Land van verborgen nazigoud en (net geen) kindsoldaten


Door

Archief

Dat Zwitserland niet goed is in keuzes maken en zich altijd subtiel neutraal houdt, is al langer geweten. Waarom ze daarentegen nog steeds niet besloten hebben de verplichte legerdienst overboord te gooien, blijft tot op heden een raadsel. 

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 7/11/2021 – 18:07 door Nette De Schri­jver

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Alle man­nelijke inwon­ers van Zwit­ser­land met een Zwit­sers paspoort ont­van­gen in de loop van hun acht­tiende lev­en­s­jaar een brief waarin staat dat ze verwacht wor­den op de ver­plichte infodag van het leg­er. Er zijn nog meer lan­den waarin deze mid­deleeuwse prak­tijken plaatsvin­den, maar het geval van die gruyèrevreters op hun besneeuwde bergtop is bij­zon­der opval­lend.

Ordnung und Disziplin

 

Het leg­er maakt een groot deel uit van de Zwit­serse inter­na­tionale iden­titeit, wat ervoor zorgt dat het land gedis­ci­plineerd en strak overkomt. Laat dat nu exact het ima­go zijn dat het wil uit­stralen naar de buiten­wereld. In dit land van fon­due, raclette en tweed­erangschoco­lade wordt iedereen met een Zwit­sers paspoort en een kruis­je in het vak­je ‘man­nelijk’ ver­plicht om vanaf het acht­tiende lev­en­s­jaar hun land te dienen in het leg­er. Wie dacht dat dergelijke ver­halen van de tijd van Werel­door­log I dateren, zit er dus goed naast: het land dat de rep­u­tatie heeft nooit in een oor­log betrokken te rak­en, is het laat­ste in West-Europa waar dat insti­tu­ut nog overeind bli­jft. Onder­zoek naar de vox pop­uli geeft een inzicht in wat de jeugd ervan denkt: de meerder­heid vin­dt het leg­er flauwekul en “een ver­spilling van tijd”, aldus Linus Schiltknecht, een twintig­jarige échte Zwitser. 

Mensen met een aange­boren ziek­te of hand­i­cap betal­en elf jaar lang een boete

Mar­cos Milanez, een 21-jarige en al even­zeer lev­ensechte Zwitser, vin­dt het absolu­ut belache­lijk dat de leg­erplicht enkel geldt voor man­nelijke burg­ers. “Voor iedereen of voor nie­mand. Dat het leg­er bestaat, vind ik niet slecht, maar dat het ver­plicht is, snap ik niet.” Iedereen is het eens over dat het leg­er wel mag bli­jven bestaan, maar dus niet ver­plicht. De staat zou de sol­dat­en degeljk moeten ver­lonen en zich inzetten om het beeld van een car­rière in het leg­er veel inter­es­san­ter te mak­en voor iedereen.

Pif-poef-paf, zet je moreel kompas maar af

Natu­urlijk wordt een aan­tal mensen ook gecon­fron­teerd met een ethisch dilem­ma wan­neer het gaat over geweld en wapens. Dan geeft de over­heid je een ver­laat-de-gevan­ge­nis-zon­der-te-betal­enkaart, en mag je de intrede in het effec­tieve leg­er achter­wege lat­en. Niet zon­der con­se­quen­ties natu­urlijk, want wan­neer je beslist om niet te vecht­en, wordt er verwacht dat je burg­er­di­enst gaat doen. Dit gaat natu­urlijk gepaard met een berg nade­len. Zo duurt het ander­halve keer zo lang en is het veel min­der goed betaald.

Je kan ook wegens fysieke of men­tale teko­rtkomin­gen ongeschikt verk­laard wor­den tij­dens de mil­i­taire con­t­role. Dan gaat het, bijvoor­beeld, over een post­trau­ma­tis­che stressstoor­nis, een depressie of autisme, maar even­goed om iets zo banaal als slaap­wan­de­len. Wan­neer je door deze beperkin­gen niet in staat bent om leg­er­di­enst te doen, kri­jg je nog de mogelijkheid om burg­er­di­enst te incasseren. Wan­neer je een fysieke beperk­ing hebt die ook dit niet toe­laat, heb je dikke pech en moet je betal­en. Mensen met een aange­boren ziek­te of hand­i­cap betal­en dus elf jaar lang elk jaar een boete omdat ze niet geschikt zijn voor het leg­er of een plaatsver­van­gende dienst. Die bedraagt drie pro­cent van je inkomen, en min­stens vier­hon­derd Zwit­serse frank per jaar. De duur van deze ver­plichte dienst is enorm vaag. Wan­neer je heel de dienst onafge­bro­ken doet, ben je min­stens driehon­derd dagen kwi­jt. Wan­neer je het wil com­bineren met stud­ies of werk, en per jaar 26 dagen (dit is het ver­plichte min­i­mum aan­tal dagen) aan het leg­er geeft, hang je er voor min­stens tien jaar aan vast. Het burg­er­di­en­stal­ter­natief bestaat trouwens pas sinds 1996, daar­voor was het óf vecht­en, óf naar de gevan­ge­nis.

73,2 procent is pro

Niet iedereen is een even grote fan van dat sys­teem. De GSOA (Gruppe für eine Schweiz ohne Armee) stelde op 22 sep­tem­ber 2013 een volksini­ti­atief voor. “Ja zur Aufhe­bung der Wehrpflicht” (Ja voor de oph­eff­ing van de dien­st­plicht) was de tagline van hun ini­ti­atief om de Zwit­sere leg­erplicht af te schaf­fen en er een vri­jwillig leg­er van te mak­en, met sol­dat­en die er effec­tief willen zijn. Hun argu­menten voor de afschaffing van de ver­plichte leg­er­di­enst waren feit­elijk onder­bouwd, maar toch werd het ini­ti­atief weggestemd met een over­weldigende 73,2 pro­cent van de stem­men.

Er waren nochtans effec­tief gegronde argu­menten te bedenken. Om te begin­nen zijn er veel te veel sol­dat­en voor het beperk­te aan­tal tak­en die het leg­er vervult. Ook is het leg­er een geld­spons. Per jaar wordt er 4,5 mil­jard Zwit­serse franken van de belastin­gen het leg­er in gepompt. Dit ter­wi­jl er sec­toren zijn die dit geld veel hard­er nodig hebben, denk maar aan de sociale sec­tor of het onder­wi­js. Jon­geren ver­plicht­en om dienst te doen, is een deel van hun vri­jheid afne­men, wat niet kan in de samen­lev­ing van van­daag, luidt het stand­punt van de GSOA.

Dus de vol­gende keer dat je nog eens een dieptepunt bereikt in je – vol­gens jou – mis­er­abele lev­en, troost je dan met de gedachte dat je ten min­ste geen Zwit­sers paspoort bez­it. Want ter­wi­jl jij moet vecht­en met je emoties, moeten ze daar vecht­en voor hun vader­land.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *