Politiek engagement op de festivalweide


Door

Archief

Van komkommernieuws kon men deze festivalzomer niet spreken. Interventie na interventie wurmden de geopolitieke conflicten die de overhand op onze krantenkoppen hebben, zich een weg tussen de optredens en concerten.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 22/09/2025 – 8:04 door Emma Jux­on-Smith­Sarah Van Crom­bruggen

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

De geno­cide in Gaza breekt als een olifant in een porse­leinen kast de illusie van alle laat­ste beet­jes luchtigheid en goed­lachs escapisme op fes­ti­vals. Wat valt er echter te lachen in tij­den waar sociale media gevuld staan met honger­snood, dood en verniel­ing? Als alle ogen gericht zijn op Gaza, hoe kan men dan nog kijken naar de main stage? 

Politiek engagement: een voorkeur of een plicht?

Nie­mand lijkt hard­er tegen de sch­enen te schop­pen dan Noord-Iers hiphop trio KNEECAP. De eerder con­tro­ver­siële band liet haar gezicht de laat­ste drie maan­den opmerke­lijk veel in het nieuws zien.  Rond de pot draaien doen ze niet en nuance, daar staan ze niet voor. Lead zanger Mo Chara riskeert bijvoor­beeld een vero­ordel­ing na het zwaaien met een vlag van mil­i­taire beweg­ing Hezbol­lah tij­dens een con­cert in Lon­den. Met de bood­schap “Ze zijn nu de Gaza­nen aan het uithon­geren”, luid­den ze hun optre­den op Pukkelpop in. Als sym­bool van heden­daags pro-Palesti­jns activisme door­prikken ze het idee dat een arti­est enkel een muzikaal per­for­mance brengt. De arti­est draagt een zekere ver­ant­wo­ordelijkheid om naast hun cre­atieve uit­laatk­lep ook op te tre­den tegen maatschap­pelijk onrecht.

Dichter bij huis wordt er deze zomer ook links en rechts opgekomen voor de onmenselijke sit­u­atie in Gaza. Zwan­gere Guy zet de toon van zijn show op Pukkelpop met een ‘I heart Gaza’ t‑shirt; voor de rest was hij ook niet vies van wat poli­tiek activisme en spreekt hij zich meer­maals uit tegen Bel­gis­che politi­ci en poli­tieke keuzes. De Ned­er­landse Gold­band zegt niets maar doet veel door na hun optre­den “Stop The Geno­cide” op de scher­men van Rock Wer­chter te lat­en weer­gal­men. Op aller­lei vin­d­in­grijke manieren uiten arti­esten en bands hun poli­tieke mening en lat­en ze hun onge­noe­gen blijken voor de bezetting in Palesti­na. Hoe rea­geren fes­ti­vals echter zelf op de olifant in de kamer?

Festival groot of klein, zolang ze maar politiek actief zijn.

Brus­sels fes­ti­val Couleur Café bez­it het poli­tiek activisme al jaren in hart en nieren. Men kon vorig jaar moeil­ijk naast de grote muurschilder­ing “Free Sudan, Free Yemen, Free Con­go, Free Gaza” kijken. Couleur verbindt haar maatschap­pelijk engage­ment met een belang­stelling voor haar ecol­o­gis­che voetafdruk en voor inclu­siviteit aan muziek­gen­res, door bijvoor­beeld elec­tron­ic music en reg­gae op haar main stage te luiden. Als een klein­er fes­ti­val, zek­er met zulke soci­aal geën­gageerde pijlers, is het aan de ene kant makke­lijk­er om poli­tieke thema’s te includ­eren en te organ­is­eren. Aan de andere kant is het gemakke­lijk om hier­mee fes­ti­val­gangers te ver­liezen en brengt dat finan­ciële risi­co een klein fes­ti­val in het gedrang. 

De grote fes­ti­val­na­men van Bel­gië kozen wis­sel­val­lig rond hun poli­tiek stand­punt. De rode draad bli­jft, en zo zou het moeten, het recht op vri­je mening­suit­ing. Zo kiest Rock Wer­chter ervoor om Palesti­jnse vlaggen te ver­welkomen in het pub­liek en arti­esten, zoals Gold­band, maar ook Fontaines DC zich te lat­en uit­spreken over de geno­cide in Gaza. Over andere zak­en koos het fes­ti­val ervoor om geen duidelijke richtli­j­nen uit te bren­gen. Daarop aanslui­tend koos VRT NWS, dat live­beelden uit­zond van het fes­ti­val, om alles wat op podi­um gebeurt uit te zen­den ten­z­ij het aanzet tot haat, dis­crim­i­natie en racisme. Dit zou immers ingaan tegen hun pro­to­col rond muziek en ethiek. Gelukkig is er dit jaar geen sit­u­atie voorgevallen waar­bij deze maa­trege­len tot cen­su­ur zijn toegepast. In tegen­stelling tot de BBC die het besluit genomen had om de con­tro­ver­siële live-show van Engels punk rap duo Bob Vylan op Engels fes­ti­val Glas­ton­bury niet uit te zen­den. Bob­by Vylan, lead vocal­ist, riep namelijk her­haaldelijk op podi­um “dood aan het Israëlis­che leg­er”. 

Als alle ogen gericht zijn op Gaza, hoe kan men dan nog kijken naar de main stage? 

Pukkelpop koos dit jaar opmerke­lijk om de poli­tieke onder­toon die op de fes­ti­vals heerst te omar­men. Ste­un­be­tuigin­gen von­den op aller­lei ver­schil­lende manieren plaats en de organ­isatie stelde boven­di­en dat ze hier geen prob­leem mee had zolang het op een respectvolle manier gebeurde. De instantie van Pukkelpop besloot zelf ook een poli­tiek getint state­ment uit te bren­gen. Met t‑shirts met water­meloe­nen en andere Palesti­jnse ele­menten trokken ze aan­dacht. Die verkocht het fes­ti­val om finan­cieel bij te dra­gen aan human­i­taire hulp voor Gaza.  Ze maak­ten duidelijk dat wereld­prob­le­men en geopoli­tieke con­flicten ook een plek hebben, zelfs tussen de peper­dure eetkraam­p­jes en de gigan­tis­che optre­dens.

Horen poli­tieke bood­schap­pen nu thuis op fes­ti­vals? De menin­gen zijn verdeeld in een tijd waarin je niet meer kan wegk­ijken van geopoli­tieke kwest­ies. Al is het sim­pel­weg een afwijk­ing van het algo­ritme, nie­mand kan ontsnap­pen aan de schokkende beelden van Gaza. Dan is het niet ver­won­der­lijk dat de schok en de veront­waardig­ing door­si­jpelt tot bij onze favori­ete arti­esten en onze meest geliefde fes­ti­val­wei­des. 


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *