Psychedelica: van middel voor verzet naar middel voor zelfverbetering


Door

Archief

Psychedelica zijn al jarenlang aanwezig in verschillende culturen. Voor sommigen zijn deze middelen heilig, anderen stellen het gebruik ervan gelijk met moreel verval. Hoe werken deze drugs en wat is hun plaats in de maatschappij?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 10/03/2025 – 8:35 door Emi­lie De Win­neZi­ta-Luna De Smaele

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Wat onderscheidt psychedelica van andere drugs?

De term ‘drugs’ valt uiteen in drie cat­e­gorieën: naast psy­che­del­i­ca zijn er ook de stim­ulerende stof­fen (zoals cocaïne) en ver­dovende stof­fen (zoals mar­i­hua­na). Deze verdel­ing is gebaseerd op het onder­scheid tussen de ver­schil­lende recep­toren in de herse­nen die een drug prikkelt. Hal­lu­cino­gene drugs spe­len bijvoor­beeld voor­namelijk in op de sero­toninere­cep­toren.

Een ander pop­u­lair onder­scheid is het ver­schil tussen soft­drugs en hard­drugs, gebaseerd op hoe ver­slavend een mid­del is. De lijn tussen med­icatie en drugs is soms zeer arbi­trair: zo verd­wi­jnt er geregeld anes­thet­i­ca uit de medici­jnkast­jes van cam­pus Merel­beke en vin­dt mar­i­hua­na sti­laan haar weg naar alter­natieve pijnbe­stri­jd­ing en psy­chi­a­trische zorg. 

Paddo’s door de eeuwen heen

In een ver verleden wer­den drugs gewoon bij de apothek­er verkocht. Voel je je wat pips? Hier, neem een pil­let­je speed! Slapen de kinderen niet goed? Geef ze een lep­elt­je huis­ge­maakt cocaïne-en-wijn-medici­jn! (Echt waar, het heet Mar­i­ani­wi­jn en Paus Leo XIII kon niet zon­der.) Nog lang voor wij hier onze eerste joint opstak­en, werd de heilige plant Pey­ote al door de inheemse volken van Zuid-Ameri­ka gegeten, aangezien die de actieve stof mesca­line bevat en hal­lu­cino­gene effecten induceert. Deze plant was lat­er de inspi­ratiebron voor xtc, de eerste syn­thetis­che drug.

Slapen de kinderen niet goed? Geef ze een lep­elt­je huis­ge­maakt cocaïne-en-wijn-medici­jn!

Ook het meer bek­ende psilocine uit de Psilo­cybe, de zoge­naamde ‘pad­do’, werd lang heilig gewaand in Zuid-Ameri­ka en Europa. Paddo’s lat­en je hal­lu­cineren, maar zijn nog steeds een stuk min­der sterk dan lysterginezu­ur (lsd). Lsd-25 komt voor in moed­erko­ren, een schim­mel op bedor­ven gra­nen, en werd ooit gebruikt om bevallin­gen in te lei­den. Wat je nu bij je feestapothek­er kri­jgt, is een syn­thetisch equiv­a­lent, maar de eerste die de natu­urlijke actieve stof uit paddo’s en moed­erko­ren haalde was Albert Hoff­man. Hij staat vooral bek­end om het per­soon­lijk gebruik van de stof­fen waarmee hij exper­i­menteerde. De ont­dekking van lsd was reeds het 25ste exper­i­ment in zijn reeks. Daar­naast bestaan ook nog de psy­che­del­i­ca ket­a­mine en lach­gas, mod­ernere drugs. 

Drugs + hersenen = appelmoes?

Drugs wor­den vaak over dezelfde kam geschoren, ter­wi­jl er qua vei­ligheid grote ver­schillen zijn. Uit­er­aard kan drugge­bruik je lichaam schaden, zek­er als de mid­de­len gemengd zijn met andere stof­fen waar je als gebruik­er niets van afweet. Psy­che­delis­che drugs zijn over het alge­meen veiliger en min­der ver­slavend dan ver­dovende of opwekkende drugs. Dat wil niet zeggen dat er geen negatieve gevol­gen kun­nen zijn: lsd kan bijvoor­beeld lei­den tot schizofre­nie of hersen­schade, wat niet mag ver­bazen, aangezien het zo’n krachtig psy­che­delicum is. Bij ket­a­mine, paddo’s en truf­fels is het niet onge­ho­ord een zoge­naamde ‘bad trip’ te hebben, waar­bij je je bang en ver­dri­etig voelt. Dit kan ver­me­den wor­den door kleinere dosis­sen te con­sumeren en enkel te trip­pen wan­neer je je goed voelt. Bij paddo’s en de zus­ter­drug truf­fels kan je je ervar­ing verzacht­en door snelle suik­ers te eten. Tip voor wie graag psy­che­del­i­ca wil nemen: zorg ervoor dat je niet alleen bent en dat je je in een veilige en aan­ge­name omgev­ing bevin­dt. 

Een illegaal goedje of het nieuwste geneesmiddel?

Jam­mer voor dege­nen die graag eens een duik­je in deze wereld zouden willen nemen: de verkoop, aankoop en invo­er van deze ’trip­mid­de­len’ zijn ille­gaal. Het gebruik ervan dus indi­rect ook. Je occa­sioneel eens verdiepen in de ervar­ing kan je een gevan­genis­straf van 3 maan­den tot 5 jaren en/of een boete tussen 1000 en 100.000 euro oplev­eren.

Anderz­i­jds is er wel een tegen­be­weg­ing aan de gang op Europees niveau. Zo pleit Théo van Psychedelicare.eu bijvoor­beeld voor de reg­u­ler­ing van psy­che­del­i­ca in een ther­a­peutis­che con­text. De moti­vatie voor dit project ligt bij de gebrekkige werk­ing van bestaande behan­delin­gen. Dit voors­tel is gebaseerd op weten­schap­pelijk onder­zoek dat zou bea­men dat deze mid­de­len effec­tief zijn bij het behan­de­len van onder andere PTSS, depressie, OCD en ver­slav­ing­sprob­lematieken. Datzelfde onder­zoek erkent echter de nood aan meer ken­nis over de effecten van deze mid­de­len.

Mensen lijken nu op een recre­atieve wijze naar psy­che­del­i­ca te gri­jpen, in een poging tot con­t­role

Controle terugkrijgen of verliezen? 

In het heden­daagse dis­cours is er duidelijk meer ruimte voor pro­gressieve stand­pun­ten rond het gebruik van psy­che­delis­che drugs. Vooral de mogelijkheid om aan de realiteit te ontsnap­pen trok mensen ini­tieel aan. Dim­itrios Liokaftos, een onder­zoek­er bij het Insti­tu­ut van Volks­ge­zond­heid in het Verenigd Koninkrijk, ver­duidelijkt hoe de evoluerende maatschap­pij de con­text van gebruik veran­dert. Mensen lijken nu op een recre­atieve wijze naar psy­che­del­i­ca te gri­jpen, in een poging tot con­t­role.

Liokaftos stelt dat de pop­u­lar­iteit van het fenomeen micro­dos­ing, waar­bij iemand regel­matig een beperk­te hoeveel­heid drugs gebruikt en geen bijw­erkin­gen ervaart, gelinkt kan wor­den aan een maatschap­pelijke ver­schuiv­ing. De pop­u­lar­iteit van micro­dos­ing wordt in de hand gew­erkt door de notie dat je cog­ni­tieve ver­be­terin­gen zou ervaren bij de beperk­te con­sump­tie van geestver­ruimende mid­de­len. Dit idee lijkt een brede groep aan te spreken, maar van democ­ra­tis­er­ing is geen sprake. Eerder in de geschiede­nis was het gebruik van psy­che­del­i­ca miss­chien gelinkt aan de stri­jd voor sol­i­dariteit en veran­der­ing, nu ligt de focus vooral op het indi­vidu. 

 


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *