Het GUM, een MuST voor elke student

Dat de UGent tot voor kort zes musea uit­baat­te is infor­matie die voor de meeste stu­den­ten wellicht te laat komt. Maar nu is er iets nieuws op komst. In het voor­jaar van 2020 opent het Gents Uni­ver­siteitsmu­se­um (GUM) voor het eerst haar deuren. De uni­ver­siteit nam de besliss­ing om de zes bestaande musea samen te voe­gen tot één. Cen­traal in het nieuwe muse­um staan de weten­schap­pelijke meth­ode, haar plaats in de samen­lev­ing, en alles wat vooraf­gaat aan het pro­ces van de weten­schap.

Zwerfgoed

Momenteel telt de UGent een zestal ver­schil­lende col­lec­ties, gaande van arche­olo­gie tot de geschiede­nis van de geneeskunde. Samengeteld telt de erf­goed­col­lec­tie meer dan 400.000 objecten, het­geen het de groot­ste acad­emis­che erf­goed­col­lec­tie van Vlaan­deren maakt. “De UGent bez­it, naast de omschreven col­lec­ties, ontzettend veel niet-omschreven erf­goed. We noe­men het zwer­f­goed. Het gaat om stukken die in de kas­ten zit­ten bij de prof­fen of in de gan­gen staan van de ver­schil­lende fac­ul­teit­en. Weke­lijks kri­j­gen we meldin­gen van prof­fen die zich afvra­gen of bepaalde onder­zoeks­ma­te­ri­alen op hun fac­ul­teit al dan niet van erf­goed­waarde zijn”, aldus Michaël Mar­iën, com­mu­ni­catiev­er­ant­wo­ordelijke van het GUM. Het meren­deel van deze col­lec­ties is echter enkel beschik­baar op afspraak of zelfs hele­maal niet opengesteld voor het pub­liek. Het toekom­stige muse­um belooft hier veran­der­ing in te bren­gen. Alle col­lec­ties zullen samengevoegd wor­den, inclusief stukken die nooit eerder te zien waren.

De wetenschapper als mens

Pronkstukken van de ruime uni­ver­siteitscol­lec­tie bevat­ten onder meer het negen­tiende-eeuwse paard van Auzoux, een lev­ens­g­root paard van papi­er-maché dat volledig uit elka­ar gehaald kan wor­den om zo de anatomie van een paard makke­lijk­er te kun­nen begri­jpen, en om te besparen op echte dis­sec­ties. “De pronkstukken van het muse­um zullen vooral de ver­halen zijn die gebracht zullen wor­den”, zegt Mar­iën.

“De pronkstukken van het muse­um zullen vooral de ver­halen zijn die gebracht zullen wor­den” – Mar­iën.

“Zo zal je bijvoor­beeld de evo­lu­tie van de orden­ing van de uni­ver­si­taire planten­tu­in kun­nen bek­ijken, naar­mate nieuwe ont­dekkin­gen gedaan wer­den in plantenon­der­zoek en er dus nieuwe soorten indelin­gen gebruikt wer­den.”  

Vol­gens Mar­jan Doom, de directeur van het nieuwe muse­um, wordt het iets unieks: “Het wordt geen muse­um over de geschiede­nis van de uni­ver­siteit. Het wordt geen klassiek natu­urhis­torisch muse­um, ook niet over de geschiede­nis van de weten­schap. Ik durf wel zeggen dat we eigen­lijk iets nieuws bren­gen, als we kijken in het veld van de weten­schapsmusea. Het gaat spec­i­fiek over het weten­schap­pelijk pro­ces, dus over het weten­schap­pelijk denken. Eigen­lijk over alles wat eraan vooraf gaat, en het voort­bren­gen van onder­zoek­sre­sul­tat­en. Heel veel natu­urhis­torische musea en weten­schapsmusea focussen op de resul­tat­en, en op het in een toe­ganke­lijke taal bren­gen van die resul­tat­en. Wij kijken naar het hele pro­ces dat ervoor komt. Hoe denkt de weten­schap­per? Wat is de weten­schap­pelijke method­iek? Welke plaats neemt die in in de maatschap­pij?”

“Hoe denkt de weten­schap­per? Wat is de weten­schap­pelijke method­iek? Welke plaats neemt die in in de maatschap­pij?”

“We willen de weten­schap­per als mens tonen. Een mens die zich kan ver­gis­sen en die niet zwart-wit is”, zegt Annelies Lust, edu­catief ver­ant­wo­ordelijke van het GUM. “Het doel is om het kri­tisch bewustz­i­jn aan te wakkeren over onder­zoek. De hoofd­doel­groep is 15- tot 25-jari­gen, maar ook iedereen die geïn­ter­esseerd is in weten­schap. Jonger dan dat, en het nodi­ge kri­tisch denken ont­breekt. De rondlei­din­gen zullen dan ook niet saai, maar inter­ac­tief zijn. Zo zal je als bezoek­er zelf kun­nen deel­ne­men aan weten­schap­pelijk onder­zoek en activiteit­en kun­nen uitvo­eren om de weten­schap beter te begri­jpen. Hopelijk kun­nen we jon­geren zo goest­ing doen kri­j­gen om weten­schap­pen te stud­eren, zow­el alfa‑, bèta- als gam­maweten­schap­pen. ” Vol­gens Doom vult het muse­um een belan­grijke leegte. “Het is eigen­lijk ook een soort vorm­ing van kri­tisch burg­er­schap, een van de kern­tak­en van een uni­ver­siteit: stu­den­ten oplei­den tot weten­schap­pers, tot onder­zoek­ers, om op een bepaalde manier met infor­matie om te gaan. En het is wel een beet­je mijn aan­voe­len dat er zo’n tijds­druk zit op oplei­din­gen en dat de cur­ric­u­la zo vol zit­ten dat dat soms een beet­je uit het oog wordt ver­loren. Dat docen­ten niet vol­doende tijd hebben om dat durf denken-idee nog te duiden. En die rol willen wij opne­men.”

MuST

In sep­tem­ber werd er een oproep gedaan naar stu­den­ten die geïn­ter­esseerd zouden zijn om vri­jwillig bij te dra­gen aan de ontwik­kel­ing van het nieuwe muse­um. Het Muse­um Stu­dent Team (MuST) staat in voor de link tussen muse­um en stu­dent. Min­stens twee keer per maand komen ze samen om te brain­stor­men over aller­lei toekom­stige pro­jecten en aan work­shops en activiteit­en deel te nemen. Bij de lancer­ing van het muse­um zouden ze ook ingeschakeld kun­nen wor­den als echte gid­sen. Maar lief­st tachtig stu­den­ten toon­den hun inter­esse om deel uit te mak­en van MuST, waar­van zesen­twintig stu­den­ten de uitein­delijke selec­tie haalden. De stu­den­ten komen uit alle mogelijke richtin­gen. Fien Straet­mans, stu­dente geschiede­nis, meldde zich aan als vri­jwilliger omdat ze graag in de cul­tu­ur­sec­tor terecht wou komen. “Het is de ide­ale plek om werk­er­var­ing op te doen.”

Diege­nen die zich nu nog bij het MuST-team zouden willen voe­gen zijn eraan voor de moeite. Momenteel zijn ze namelijk niet op zoek naar nieuwe leden. Dat er in de komende jaren een nieuwe leden­werv­ing geor­gan­iseerd zou wor­den, sluit Annelies niet uit. “In de toekomst zouden er nieuwe stu­den­ten kun­nen bijkomen, maar hoe MuST verder zal evolueren weten we nog niet. Dat zal afhangen van onze ervarin­gen tij­dens het eerste jaar.” Of MuST in een vol­waardi­ge stu­den­ten­v­erenig­ing zal evolueren is nog niet duidelijk. Dat het er is om te bli­jven wel. “Dat de stu­dent betrokken wordt bij de werk­ing van het muse­um, dat lijkt mij de log­i­ca zelve. De input van die 18- tot 25-jari­gen, voor wie we het ten slotte dan ook doen, die is cru­ci­aal.” vin­dt Mar­jan Dooms. “De stu­dent is een heel belan­grijk deel van ons doelpub­liek. Het is ook echt de bedoel­ing dat het voor stu­den­ten als een plek voor hen aan­voelt. Dus als het gaat om wat voor filmver­tonin­gen we moeten pro­gram­meren om de stu­dent bin­nen te kri­j­gen, dan zijn de MuST-stu­den­ten ons klankbord. Maar het gaat ook veel verder dan dat. Nu nemen we dat team richt­ing de open­ing hele­maal mee in onze werk­ing, en wordt dat op ter­mi­jn bij­na een van onze bestu­ur­sor­ga­nen, als een soort young board.”

Wie nog twi­jfelt om in 2020 een bezoek te bren­gen aan het nieuwe muse­um heeft boven­di­en niets te ver­liezen, voegt Doom nog toe. “We zit­ten natu­urlijk in de muse­um­sec­tor, dus we zetten onze pri­js voor een extern pub­liek zoals een ander muse­um. Maar voor de stu­dent en de UGen­t’ers is een bezoek gratis.”