Dopingspeurders aan de UGent


Door

Archief

Terwijl Popeye een blik spinazie opentrekt om zijn spierballen te kunnen rollen, worden in de sportwereld minder onschuldige middelen gebruikt voor extra superkracht. Het DoCoLab van de UGent levert sterke prestaties om de fraudeurs op te sporen.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 16/09/2024 – 6:26 door Héloise Van­dek­er­ck­hov­eLune Schol­laert

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

In den beginne waren er paarden en gokkantoren

Tij­dens de Olymp­is­che Spe­len wakkeren de vra­gen rond dop­ing weer aan. Gelukkig is de UGent een ide­ale plaats om die te beant­wo­or­den. Pro­fes­sor Van Eenoo is hoofd van het dop­ing­con­trole­lab van de UGent. Dit labo werd in 1963 opgericht aan de Fac­ul­teit Dier­ge­neeskunde om paar­den te con­trol­eren op dop­ing. Gokkan­toren waren de grote geld­schi­eters voor dit onder­zoek, want zij had­den er alle baat bij dat een race eerlijk ver­liep. Onder­tussen test het labo geen paar­den meer, maar focussen ze op menselijke sporters. De onder­zoek­ers geni­eten wereld­wi­jd aanzien. Ze waren dan ook aan­wezig op de Olymp­is­che Spe­len om mee te helpen om alle duizen­den stal­en te testen.

Negen klassen van verboden middelen

Wan­neer wordt een stof beschouwd als dop­ing? Van Eenoo legt uit: “Er zijn drie rede­nen waarom een mid­del op de ver­bo­den lijst kan komen. De eerste reden is dat het mid­del het poten­tieel heeft de presta­tie te ver­beteren. Een tweede reden is het risi­co van de stof om de gezond­heid te schaden. En ten derde kun­nen mid­de­len ook ver­bo­den wor­den omdat ze in stri­jd zijn met de geest van de sport. Cannabis staat voor­namelijk voor die derde reden op de lijst. Beeld je maar eens in dat Pogačar de Ronde van Frankrijk wint en een joint opsteekt aan de fin­ish­li­jn. Een wiel­ren­ner die stoned inter­views geeft, dat gaat in tegen de sport­geest.”

“Momenteel zijn er negen klassen van ver­bo­den mid­de­len. Niet alleen de stof­fen die op deze lijst staan, maar ook die met een gelijkaardi­ge chemis­che struc­tu­ur zijn ver­bo­den. Anders zijn er een aan­tal snoodaards die een kleine chemis­che veran­der­ing mak­en aan een gek­ende dop­ing, waar­door het mid­del nog func­tion­eel is, maar een andere naam heeft, en dus niet meer op de ver­bo­den lijst zou staan.”

“Beeld je maar eens in dat Pogačar de ronde van Frankrijk wint en een jont opsteekt aan de fin­ish­li­jn”

In een com­peti­tieve wereld, waarin nieuwe records steeds weer de gren­zen opzoeken van de menselijke kracht, zoeken som­mi­gen een makke­lijkere weg naar suc­ces. Steeds betere dop­ing komt de sportwereld bin­nenges­lopen, en ook daar moet het DoCo­Lab zich op voor­berei­den. Ze doen daarom niet enkel rou­tinecon­troles, maar ook eigen onder­zoek naar meth­od­es om de nieuwe dop­ing te kun­nen opsporen. “Wan­neer er een nieuw dop­ing­mid­del is, gaan wij op zoek naar restanten in het bloed of de urine die ons kun­nen verk­lap­pen dat een sporter het heeft ingenomen. Zo kun­nen we testen ontwikke­len om die nieuwe dop­ing op te sporen. We proberen de dop­ing­w­ereld ook een stap­je voor te zijn. Gen­dop­ing is bijvoor­beeld een opkomende vorm, maar momenteel wordt dit nog niet gebruikt. Ter­wi­jl de nieuwe meth­ode in volle ontwik­kel­ing is, zijn wij bezig met uit te zoeken hoe we hierop kun­nen testen.” Bij een kleine toer doorheen het labo wordt snel duidelijk dat voor al deze ver­schil­lende testen ook veel machines nodig zijn. Alle­maal samen zijn ze wel 7 miljoen euro waard, vertelt prof. Van Eenoo.

Zieke atleten en medicatie

Maar wat als je als sporter een ziek­te hebt waar­bij één van de ver­bo­den mid­de­len cru­ciale med­icatie is? Zo kan EPO bijvoor­beeld een behan­del­ing zijn tegen bloedar­moede, maar is het niet toege­lat­en in de sportwereld. “Wan­neer je een mid­del moet nemen dat op de lijst staat, kan je als sporter een aan­vraag indi­enen voor een ’toestem­ming wegens ther­a­peutis­che noodza­ak’. Men zal dan nagaan of de sporter effec­tief de ziek­te heeft en of er geen alter­natieve med­icatie mogelijk is. Je kan dan toestem­ming kri­j­gen om een bepaald mid­del te gebruiken, maar enkel voor zover het noodza­ke­lijk is. Er zal geen toe­lat­ing gegeven wor­den om plots onbeperkt EPO te gebruiken. Zulke gevallen wor­den streng gecon­troleerd, maar zieke sporters wor­den op die manier toch niet uit­ges­loten.”

Na jaren ervar­ing kan Van Eenoo zeggen dat er geen enkele sport is die kan ontkomen aan dop­ingschan­dalen. “In elke sport waar er een sig­nif­i­cant aan­tal atleten getest wordt, zijn er dop­ingge­bruik­ers.” Er zijn echter sporten waar­bij atleten zich er sneller aan wagen dan andere. “Enerz­i­jds sporten met een nadruk op kracht, zoals pow­er­liften en kogel­stoten, en anderz­i­jds uithoud­ingss­porten zoals tri­at­lon. Die dis­ci­plines zijn meer geneigd om dop­ing te gebruiken dan die waar veel tech­niek voor nodig is.”

“In elke sport waar er een sig­nif­i­cant aan­tal atleten getest wordt, zijn er dop­ingge­bruik­ers”

Kunstpenissen als reddingsmiddel

Dan rest er nog maar één belan­grijke vraag. Als expert in dop­ing is Van Eenoo de uit­gelezen per­soon om ’tips’ te geven over hoe je dop­ingge­bruik het best kan ver­stop­pen. “Ten eerste moet je proberen te achter­halen hoe­lang een stof detecteer­baar is. Als atleet kan je tij­dens een con­t­role sim­pel­weg de deur niet open doen op een ongele­gen moment. Dat mag twee keer per jaar, bij een derde keer word je geschorst. Een andere meth­ode die men soms gebruikt om de dop­ing­con­t­role te bedot­ten is een bloed­trans­fusie. De sporter neemt dan prop­er bloed van zichzelf af en brengt dit vlak voor een con­t­role terug bij zichzelf in. Ook bij een urines­taal­con­t­role zijn er ontsnap­pingsmo­gelijkhe­den. Er bestaan kun­st­penis­sen die de sporter kan vullen met clean urine, die dan ‘uit­ge­plast’ kan wor­den tij­dens de con­t­role. Deze kun­st­penis­sen zijn makke­lijk te vin­den op web­sites zoals whizzinator.com.” 

Om de uitvo­er­ing van al deze truc­jes te ver­hin­deren, wor­den sporters tij­dens events vaak vergezeld door een chap­er­on die hen con­stant in het oog houdt. Zo kun­nen sporters niet even snel weg­glip­pen om een kun­st­pe­nis te vullen met veilige urine. 


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *