Dirk De Wachter: “Mijn boek is geen pleidooi voor procrastinatie of uitstelgedrag, het is een pleidooi voor The right moment.”


Door

Archief

In zijn nieuwe boek 'Wachten, een levenshouding', pleit Dirk De Wachter om het wachten meer te omarmen in ons dagelijks leven. We spraken met Vlaanderens bekendste psychiater over bedachtzaamheid en zorgzaamheid, maar ook het belang van verbinding. 

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 23/02/2026 – 8:31 door Samuel Bock­enTi­na Mor­thier­Leone MattheusSara Schel­straete

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Wacht­en wordt vaak als iets passiefs gezien, maar in uw boek stelt u dat het juist ook heel actief kan zijn. Wat bedoelt u daarmee?

“In mijn boek pleit ik voor een houd­ing van geduld, bedachtza­amheid, voorzichtigheid, mild­heid en traagheid. Het is een plei­dooi dat in deze tijd wel van pas kan komen omdat ik zie dat impul­siviteit, onvoor­spel­baarheid en onbe­dachtza­amheid tot op het hoog­ste (inter­na­tionale) poli­tieke niveau deel van het bestu­ur zijn gewor­den.
Mijn boek is geen plei­dooi voor pro­cras­ti­natie of uit­stelge­drag, het is een plei­dooi voor The right moment. Een term waarmee Han­nah Arendt een waakza­am wacht­en beschri­jft waar er op het juiste moment, na over­leg en twi­jfel, een besliss­ing genomen wordt waar men volledig voor gaat. Het wacht­en dat ik beschri­jf omvat ook Gelassen­heit, een Hei­deg­ge­ri­aanse term die duidt op een waakza­am en attent ver­bon­den zijn. Wacht­en omvat dus niet dat men zich terugtrekt uit de wereld en men alles zijn beloop laat gaan. Het gaat over samen, met een ander, beslis­sen wat er moet gebeuren.”


“Ik vind het ook belan­grijk om te ver­melden dat wacht­en ook voor mij niet evi­dent is. Ik ben een ongeduldige mens die het lastig heeft met wacht­en. Ik wil dus zek­er geen goeroe-achtige posi­tie innemen van waaruit ik jul­lie zal zeggen wat je hoort te doen of niet te doen. Zelf weet ik het ook niet zo goed, maar ik zal bijvoor­beeld wel vra­gen of het toch geen goed idee zou zijn als we af en toe eens nadenken en wacht­en voor­dat we rea­geren op X.”

Stu­den­ten ervaren van­daag veel druk door sociale media, maar ook door zoveel andere din­gen. Op welke manier kun­nen stu­den­ten zo’n wach­t­ende houd­ing toepassen in hun dagelijkse lev­en?

“Ik ben geen man van tips en tricks. Ik schri­jf een boek en jul­lie moeten maar zien wat je daarmee kunt. Mijn boeken zijn eigen­lijk een beet­je het­zelfde als mijn psy­chother­a­peutisch werk. Want als ik zeg “dat moet je doen en dat moet je niet doen”, dan werkt dat veel min­der goed dan als mensen zelf zeggen “ik ga dat zo eens proberen”. Dat werkt veel beter in psy­chother­a­pie én in de wereld.”

We zit­ten aan het einde van een door­dram­mende vooruit­gangs­cul­tu­ur die gefo­cust is op effi­ciën­tie, druk en groei

“In mijn boeken ben ik heel kri­tisch over de wereld, over wat er mis­loopt, zek­er in mijn boek ‘Bor­der­line Times’. Maar ik ben ook geen cul­tu­urpes­simist, ik ben een hoopvolle mens, die ziet dat een jonge gen­er­atie, jul­lie en nog jonger ook, wel nadenkt en zich engageert. Dus ik ben hoopvol gestemd over de toekomst.”

Veel mensen voe­len zich opge­jaagd door externe fac­toren. Hoe kan een wach­t­ende lev­en­shoud­ing daar tegenop bok­sen?

“Dat is voor mij ook moeil­ijk. Ik zit in een acad­emisch milieu waar heel hoge verwachtin­gen gelden. Tegen­wo­ordig zien we een ongeloofe­lijke toe­name in burn-outs en naast de mid-life-cri­sis bestaat er nu ook zoi­ets als de quar­ter-life-cri­sis. We mak­en alle­maal deel uit van het sys­teem en kun­nen elk kleine ver­schillen mak­en die het sys­teem zouden kun­nen doen kan­te­len. Mijn grote frus­tratie is dat mijn dis­cours ent­hou­si­ast wordt onthaald, maar dat ik de kan­tel­ing in de realiteit, in de wereld nog niet zie. Aan de andere kant besef ik natu­urlijk ook dat deze kleine psy­chi­ater de wereld niet eigen­handig gaat veran­deren.”

Vol­gens mij zit de waarachtigheid van de menselijke verbind­ing in het echte fysieke con­tact

“Ik draag mijn kleine steen­t­je bij. Dan is het aan al die mensen die zelf nadenken over hun lev­en om te zien hoe wij, jonge mensen, naar de toekomst die wereld een beet­je anders benaderen. En dan kan­telt dat wel. Daar ben ik zek­er van want er kraakt iets. We zit­ten aan het einde van een door­dram­mende vooruit­gangs­cul­tu­ur die gefo­cust is op effi­ciën­tie, druk en groei. Ik ben niet tegen economis­che groei bin­nen dat sys­teem, maar hoe kan de lev­en­skwaliteit en men­tale rust daarin een plaats hebben? Dat is voor mij de uitdag­ing.”

Kan een low-tech lev­enssti­jl soe­laas bieden?

“Vol­gens mij zit de waarachtigheid van de menselijke verbind­ing in het echte fysieke con­tact. Smart­phones en tech­nolo­gie hebben zek­er hun nut, maar ik vind dat we te veel con­tact mak­en met het scherm en we ons daar­door afscher­men van anderen. Waar­na men naar een psy­chi­ater zoals ik komt en ik hen de vraag stel: “Met wie spreek je daarover?” “Met nie­mand, alleen met u” antwo­or­den ze dan. Daarom heb ik zo’n wachtli­jsten, iedereen wil met mij spreken. (lacht) Mijn bood­schap is dus: spreek met elka­ar. Zoals Hei­deg­ger zegt: “existieren ist miteinan­der sein”. Dus het menselijk zijn is fun­da­menteel met anderen. Onze maatschap­pij lijkt heel erg in te zetten op het ‘zelfige’, het ikkige, het autonome, het vri­je ik dat het op zichzelf maakt. We stellen ons lev­en voor als een soort van project. Dat loopt soms mis en als je dat alle­maal op jezelf doet, is er nie­mand om je te onder­s­te­unen. De menselijke soort bestaat echter door samen te werken. De tijger is daarin anders. Wij mensen zijn eerder zoals mieren, of bijen, zusam­men. Stel dat ik hier buiten ga en ik kom een tijger tegen, dan word ik zek­er opgegeten, maar als we met velen zijn, dan kun­nen we een hek en een speer mak­en en kun­nen we de tijger doden. Ook het wacht­en gebeurt samen.”

U heeft het over verbind­ing, wat denkt u over ini­ti­atieven die AI-chat­bots gebruiken als onder­s­te­un­ing bij men­tale prob­le­men?

“Ik ben kri­tisch. Want ont­breekt daar juist die verbind­ing? Ik denk het wel. Het kan miss­chien beter zijn dan niks of pseu­do-ther­a­peuten die ver­keerde din­gen zeggen. Miss­chien dat als een chat­bot goed ontwikkeld wordt dat er iets voor te zeggen valt. Voor mij is het echter alti­jd een plan B omdat de fysieke realiteit tussen mensen voor mij essen­tieel is en dit zal zo bli­jven tot het einde der dagen.”


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *