De UGent en het sprookje van de oeverloze klimaatambitie


Door

Archief

De voorstellen in het energiebeleidsplan van de UGent zijn lovenswaardig. Maar zullen ze verder komen dan de tekentafel? Voor indrukwekkende maatregelen zijn immers even indrukwekkende budgetten en personeelsmiddelen nodig. En waar die precies vandaan zullen komen, is nog heel onzeker.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 3/11/2019 – 19:40 door David Michiels

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Nie­mand wil van een gebrek aan ambitie ver­dacht wor­den. De Sociale Raad gaf op 25 juni van dit jaar unaniem een posi­tief advies over het energiebelei­d­splan van de UGent. Het focust op de peri­ode 2020–2030, maar blikt ook al vooruit naar 2050. Het plan passeerde nog langs de Bouw­com­missie om uitein­delijk te belanden bij het Bestu­urscol­lege, waar het werd goedgekeurd. Met dit plan wil de UGent zich mee inzetten om de uit­stoot van broeikas­gassen met veer­tig pro­cent te ver­min­deren tegen 2030 en uitein­delijk volledig CO2-neu­traal te zijn tegen 2050. De doel­stelling is om de CO2-uit­stoot afkom­stig van gebouwver­warm­ing en elek­triciteitsvoorzien­ing te ver­min­deren met 1,5% per jaar en uit­slui­tend fos­sielvrij te bouwen en ren­ov­eren. Con­creet betekent dit een resem aan investerin­gen op vlak van energie-effi­ciën­tie, het ver­war­men zon­der fos­siele brand­stof­fen en eigen groene energiepro­duc­tie.

Effficiënt gebruik van ruimte

Lina Avet en Riet Van de Velde

Er wordt voorgesteld om het gebouwen­pat­ri­mo­ni­um beter te benut­ten door flex­i­bel om te gaan met ruimtes. Zo is een effi­ciën­ter energie­ver­bruik per vierkante meter mogelijk. Ondanks dat gelijkaardi­ge ambities al eerder gefor­muleerd wer­den, is tussen 2013 en 2018 de opper­vlak­te van het gebouwen­pat­ri­mo­ni­um met vijf­tien pro­cent toegenomen en is een verdere sti­jging met vijf pro­cent gep­land. De groei in per­son­eel en stu­den­ten wordt hier­mee opgevan­gen, maar toch er is nog veel onder­bezetting en onder­be­nut­ting.

Lina Avet van de Direc­tie Gebouwen en Facil­i­tair Beheer is zich bewust van het prob­leem: “Als iemand een ruimte nodig heeft, is het ‘hebben is hebben en kri­j­gen is de kun­st’. Als prof­fen bijvoor­beeld een onder­zoek­slokaal verkri­j­gen, houden ze het ste­vig vast. We zouden van deze verkok­er­ing af willen en meer tot flex­i­biliteit aanzetten. Heel de uni­ver­siteits­ge­meen­schap zal betrokken wor­den.”

“De eerste stap is vak­groe­pover­schri­j­dend werken en ten slotte moet er ook fac­ul­teitover­schri­j­dend gew­erkt wor­den. Je ziet de noden evolueren: soms groeit bepaald onder­zoek onverwacht snel en ander onder­zoek verd­wi­jnt soms ook. Je zou ervoor moeten zor­gen dat die vierkante meters gemakke­lijk­er doorgeschoven kun­nen wor­den. Zo moeten we min­der bouwen en besparen we energie”, aldus Avet.

De aan­pass­ing van de gebouwen zal naar schat­ting 600 miljoen euro kosten. Voor­lop­ig is een tiende van het bedrag als bud­get voorzien.

Daar­naast streeft de UGent ernaar om al haar gebouwen bij­na-energien­eu­traal te mak­en bij nieuw­bouw en totaal­ren­o­vaties. Deze zouden dan weinig energie gebruiken voor ver­warm­ing, ven­ti­latie, koel­ing en warm water. De energie die nog nodig is, moet volledig uit groene energiebron­nen komen. Wan­neer alle gebouwen van vóór 2000 aangepast wor­den aan deze nor­men, zal dit naar schat­ting zeshon­derd miljoen euro kosten. Voor­lop­ig is een tiende van dit bedrag als bud­get voorzien.

Onvoldoende personeelsmiddelen

Naast de eerderge­noemde maa­trege­len wil de UGent ook aan proac­tief gebouwen­be­heer doen. Onze uni­ver­siteit wil daar­bij energiebe­spar­ingsmo­gelijkhe­den opsporen en genomen maa­trege­len opvol­gen. Door­dat het aan vol­doende mankracht ont­breekt, wordt deze taak al sinds enkele jaren doorgeschoven naar een externe onder­houds­fir­ma. Deze laat­ste gaat echter niet mee in het duurza­amhei­dsver­haal en aan­vaardt de bijbe­horende boete. Dit voor­beeld zet het teko­rt aan per­son­eelsmid­de­len in de verf. Het plan geeft boven­di­en aan dat de huidi­ge en enige energiemedew­erk­er nu al ‘ruim onvol­doende’ is om de inge­bruik­name van nieuwe gebouwen en instal­laties te mon­i­toren. Het stelt de broodnodi­ge aan­werv­ing van een tweede energiemedew­erk­er voor.

Niet goed gespaard

Het valt op dat de maa­trege­len in dit plan vooral gefi­nancierd zullen wor­den met besparin­gen. Van alle kosten is vooral effi­ciën­tie al beg­root. Dit ter­wi­jl voor ingri­jpende pro­jecten zoals bouwen, ren­ov­eren en het opwekken van groene energie nog maar bit­ter weinig mid­de­len voorzien zijn. Milieu­coör­di­na­tor Riet Van de Velde deelt deze bezorgdheid: “Wij hebben tegen het bestu­ur gezegd: ‘Zon­der extra mid­de­len bli­jven we hangen in de nor­male gang van zak­en.’ Onze rec­tor is ont­goocheld dat hij door de regering­son­der­han­delin­gen niet meer geld voor de uni­ver­siteit­en heeft kun­nen bin­nen­halen, net als ik. De Vlaamse Regering zou veel meer geld moeten vri­j­mak­en om die energi­etran­si­tie te onder­s­te­unen. Helaas kun­nen we niet bli­jven wacht­en op hen en zullen we ook zelf keuzes moeten mak­en.” Hier­bij haalt ze het voor­beeld van het fos­sielvrij bouwen aan: “Het pro­ject­bud­get voor de nieuwe homes was te beperkt voor de ambitie van fos­sielvrij bouwen. Voor het­zelfde geld zei men: ‘We gaan de vraag nog eens stellen: niet-fos­sielvrij of fos­sielvrij maar klein­er bouwen?’ Ze hebben die vraag toen niet gesteld, maar res­olu­ut voor fos­sielvrij gekozen.”

“Zon­der extra mid­de­len bli­jven we hangen in de nor­male gang van zak­en”

De ambitie is er wel, maar het blijkt toch niet evi­dent om telkens de daad bij het woord te voe­gen. Twee fond­sen, de pro­visies ‘duurzame maa­trege­len’ en ‘ren­o­vatierichtli­jn’, wer­den sinds 2010 aange­vuld met ‘bewezen besparin­gen en inkom­sten’ en waren bedoeld om energiemaa­trege­len te bekosti­gen. Zo kon jaar­lijks 720.000 tot 1.560.000 euro opz­ij wor­den gezet. Vorig jaar en dit jaar werd echter beslist om de opges­paarde mid­de­len, meer dan twee en een half miljoen euro, te gebruiken om een bud­get­tair teko­rt op te vullen. In het plan wordt de ambitie uit­ge­spro­ken om dit in de toekomst te ver­mi­j­den.

Er werd beslist om de opges­paarde mid­de­len te gebruiken om een bud­get­tair teko­rt op te vullen

Het energiebelei­d­splan zal nog verder gecon­cre­tiseerd wor­den in de loop van 2020 en tegen het einde van dat jaar wordt het mas­ter­plan voorgelegd aan de Raad van Bestu­ur. De hoop is dat hierin de onder­fi­nancier­ing aangepakt wordt die er nu nog is. In het stap­pen­plan dat hierop vol­gt, zullen con­crete en gefaseerde acties beschreven staan.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *