Gezien maar vergeten: dakloosheid in Gent


Door

Archief

Zoals overal ter wereld is dakloosheid ook in Gent een probleem. Met de winter in het vooruitzicht betekent het voor vele daklozen een strijd om te overleven. Hoe probeert het stadhuis om deze mensen te helpen en op welke manier nemen burgers zelf initiatief?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 3/11/2025 – 8:17 door Samuel Bock­en­Leone MattheusMaria MihutEge Tok­man

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Dakloosheid in cijfers

In Gent zijn er vol­gens een telling van de Kon­ing Boudewi­jn­sticht­ing uit 2023 pre­cies 2.490 dak-en thuis­loze mensen in de stad, waar­van een derde vrouwen en 633 kinderen. Om deze mensen te helpen, beschikt het stedelijk bestu­ur over een brede waaier aan dien­sten en pro­jecten om dak- en thuis­loze mensen te helpen naast ook andere hul­por­gan­isaties, vzw’s, en vri­jwilliger­sor­gan­isaties.  Zo heb je wijk­a­gen­ten die dag en nacht patrouilleren, de gemeen­schap­swacht, huis­art­sen, het mobiel team, psy­chi­aters en zove­len meer. Die vor­men dan vaak een netwerk: door samen te werken kun­nen zij de best mogelijke zorg bieden, aangepast aan de noden en zor­gen van de dak­lozen. 

Behalve de gebrekkige nach­top­vang is er boven­di­en ook een teko­rt aan betaal­bare wonin­gen

Een veelvormig gezicht

Er bestaat geen enkelvoudig profiel van de Gen­te­naar zon­der dak boven het hoofd. De groep is uiterst divers: gezin­nen met kinderen, mensen met of zon­der papieren, oud­eren die door sti­j­gende huur­pri­jzen hun won­ing ver­loren, en per­so­n­en met een psy­chi­a­trische kwets­baarheid. Vooral die laat­ste groep is vaak slachtof­fer van een zorgsys­teem dat hen niet kan of wil dra­gen. Ook jon­geren zijn kwets­baar. Wie na zijn acht­tiende uit de jeugdzorg komt en slechts een beperkt netwerk heeft om op terug te vallen, belandt vaak bij vrien­den op de sofa. Deze sit­u­atie is meestal niet houd­baar waar­door ze noodged­won­gen op straat belanden zon­der zek­er­heid, pri­va­cy of toekom­st­per­spec­tief.
Deze plu­raliteit wordt vaak genegeerd als er over dak­loosheid gespro­ken wordt. 

Overvolle opvang, structureel tekort

In de win­ter met z’n koude dagen en nog koud­ere nacht­en is het voor vele dak­lozen moeil­ijk om een warme en veilige slaap­plek te zoeken. Locaties zoals het Sint-Pieterssta­tion houden in deze peri­ode ’s nachts hun deuren open zodat wie dak­loos is toch enige beschut­ting ervaart van het weer. Een menswaardi­ge oploss­ing valt dit niet echt te noe­men.
Wie geluk heeft kan terecht in de nach­top­vang, alleen is die met een capaciteit van amper 66 vaste bed­den onto­ereik­end om het prob­leem aan te pakken. Deze win­ter is er beloofd dat er 44 extra bed­den voorzien gaan wor­den, onder andere in goed­kope hotels, al is dat een drup­pel op een hete plaat. Hulpver­len­ers pleit­en al langer om deze win­terbed­den struc­tureel te mak­en, in plaats van elk jaar opnieuw tijdelijke noodoplossin­gen te moeten zoeken.
Behalve de gebrekkige nach­top­vang is er boven­di­en ook een teko­rt aan betaal­bare wonin­gen. Naast de pri­vate markt zijn er ook sociale wonin­gen, maar wie hoopt om er gebruik van te mak­en, belandt op een wachtli­jst waar het vaak jaren duurt voor je aan de beurt komt. Daar­bovenop komt het prob­leem van de leegstaande wonin­gen. Hoewel eige­naars in Gent beboet kun­nen wor­den als ze een pand langer dan een jaar leeg lat­en staan, blijken de pro­ce­dures traag en inef­fi­ciënt. Daar­door bli­jven tien­tallen gebouwen onge­bruikt, ter­wi­jl hon­der­den mensen op straat slapen.

Want wie op straat leeft, ver­li­est niet alleen een huis, maar vaak ook zijn iden­titeit, netwerk en waardigheid

Alle beetjes helpen

Nu kan het lijken alsof dak­loosheid een te grote, onmo­gelijk aan te pakken prob­lematiek is. Welke impact zou je zelfs kun­nen hebben als één per­soon? Toch zijn er zek­er, ogen­schi­jn­lijk kleine, din­gen die je kan doen om mensen die op straat lev­en een hart onder de riem te steken. Het vzw Enchan­té, bijvoor­beeld, werkt samen met een hele hoop Gentse han­de­laars (cafés, winkels, etc.) om uit­gestelde koffies, maalti­j­den of zelfs bed­den aan te bieden. Op hun site vind je een kaart met alle zoge­naamde ‘hartelijke plekken’ waar ze mee samen­werken. Het con­cept is sim­pel: ga je eens een koffie drinken in de Vier­nul­vi­er? Betaal dan een extra, uit­gestelde, koffie die beschik­baar gesteld wordt voor wie er na jou naar komt vra­gen.


Naast organ­isaties als Enchan­té zetten ook tal­loze Gen­te­naars zich op eigen hout­je in om mensen op straat te helpen. Som­mige stu­den­ten koken maalti­j­den voor dak­lozen of doneren warme kledij via De Rode Lotus. In Open Plaats kun­nen mensen spullen doneren of doorgeven aan wie ze nodig heeft.
Wie het geld of de tijd niet kan sparen, kan ook gewoon vrien­delijk goe­dendag zeggen en eventueel een gesprek aanslaan met een dak­loze. Want wie op straat leeft, ver­li­est niet alleen een huis, maar vaak ook zijn iden­titeit, netwerk en waardigheid. Daarom bli­jft nabi­jheid belan­grijk: niet wegk­ijken, maar groeten, prat­en, vra­gen hoe het gaat. Dat klinkt klein, maar voor iemand die dagen­lang genegeerd wordt, is het onbe­taal­baar.

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *