Limerick: de boekenwinkel als ontmoetingsplek

Wat heb je zelf ges­tudeerd?

“Romaanse filolo­gie, Frans en Spaans, maar lat­er ook bib­lio­theek­weten­schap­pen. Ik com­bi­neerde dat met mijn werk in een weten­schap­pelijke boekhan­del. Daar­na heb ik in ver­schil­lende bib­lio­theken gew­erkt, maar ook in bij­na elke onafhanke­lijke boekhan­del in Gent.”

Lim­er­ick bestaat al een tijd­je. Wat is het ver­haal van de winkel?

“In 2019 heb ik Lim­er­ick overgenomen. Ini­tieel was het plan om met een vriendin zelf een boeken­winkel op te richt­en, tot de vorige eige­naar voorstelde om zijn zaak over te nemen. Naast de boeken­winkel zat een tweede pand in de deal, een oude apotheek die eerder diende als apart winkelt­je. Nu gebruiken we dat vooral voor activiteit­en: DJ-sets, expo’s, optre­dens…”

“De col­lec­tie reflecteert alti­jd de geest van de per­soon”

Waaruit bestaat jul­lie aan­bod?

“Het eerste pand biedt nieuwe werken aan over filosofie, psy­cholo­gie en lit­er­atu­ur. Het tweede pand staat vol met tweede­hands­boeken. Die ver­rijken mijn job dankz­ij de ver­halen die erbij horen wan­neer ik de col­lec­ties verza­mel: mensen die overleden zijn, ver­huizen … M’n droom is om daar een kun­st­pro­ject rond te mak­en, waarin bezoek­ers titels uit de rekken kun­nen nemen en zo ken­nis­mak­en met de vorige eige­naar. Uitein­delijk reflecteert de boeken­col­lec­tie alti­jd de geest van de per­soon. Wan­neer die dan weg­valt, kan diezelfde col­lec­tie – met onder­li­jnin­gen en papiert­jes tussen de bladz­i­j­den – veelzeggend zijn.”

Wat is je lievel­ings­boek?

“Meestal meng ik fic­tie met non-fic­tie en lees ik meerdere boeken tegelijk, waar­door veel half gelezen wordt. Een beet­je zoals iemand die tv kijkt en con­tinu zapt. Mijn favori­et moet dan wel de verza­melde essays van Michel de Mon­taigne, een 16e-eeuwse filosoof, zijn. Die zijn zow­el lit­erair als inhoudelijk sterk. De com­bo tussen lev­ens­filosofie en lit­er­atu­ur bevalt me wel. Wat fic­tie betre­ft, ben ik fan van al het Argen­ti­jnse, zoals Julio Cor­tazar.”

Ver­tal­en die voorkeuren zich in het aan­bod?

“Als mijn favori­eten beschik­baar zijn, zorg ik dat ze in de winkel liggen, maar ik ga mijn eigen smaak niet opdrin­gen. De sterk­te van een kleine boekhan­del is het advies op maat. Ik luis­ter dus vooral naar wat mensen zélf zoeken in een boek.”

Advies geven aan een onbek­ende lijkt lastig. Hoe pak je dat aan?

“Zoi­ets vind ik heer­lijk om te doen! Ik peil vooral door te vra­gen: waar heeft de lez­er nood aan? Wat probeert die te vin­den in een boek: ontspan­ning, wijsheid, erken­ning? Vaak vraag ik aan klanten ook om een paar titels op te som­men die ze goed von­den.”

Merk je dan bepaalde trends op bij klanten? Welke gen­res zijn pop­u­lair?

“Zelfhulp­boeken. Ik denk dat mensen daar alti­jd wel naar op zoek zijn gegaan, maar nog meer in deze hec­tis­che tij­den. Daar­naast doen werken over actu­aliteit het goed, bijvoor­beeld over Palesti­na. Ook natu­ur­boeken zijn in trek, vanu­it een soort ’terug-naar-de-natuur’-wens, miss­chien in het kad­er van de onthaast­ing.”

Heeft het befaamde Book­Tok een impact op de voorkeuren van jon­geren?

“Ik hoor dat inder­daad soms van andere boekhan­dels – die dan soms Tik­Tokkers over de vlo­er kri­j­gen – maar het is me zelf nog niet opgevallen. Ik merk wel dat er veel jonge mensen, twintigers, naar Engel­stal­ige lit­er­atu­ur gri­jpen. Maar of de oorza­ak bij Tik­Tok ligt, weet ik niet. Jon­geren bereiken we trouwens sowieso iets min­der.”

“Ik denk dat het idee van de ontlez­ing wel voor een deel klopt”

Dat doet wat denken aan wat de media ‘ontlez­ing’ noemt. Zit er daar iets in?

“Ik denk dat dat idee wel voor een deel klopt. Ik heb drie kinderen; enkel mijn dochter van 11 leest, mijn zonen niet. Ik vrees dus dat er iets van aan is. Tegelijk zijn tieners dan wel weer heel meer­tal­ig.”

Is er een moment in de winkel dat je alti­jd zal bijbli­jven?

“Vooral over­names van boeken­col­lec­ties na een over­li­j­den zijn vaak emo­tion­eel. Zo kwam er ooit een rood­harige man in de winkel die vertelde dat zijn vad­er ziek was en niet lang meer had. Hij zou mij lat­er con­tac­teren over de over­name van zijn col­lec­tie. Enige tijd lat­er komt een iden­tieke, rood­harige man met het­zelfde ver­haal. Ik was in de war: had hij me dit niet al eens verteld? Het kwart­je viel toen ik tij­dens de afspraak bij hen thuis een groot schilder­ij tege­moet liep van een man met twee rood­harige kind­jes aan zijn zij, een tweel­ing. Het bleken broers te zijn.”

“Ook bleek de vad­er bevriend te zijn geweest met Hans Mortel­mans. Zo gaf Mortel­mans een optre­den in mijn zaak en een pre­sen­tatie over zijn boek over George Brassens, een van mijn favori­ete arti­esten. Zulke toe­val­lighe­den vind ik mooi.”

Ervaar je con­cur­ren­tie met online web­shops? Wat is de meer­waarde van de aankoop in een fysieke winkel?

“Ik besef maar al te goed dat er veel mensen online kopen. Maar tegelijk bestaat er wel een besef dat je klein­schalige zak­en niet kan ste­unen zon­der er iets te kopen. Ik voel me ges­te­und door dat bewustz­i­jn, iets wat er trouwens ook was in coro­nati­j­den. Ik denk dat mensen als sociale wezens de meer­waarde ervaren in de belev­ing die een boeken­winkel biedt: als ont­moet­ingsplek, een plek waar je advies kan kri­j­gen en een koffi­et­je kan drinken bij je nieuwe aan­winst.”

Tot slot: wat is het ver­haal achter de typema­chines in de winkel?

“Die waren van Willem Fred­erik Her­mans, een Ned­er­landse schri­jver. Het muse­um waar ze oor­spronke­lijk ston­den, deed ze van de hand via een wed­stri­jd, die de vorige eige­naar gewon­nen had met zijn voors­tel om ze in de boeken­winkel te plaat­sen. Klanten kon­den via een finan­ciële bij­drage een typema­chine adopteren; het geld werd dan gebruikt voor de reparatie. Hun namen zijn onder de typema­chines terug te vin­den.”