Het nieuwe Amerikaanse exportproduct: een vijandbeeld


Door

Archief

"We are Charlie Kirk, we carry the flame, we fight for the gospel, we honour his name" Als mijn Instagram- of TikTokfeed meetelde voor mijn Spotify Wrapped, dan stond dit nummer met stip op één. 

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 23/02/2026 – 8:31 door August DamsJu­lian Dams

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Maar waarom hoor ik als Belg voort­durend een lied over een doo­dgeschoten rechtse activist – hét sym­bool van de Amerikaanse cul­tu­urstri­jd. En waarom zie ik over­al op Insta­gram zijn gezicht? Het antwo­ord is sim­pel: poli­tiek, en dan met name de Amerikaanse, is de afgelopen jaren pop­cul­tu­ur gewor­den, ook in Bel­gië. En dat heeft belan­grijke gevol­gen

Scroll een paar minuten door Insta­gram en je kri­jgt het vanzelf: chuds, chads en soy­jacks die bei­de kan­ten van het poli­tieke spec­trum belache­lijk mak­en. Of clips over Don­ald Trump, die als een soort karikatu­ur van zichzelf naast het Amerikaanse volk ook mijn Insta­gram ter­roriseert. Bel­gis­che en West-Europese jon­geren kri­j­gen Amerikaanse poli­tiek met de paple­pel inge­goten. 

In de 20e eeuw expor­teerde Ameri­ka Hol­ly­wood: een fan­tasie van glam­our, opti­misme en vri­jheid die de hele wereld bereik­te en hele gen­er­aties over­tu­igde van het Amerikaanse mod­el. 
In de 21e eeuw daar­ente­gen expor­teert Ameri­ka iets anders: een cul­turele tweestri­jd. Niet via film, maar via algo­ritmes. Waar Hol­ly­wood ons ooit dromen verkocht, verkopen Tik­Tok en Insta­gram ons een vijand­beeld: Bel­gis­che jon­geren con­sumeren geen Amerikaanse cul­tu­ur meer, maar Amerikaanse con­flicten. We wor­den dagelijks over­spoeld door een vloed­golf aan humor, ironie en recht­streekse pro­pa­gan­da van een stri­jd die niet de onze is. De Amerikaanse cul­tu­urstri­jd is van oor­sprong niet onze stri­jd. De algo­ritmes hebben het ons sim­pel­weg opge­dron­gen. Amerikaanse poli­tiek draait van oud­sh­er rond twee geschei­den poli­tieke en morele stam­men die niet samen­werken. In Europa draait poli­tiek daar­ente­gen (ide­aliter) rond samen­werk­ing en com­pro­mis. Maar zodra Bel­gis­che jon­geren en politi­ci Amerikaanse ter­men als ‘woke’, ‘based’ of ‘chud’ overne­men, nemen ze impli­ci­et ook de ideeën van de achterliggende cul­tu­urstri­jd over. 

Een duidelijk voor­beeld is het debat rond racisme. Racisme is al eeuwen­lang een prob­leem in Bel­gië, kijk maar naar onze kolo­niale geschiede­nis in Con­go. Hoewel wij een eigen geschiede­nis hebben met racisme, wordt de manier waarop wij over racisme spreken sterk beïn­vloed door Amerikaanse ter­men, con­flicten en gebeurtenis­sen. Veel Bel­gis­che jon­geren ken­nen wel de naam George Floyd, maar niet die van Bel­gis­che slachtof­fers van poli­tiegeweld. Het racisme zelf kwam niet via de algo­ritmes overge­waaid uit de VS, wel de taal en beelden die we gebruiken om erover te spreken. Zo lang onze poli­tieke ver­beeld­ing via sociale media door Amerikaanse poli­tiek wordt gevoed, zullen we blind bli­jven voor de prob­le­men die zich hier, onder onze eigen neus, afspe­len.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *