Geen retweet voor een zeurpiet

Allereer­ste: een schets van de beruchte tweet. Enkele weken gele­den, toen Anuna en trawan­ten voor de eerste keer bek­end maak­ten dat ze hun don­derda­gen vanaf nu al stak­end zouden door­bren­gen, plaat­ste meneer Noels een foto van een met afval beza­aide fes­ti­val wei­de met daar­bij de hastag ‘#brossen­voorhetk­li­maat’. De vraag was duidelijk: “Hoe kun­nen dezelfde kinderen die in hun per­soon­lijke lev­en het kli­maat naast zich lat­en liggen nu plots bew­eren op te komen voor het kli­maat? Is dit geen duidelijk teken van de hypocrisie van deze ver­wende snot­neuzen?” De tweet ging al snel viraal, waar­door Noels rap gekat­a­pul­teerd werd tot een van de gezicht­en van de anti-brossers.

Hoewel Antoon in zijn opini­es­tuk te ken­nen gaf niet akko­ord te gaan met de claim dat we door deze ene daad van hypocrisie heel de beweg­ing in diskredi­et zouden mogen trekken, ging hij er wel mee akko­ord dat er een dubbele moraal aan­wezig was bij de brossers. Wie wil dat zijn opvat­tin­gen serieus genomen wor­den, moet min­stens zelf naar die opvat­tin­gen han­de­len. Een uit­spraak waarmee ik akko­ord ga. Maar is deze opmerk­ing wel rel­e­vant als het gaat over de kli­maat­marsen?

Is dit geen duidelijk teken van de hypocrisie van deze ver­wende snot­neuzen?

Ten eerste illus­treert de tweet van meneer Noels een indi­vid­u­al­is­tis­che visie op kli­maat­maa­trege­len. Hij lijkt ervan uit te gaan dat de kli­maatveran­der­ing enkel kan wor­den voorkomen als indi­vidu­ele mensen kleine maa­trege­len nemen in hun eigen lev­ens. Recy­cleren, veg­e­tarisch eten en min­der met het vlieg­tu­ig of de auto reizen zijn daar goede voor­beelden van. Van­daag de dag zijn de meeste mensen zich er echter van bewust dat kli­maatveran­der­ing een struc­tureel prob­leem is en dat kleine acties wel goed zijn, maar lang niet vol­staan. In onze samen­lev­ing is het nog alti­jd zo dat mensen beloond wor­den voor han­delin­gen waarmee ze het ecosys­teem kapot mak­en.

Dat neemt natu­urlijk niet weg dat wij verwacht­en dat een ware stri­jder voor het kli­maat al die kleine maa­trege­len toch in zijn per­soon­lijke lev­en zal nemen. We zouden terecht kwaad zijn als het bleek dat pak­weg Kristof Cal­vo iedere week een indus­triële hoeveel­heid vlees eet. Maar dat is enkel omdat meneer Cal­vo een duidelijke set opvat­tin­gen heeft, het par­ti­jpro­gram­ma van Groen, waarmee hij zich in het pub­lieke debat gemengd heeft. Dat is niet het geval bij de kli­maat­brossers. Men moet wel de groot­ste opti­mist ooit zijn als hij ervan uit­gaat dat 35 000 stu­den­ten het op zo veel pun­ten met elka­ar eens kun­nen zijn.

Het uiten van onge­noe­gen is een val­a­bel stand­punt in een democ­ra­tie.

Waar staan die kli­maat­brossers dan feit­elijk voor? Het stand­punt dat hen verenigt om iedere don­derdag door de strat­en van Brus­sel te marcheren is in feite vrij sim­pel: “Ons kli­maat­beleid suckt, fix dat eens alsublieft.“Anders gezegd delen zij de opvat­ting dat we een grondi­ger kli­maat­beleid nodig hebben en dat dit onder­w­erp meer aan­dacht ver­di­ent van de regering. Over con­crete oplossin­gen spreken zij niet, op een zon­der­ling als Anuna De Wev­er na, en dat moet ook niet. Het uiten van onge­noe­gen is een val­a­bel stand­punt in een democ­ra­tie. En daar­bij is een top-down beleid rond kli­maat, wat ze in feite eisen door zich tot de regering te richt­en, waarschi­jn­lijk de enige effi­ciënte manier om een struc­tureel prob­leem als kli­maatveran­der­ing aan te pakken.

Wie wil dat zijn opvat­tin­gen serieus genomen wor­den, moet min­stens zelf naar die opvat­tin­gen han­de­len. Maar hun beweg­ing heeft zo goed als geen overkoe­pe­lende opvat­tin­gen. Behalve dan een boze blik naar de over­heid en de eis om het anders aan te pakken. Wel­nu, dan wil dat zeggen dat zij con­se­quent zijn in hun kri­tiek zolang zij bereid zijn de gevol­gen van hun protesten te dra­gen. Dat zij bereid zijn stren­gere maa­trege­len van de regering op te vol­gen. Dat zij bijvoor­beeld bereid zijn een boete te betal­en, mocht­en ze in de komende jaren een fes­ti­val­wei­de nog eens op derg­er­lijke manier achter­lat­en. Of dat zij bereid zijn veel meer te betal­en voor een vliegtick­et.

Dat de kli­maatveran­der­ing een struc­tureel prob­leem is betekent dat bot­tom-up acties wel enige sym­bol­is­che waarde hebben, maar in de prak­tijk zelden een heel grote impact hebben. Van­daar dan ook dat ik het nogal oneer­lijk vin­dt om deze kinderen, die juist op straat komen voor struc­turele veran­derin­gen, een schuldgevoel aan te prat­en door naar hun indi­vidu­ele lev­ens te ver­wi­jzen. Die schuld­poli­tiek is inef­fi­ciënt en geeft de groene beweg­ing een onterecht sno­bis­tisch ima­go. Daar­bij zijn er een hoop zak­en die onze over­heid kan doen, die geen offers vra­gen van gewone burg­ers. Zoals bijvoor­beeld eens werk mak­en van goed­koop en goed func­tionerend open­baar ver­vo­er.

Ze zijn con­se­quent in hun kri­tiek, zolang ze de gevol­gen van hun protesten aan­vaar­den.

Uit­er­aard is dit geen betoog tegen veg­e­tar­iërs of mensen die om ecol­o­gis­che rede­nen het vlieg­tu­ig niet meer nemen. Sterk­er nog, ik heb diep respect voor mensen die zo con­se­quent hun denken in daden kun­nen omzetten. Maar het kli­maat­de­bat is een com­plexe zaak. Niet iedereen die wenst dit prob­leem aan te pakken heeft dezelfde stand­pun­ten, laat staan in een mas­s­aprotest, zoals het geval is bij de brossers. Sterk­er nog, als de brossers iedere week hun warme klaslokalen achter zich lat­en en bereid zijn een deel van hun teerbe­minde luxe af te staan om het kli­maat te red­den, dan ver­di­ent ook dat niets anders dan mijn diep­ste respect.