Mentaal welzijn in crisistijden: UGent-studenten getuigen


Door

Archief

Onderzoek bevestigt dat de coronamaatregelen allesbehalve positief zijn voor het welbevinden van studenten. Eerstejaars vrezen te falen, praktijkgerichte opleidingen worden compleet overhoop gegooid en perfectionisten verlaten hun bureau niet meer. Waar liggen de pijnpunten, hoe kijken de studenten er zelf naar en wie trekt aan de alarmbel?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 11/05/2020 – 12:50 door Luna Nys

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Jon­geren rap­porteren in deze coro­nacri­sis sig­nif­i­cant meer gevoe­lens van angst, depressie, stress en een­za­amheid dan andere leefti­jds­groepen. Dit valt te con­clud­eren uit een onder­zoek van vier UGent-onder­zoek­ers over de gevol­gen van de coro­nacri­sis op men­tale gezond­heid, werk en relaties. In een voor­gaand artikel vertelde pro­fes­sor Koen Pon­net al dat angst en depressieve gevoe­lens in nor­male tij­den meer voorkomen bij oud­eren. Daar­naast geven jon­geren nu ook sig­nif­i­cant meer dan oud­eren relatiestress en ver­bale agressie aan tussen zichzelf en hun part­ner. Op vlak van stud­iedruk tenslotte blijken vrouwen meer bijkomende stress te ervaren dan man­nen.

Een stu­dente getu­igt: “Ik heb een moeil­ijke thuis­si­t­u­atie, maar het was eerst geen optie om op kot te bli­jven. Weer thuis zijn heeft heel veel energie gev­ergd, en onder­tussen wer­den we gebom­bardeerd met werk. Het was alsof ik twee full­time jobs moest com­bineren: jon­gleren met veel werk enerz­i­jds en de moeil­ijke omstandighe­den waarin ik me bevond anderz­i­jds.”

Mentale moeilijkheden

Ook Tele­blok onder­zocht de invloed van de coro­nacri­sis op het welz­i­jn en focuste daar­bij spec­i­fiek op stu­den­ten. In hun resul­tat­en valt te lezen dat bij­na 4 op 5 stu­den­ten zich zor­gen mak­en over hun stud­ies door de maa­trege­len die momenteel van kracht zijn. Ook hier­bij blijkt dat vrouwen zich meer zor­gen mak­en dan hun man­nelijke medestu­den­ten. 

Maar lief­st 28 % van de stu­den­ten vreest niet te kun­nen sla­gen door de maa­trege­len. Bij de eerste­jaarsstu­den­ten bedraagt dat zelfs 36 %. Iets meer dan de helft van de stu­den­ten geeft aan het stud­eren meer uit te stellen dan voor de cri­sis. Dezelfde hoeveel­heid voelt zich min­der gelukkig, heeft min­der het gevoel zin­vol bezig te zijn en voelt zich alleen. 

Maar lief­st 28 % van de stu­den­ten vreest niet te kun­nen sla­gen door de maa­trege­len

Celine, mas­ter­stu­dente milieutech­nolo­gie, getu­igt: “Ikzelf voel me som­mige dagen goed en andere dagen enorm slecht. Over het alge­meen ben ik zek­er min­der effi­ciënt. Daar­naast heb ik al echte paniekaan­vallen gehad. Dat had ik nog nooit zo zwaar en zo vaak. Ik ween veel en voel me een­za­am, gestresseerd en ver­dri­etig. Ik vrees door de sit­u­atie ook niet te kun­nen afs­tud­eren.”

Bij­na de helft van de stu­den­ten geeft aan dat ze niet vol­doende stud­eren per dag, dat ze zich niet goed kun­nen con­cen­tr­eren op hun stud­ies en dat ze geen struc­tu­ur in hun dag kun­nen bren­gen. Een derde van de stu­den­ten ondervin­dt meer dan anders men­tale moeil­ijkhe­den. Ook hier geven voor­namelijk vrouwelijke respon­den­ten aan zich min­der gelukkig te voe­len, zich meer zor­gen te mak­en en meer men­tale moeil­ijkhe­den te ondervin­den.

Lau­rie, stu­dente Dier­ge­neeskunde beves­tigt dat: “Ik heb het men­taal sowieso al niet gemakke­lijk. Door de sit­u­atie word ik de hele dag gecon­fron­teerd met mijn eigen gedacht­en. Nor­maal zor­gen lessen en vrien­den voor aflei­d­ing, maar dat valt nu weg. Daar­naast is er zoge­naamd meer tijd voor stu­den­ten nu om te presteren, maar het wordt, naar mijn gevoel, nog erg onder­schat hoe tij­drovend men­tale prob­le­men kun­nen zijn.”

De Heilige Z in ZAP

Dat stu­den­ten meer dan anders men­tale moeil­ijkhe­den ervaren, is op zich al zorg­wekkend. Maar hoe zijn deze cijfers bij UGent-stu­den­ten in nor­male tij­den? We vroe­gen het aan Nicky Van­degh­in­ste, belei­dsver­ant­wo­ordelijke Men­taal Wel­bevin­den van de Gentse Stu­den­ten­raad. 

“Op het vlak van werk­druk waren de cijfers uit het onder­zoek dat we vorig acad­e­mie­jaar hebben gevo­erd op zich al drama­tisch te noe­men. Zo ging toen al 63% van de bevraagde stu­den­ten akko­ord met de stelling ‘De huidi­ge stud­iedruk heeft een negatief effect op mijn men­taal wel­bevin­den’. Ook vond meer dan de helft van de respon­den­ten dat de verwachtin­gen van de pro­fes­soren te hoog lagen. Het gaat dus veeleer om een struc­tureel prob­leem dat door de cri­sis uitver­g­root wordt dan om een nieuw prob­leem”, aldus Nicky. 

“Het gaat veeleer om een struc­tureel prob­leem dat door de cri­sis uitver­g­root wordt dan om een nieuw prob­leem”

Over het struc­turele karak­ter van dat prob­leem getu­igt een stu­dent. “De Z in ZAP is heilig, mijn prof­fen beves­ti­gen dat. Het zelf­s­tandig acad­emisch per­son­eel heeft veel zelf te beslis­sen. Daar­naast wordt onder­zoek aan onze uni­ver­siteit meer beloond dan onder­wi­js, dat is niets nieuws.”

Daar­naast zijn er uit­er­aard ook nieuwe pijn­pun­ten door de coro­na-maa­trege­len. Nicky ver­duidelijkt: “Sig­nalen die momenteel mijn richt­ing uitkomen, gaan vaak over richtin­gen met veel prak­tijk­lessen. Die wor­den nu ver­van­gen door tak­en, maar die zijn soms zwaarder dan de orig­inele lessen. Daar­naast zijn stu­den­ten in deze lock­down ook alge­meen min­der pro­duc­tief. De druk opdri­jven heeft dus geen zin, er moet eerder afge­bouwd wor­den. De onder­wi­js­raad en de direc­tie onder­wi­jsaan­gele­gen­heden hebben aan de les­gev­ers al lat­en weten dat de werk­druk omlaag mag. Het is nu dus aan hen, maar we merken dat veel les­gev­ers heel erg vasthouden aan hun orig­inele leer­stof”, vertelt ze. 

“We kri­j­gen enorm veel ver­vang­tak­en die qua werk­druk totaal niet evenredig zijn met wat eerst voorzien was”

Stu­den­ten uit die prak­tijkgerichte oplei­din­gen beves­ti­gen dat. “Wij kon­den geen stage meer lopen in onze orig­inele scholen, waar­door we zelf op zoek moesten gaan naar nieuwe scholen en men­toren die ons online sta­geop­dracht­en wilden geven. Dat is tien keer meer werk dan een gewone les geven en het was heel moeil­ijk om aan opdracht­en te ger­ak­en”, aldus een stu­dente uit de edu­catieve mas­ter. Een stu­dente uit de mas­ter meer­tal­ige com­mu­ni­catie vult aan: “Ik heb veel vakken met per­ma­nente eval­u­atie, dus die lessen vallen weg. We kri­j­gen enorm veel ver­vang­tak­en die qua werk­druk totaal niet evenredig zijn met wat eerst voorzien was.” 

Nicky Van­degh­in­ste van de Gentse Stu­den­ten­raad legt verder ook uit hoe je als stu­dent zelf aan de alarm­bel kan trekken: “Als je als stu­dent vin­dt dat het voor een bepaald vak de spuigat­en uit­loopt, kan je daar­voor terecht bij de stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­gers die zete­len in de oplei­d­ingscom­missie. Deze com­missie bestaat voor elke richt­ing en de stu­den­ten die erin zete­len zijn telkens te vin­den op de web­site van de UGent. Aangezien deze com­missie het dichtst staat bij zow­el de stu­den­ten als de les­gev­ers, zijn zij het meest geschikt om aan de alarm­bel te trekken.”

 Praten en productieve uren

Bij het lezen van voor­gaande cijfers zou je ver­moe­den dat de stu­den­tenpsy­cholo­gen de vraag niet meer bij kun­nen houden. Dat blijkt echter niet het geval. Stu­den­tenpsy­choloog Annick Eel­bode ver­duidelijkt: “Aan het begin van de maa­trege­len vie­len de aan­meldin­gen even stil. Stu­den­ten waren nog afwach­t­end en vol­gens ons vooral bezig met zich aan te passen aan de sit­u­atie. Momenteel komen de aan­meldin­gen opnieuw bin­nen, maar de hoeveel­heid is dezelfde als anders in deze peri­ode.” 

Bieke De Waele van Start To Talk beves­tigt dat: “Wij organ­is­eren elke maand aan praat­groep voor en door stu­den­ten. Daarin prat­en we in een veilige omgev­ing over men­taal (on)welzijn. Tij­dens de lock­down bieden we de sessies virtueel aan. Daar­bij hebben we zek­er wat par­tic­i­pan­ten, maar niet meteen een opval­lende sti­jging. Er wordt nu uit­er­aard meer gepraat over de coro­nacri­sis en de gevol­gen. Velen mis­sen struc­tu­ur en hun dier­baren.”

Vol­gens de stu­den­tenpsy­cholo­gen is de aard van de prob­le­men verder niet veran­derd. “De prob­lematieken kun­nen nu uitver­g­root wor­den door de sit­u­atie, maar op zich zijn er geen andere of nieuwe prob­le­men. Op studievlak gaan uit­stellers soms nog meer uit­stellen omwille van het vals gevoel van meer tijd te hebben, maar voor per­fec­tion­is­tis­che stu­den­ten kan deze peri­ode dan net meer rust bren­gen omdat ze zich nu enkel kun­nen focussen op het stud­eren.”

Lau­rie, stu­dente Dier­ge­neeskunde beves­tigt dat ze deze tijd wil benut­ten om de lessen uit­ge­brei­der aan te pakken. “Ik ben zelf erg per­fec­tion­is­tisch en ik wil de lessen dan ook zo goed mogelijk doen. De lesop­names wil ik nu erg pre­cies ver­w­erken. Daar­door neemt een les van 75 minuten nu 2 uur in beslag. Ik vind het erg moeil­ijk om noti­ties momenteel ‘goed genoeg’ te vin­den.”

“Het is niet omdat er meer tijd is, dat je plots alles tot in de pun­t­jes moet ken­nen”

Stu­den­tenpsy­choloog Annick herkent deze neig­ing: “Het gevaar bij per­fec­tion­is­ten bli­jft wel dat ze denken heel de dag te moeten gebruiken om te stud­eren en geen tijd meer nemen om te ontspan­nen. Dat geldt uit­er­aard voor veel stu­den­ten. Het is niet omdat er meer tijd is, dat je plots alles tot in de pun­t­jes moet ken­nen. Som­mige stu­den­ten zijn nu al aan het stud­eren alsof ze in de blok zit­ten, maar dat doe je in een nor­maal acad­e­mie­jaar ook niet. Ze moeten weer ‘slim­mer’ stud­eren; meer selecteren wat wel en niet belan­grijk is en meer begri­jpen. Het is dus beter om in deze peri­ode nog kort en krachtig te stud­eren en de pro­duc­tief­ste uren van de dag te benut­ten, maar ook genoeg pauze te nemen. Je mag jezelf gerust een paar verlofda­gen opleggen, daar moet je je niet schuldig over voe­len. Het moeil­ijke is dat dat beslissin­gen zijn die stu­den­ten niet graag nemen.”


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *