‘De UGent maakt de bewuste keuze om niet alle lessen op te nemen’

Recht op lesopnames?

Slecht nieuws voor fans van lesop­names: prof­fen zijn op dit moment niet ver­plicht om lesop­names te mak­en. Pri­va­cyre­de­nen, prak­tis­che rede­nen of  ‘geen meer­waarde’, er zijn ver­schil­lende argu­menten waarom een prof de lessen niet opneemt. Stu­den­ten met een bij­zon­der statu­ut vor­men hier een uit­zon­der­ing op; zij kun­nen via hun faciliteit­en lesop­names vra­gen.

Het recht op lesop­names voor alle stu­den­ten is zek­er ook geen rad­i­caal idee; tij­dens coro­na waren les­gev­ers ver­plicht om hun lessen op te nemen. In 2021 besliste de UGent, vol­gens de toen­ma­lige Gentse Stu­den­ten­raad (GSR) zon­der de inspraak van stu­den­ten, om les­gev­ers niet meer te ver­plicht­en opnames ter beschikking te stellen.

Lesopnames dé oplossing?

Onder andere de GSR was in 2021 geen grote fan van de afschaffing van het recht op opnames. De GSR zag lesop­names als het ide­ale instru­ment om lessen in te halen wan­neer je die om welke reden dan ook niet kon bij­wo­nen. Het orgaan legde ook de nadruk op het bijkomend nut voor stu­den­ten met een func­tiebeperk­ing of werk­stu­den­ten die niet fysiek in de les ger­ak­en. Er werd ook ver­wezen naar het groeiende huisvest­ing­sprob­leem aan de UGent. Als iedereen immers aan lesop­names kan, is een kot niet per se nodig, luid­de de redener­ing.

Tij­dens coro­na waren les­gev­ers ver­plicht om lesop­names beschik­baar te stellen aan de UGent

Door het jaar heen kun­nen lesop­names ook een troef zijn voor de men­tale gezond­heid van stu­den­ten. Voor veel stu­den­ten zijn stress en presta­tiedruk niet alleen aan­wezig in hun stud­ies, maar ook bij buiten­schoolse activiteit­en. In het lev­en van een ijverige stu­dent die wat buiten­schoolse ervarin­gen wil opdoen, geven lesop­names wat meer adem­ruimte. En als het een keer niet lukt om uit bed te komen, zor­gen ze er ook voor dat je niet meteen je ziel moet verkopen voor noti­ties van medestu­den­ten.

Of misschien toch niet?

‘Als ik lesop­names beschik­baar stel, loopt mijn aula leeg’, zo klinkt het bij de prof­fen. Als je immers gezel­lig in je bed je col­lege kan kijken, waarom zou je dan de lange tocht naar je cam­pus over­we­gen?

Een lege aula is echter niet gewoon een klein deuk­je in het ego van de prof; het kan ook de job van de prof zelf moeil­ijk­er mak­en. In een volle aula kan een les­gev­er beter aan­voe­len welke delen van de cur­sus moeil­ijk­er zijn. Als er veel mensen in de aula zit­ten, zal er ook alti­jd iemand zijn hand opsteken en vra­gen stellen. Daar­naast laat een aula met stu­den­ten meer ‘inter­ac­tieve’ lesvor­men en dis­cussies toe, wat gewoon veel moeil­ijk­er of zelfs onmo­gelijk is als iedereen achter een scherm zit.

Naast de bezorgdhe­den van les­gev­ers, kun­nen lesop­names ook een nadeel zijn voor stu­den­ten. In bepaalde oplei­din­gen aan de UGent, zoals bijvoor­beeld geneeskunde, wor­den er over­lap­pende lessen inge­p­land, aangezien ‘je dat toch kan inhalen via lesop­names’. Dat kan ervoor zor­gen dat je ineens als huiswerk ver­plicht drie uur aan les zelf­s­tandig moet inhalen. Voor de uit­stellers onder ons kan het ook een vals gevoel van vei­ligheid geven. Zo merk je een maand voor de blok dat je het hele semes­ter moet inhalen.

De UGent wil geen online uni­ver­siteit wor­den

Er zijn daar­naast ook voorstellen om de nade­len van lesop­names te mit­igeren. Zo raadt de UGent prof­fen bijvoor­beeld aan om opnames slechts tot veer­tien dagen na de les online beschik­baar te lat­en. Daar­naast is het ook mogelijk om lesop­names pas na de lesweken te pub­liceren. Op die manier kun­nen ze de lessen niet ver­van­gen, maar wel dienen als onder­s­te­un­ing tij­dens de blok. Voor stu­den­ten die de lessen niet kun­nen bij­wo­nen, helpt dit echter niet.

Hoe liggen de kaarten nu?

De UGent maakt de bewuste keuze om niet alle lessen op te nemen en te strea­men. Op die manier wil de uni­ver­siteit voorkomen een online- of afs­tand­suni­ver­siteit te wor­den waar­bij stu­den­ten in wezen nooit meer op de cam­pus hoeven te zijn. Ze gri­jpt hier­voor terug naar onder­zoek dat uitwi­jst dat een min­dere aan­wezigheid in de lessen een negatieve impact heeft op studiere­sul­tat­en. En hoewel de UGent erkent dat lesop­names een nut­tig hulp­mid­del kun­nen zijn wan­neer het als aan­vulling en her­hal­ing gebruikt wordt, acht ze het ook belan­grijk dat stu­den­ten leren plan­nen, noti­ties nemen en zich lange tijd con­cen­tr­eren. 

Offi­cieel heeft de GSR op dit moment geen stand­punt tegen­over lesop­names. De voorzit­ter, Emiel Ver­beeren, vertelt dat de stu­den­ten­raad des­on­danks in het alge­meen voor het beschik­baar stellen van lesop­names is. Hij her­haalde daar­bij dezelfde argu­menten die de GSR maak­te in 2021.

De UGent geeft ook aan op dit moment geen plan­nen te hebben om haar aan­pak rond lesop­names te veran­deren.