat het hele gedoe ferm over­dreven was. Om een punt te mak­en, zou hij in hoog­steigen per­soon in de riv­i­er plonzen. Hij stond zelfs op de aan­wezigheid van enkele getu­igen. Het is er echter nooit van gekomen, wellicht omdat Chirac eerst nog een duik wilde nemen in een aan­tal lokale cor­rup­ti­eschan­dalen. 

Het Zwemplan

Intussen bleef de Seine een flink vervuilde riv­i­er. Op rege­nachtige dagen stroomde afval van de riolen recht­streeks het water in. In tegen­stelling tot Chirac, besliste burge­meester Anne Hidal­go paal en perk te stellen aan deze sit­u­atie. Het Zwem­plan werd in 2015 al gelanceerd, ruim tien jaar voor de effec­tieve start van de Spe­len. 

Achter de schoon­maak zat een drieledig sys­teem. Naast con­se­quente metin­gen, werd via een gigan­tisch water­bassin onder het tre­in­sta­tion Gare D’Auster­litz hemel­wa­ter opgevan­gen. Ver­vol­gens stroomde dat door naar een zuiv­er­ingssys­teem. Eens het water was schoonge­maakt, vloei­de het door naar de riv­i­er. Daar­naast werd een super­riool van 8,8 kilo­me­ter aan­gelegd in het zuiden van Par­i­js en moedigde de over­heid via cam­pagnes eige­naars van woon­boten aan om hun afval niet in de riv­i­er te lozen.

Weten­schap­pers waarschuwen dat stad­sriv­ieren hoe dan ook een bron bli­jven van bac­ter­iën en parasi­eten

Of het echt een groot suc­ces is geweest, valt nog te bezien. Er hebben immers min­stens drie tri­atleten een bac­ter­iële infec­tie gekre­gen na hun plons. Of dat effec­tief met de waterk­waliteit te mak­en had, is niet volledig duidelijk. Weten­schap­pers waarschuwen in elk geval dat stad­sriv­ieren hoe dan ook een bron bli­jven van bac­ter­iën en parasi­eten, ondanks de lovenswaardi­ge pogin­gen om het tij te doen keren. Peri­odes van zware regen­val bli­jven daar­bovenop een gevaar vor­men voor de effec­tiviteit van de nieuwe infra­struc­tu­ur.

Pootjebaden in tijden van klimaatverandering

Zwem­men in de Seine is meer dan een leuk extraat­je na een wereld­wi­jd sporteven­e­ment. Het is een sym­bol­isch gegeven, dat in verbind­ing staat met zow­el het verleden als de toekomst. Voor 1923 bestond er een heuse zwem­cul­tu­ur in de hoofd­stad. Door de ver­be­ter­ing van de waterk­waliteit wordt de riv­i­er dus terug aan de stads­be­won­ers gegeven. 

Daar­naast vormt het een broodnodi­ge recre­atiemogelijkheid voor de stedel­ing van de toekomst. Door de kli­maatveran­der­ing zal hittestress in de ste­den wel twee keer zo hoog liggen als op het plat­te­land. Schoon water kan daar­bij fel­begeerde verkoel­ing bieden. Naast Par­i­js hebben dus ook andere groot­st­e­den baat bij een grondi­ge schoon­maak van hun eigen water­we­gen. 

Been there, done that

Het is dan ook niet ver­won­der­lijk dat er ook elders volop wordt nagedacht over de prob­lematiek. Ook ste­den zoals New York, Rot­ter­dam en Syd­ney zijn ges­tart met hun eigen waterzuiv­er­ing­spro­jecten. In Europa, een con­ti­nent waar de water­lopen er door de urban­isatie bij­zon­der slecht aan toe zijn, zijn er ver­schil­lende pro­jecten lopende. Vaak mak­en die gebruik van een gelijkaardi­ge strate­gie zoals het Zwem­plan. Zwit­ser­land is bijvoor­beeld al sinds de jaren ’80 bezig met het zwemvrien­delijk mak­en van haar riv­ieren. Ook dit land bouwde hier­voor aangepaste rio­ler­ing en legde omlei­din­gen aan om huisaf­val van de Rijn weg te voeren. 

Par­i­js was zek­er geen trend­set­ter en speelde in haar mas­ter­plan vaak leen­t­je­bu­ur

De Brit­ten hebben de afgelopen jaren dan weer het Thames Tide­way Project opgezet, bedoeld om de wereld­beroemde riv­i­er die door hun hoofd­stad stroomt schoon te mak­en. Ook zij maak­ten hier­voor gebruik van een uit de kluiten gewassen riool­sys­teem dat met zijn 25 kilo­me­ter zelfs drie keer zo lang is als dat van hun con­ti­nen­tale buren. De bewust­word­ing van de woon­booteigenaren hebben de Fransen afgekeken van Ned­er­land. Par­i­js was dus zek­er geen trend­set­ter en speelde in haar mas­ter­plan vaak leen­t­je­bu­ur.  

Ondanks de voorde­len, waren veel Par­i­jzenaars alsnog niet te vin­den voor de schoon­maak­op­er­atie. Reden daar­voor was het kosten­plaat­je van het hele gebeuren: een slordi­ge 1,4 mil­jard euro. Enkele stedelin­gen zwo­eren zelfs onder de hash­tag #jechiedansla­seine om uit protest hun behoefte in de Seine te doen. Net zoals bij Chirac, hebben ze dat plan tot ieders oplucht­ing lat­en varen. 

 


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *