Recensie: Dune (2021) ★★★★★


Door

Archief

Tim­o­th­ée Cha­la­met sprak in een recent inter­view over ‘Dune’ de gevleugelde woor­den: “I’ll ruin it with my words, so I won’t even describe it.” Dit state­ment is op het eerste gezicht volledig in stri­jd met het oog­merk van een film­re­cen­sie, maar illus­treert tegelijk­er­ti­jd een krachtig ele­ment dat aan­wezig is in dit sci-fi-epos. Regis­seur Denis Vil­leneuve slaagt erin een van de grond­leg­gers van…

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 26/09/2021 – 10:44 door Nathan Laroy

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Tim­o­th­ée Cha­la­met sprak in een recent inter­view over ‘Dune’ de gevleugelde woor­den: “I’ll ruin it with my words, so I won’t even describe it.” Dit state­ment is op het eerste gezicht volledig in stri­jd met het oog­merk van een film­re­cen­sie, maar illus­treert tegelijk­er­ti­jd een krachtig ele­ment dat aan­wezig is in dit sci-fi-epos. Regis­seur Denis Vil­leneuve slaagt erin een van de grond­leg­gers van de mod­erne sci­encefic­tion te her­tal­en van een rijke­lijk gede­tailleerd, geschreven werk naar een weer­ga­loze, cin­e­matografis­che ervar­ing. Voor Vil­leneuve is max­i­maal gebruik mak­en van fysieke sets in plaats van green screens een vereiste, en dit tilt de visuele ervar­ing naar een ongeziene niveau. Waar andere films zich beperken tot het occa­sionele visuele pronkstuk – een zoge­naamd set piece – om een ele­men­tair wauwgevoel te creëren, is ‘Dune’ een film die de kijk­er gedurende 155 minuten onder­dom­pelt in een imposant visueel machtsver­toon. Je wordt als het ware in je bioscoop­stoelt­je gedrukt door de gigan­teske schaal van de film.

Vil­leneuve slaagt erin de pre­caire bal­ans te bewaren tussen de rijkheid van het orig­inele werk, een klep­per van een slordi­ge vijfhon­derd pagina’s lang, en de nood om de kijk­er niet te bom­barderen met ellen­lange exposi­ties en droge achter­grond­in­for­matie. Inte­gen­deel, het lukt hem om met een zekere ele­gantie en met vertrouwen in de opmerkza­amheid en intel­li­gen­tie van het pub­liek het boek in afzien­bare mate strikt te vol­gen en die details te pre­sen­teren. In Vil­leneuves voordeel speelt natu­urlijk ook het feit dat de film slechts een eerste deel voorstelt, waar­door ‘maar’ de helft van het volledi­ge ver­haal verteld wordt.

Wan­neer een ver­haal in de capa­bele han­den van een dergelijk gezelschap ver­keert, spreekt het bij­na voor zich dat het eind­prod­uct den­derend zal zijn

Het verleden heeft natu­urlijk al meerdere malen bewezen dat het opsplit­sen van orig­inele werken het ver­haal in kwest­ie niet alti­jd recht aan­doet. Waar de Har­ry Pot­ter-fran­chise daar miss­chien enigszins baat bij had gezien de den­siteit en cli­mac­tis­che aard van het finale boek, illus­tr­eren gevallen als ‘The Hunger Games’ en ‘Twi­light’ dat dergelijke beslissin­gen het ver­haal kun­nen doen stru­ike­len over hun interne nar­ratieve broosheid. De eerste helft van zo’n filmdyade lijkt dan vaak vrij zin­loos omdat de vee­lal klassieke driedelige struc­tu­ur van het orig­inele boek nu een­maal geen cli­max voorzi­et halver­wege het ver­haal, wat gebruike­lijk wel verwacht wordt op het einde van een film. Met de hand op het hart kan echter gesteld wor­den dat ‘Dune’ in de ver­ste verte niet tot die cin­emacat­e­gorie behoort. De film mag dan wel eindi­gen in een cliffhang­er, het ver­haal zelf is in dit eerste deel ‘com­pleet’.

Om de wijze raad van Tim­o­th­ée Cha­la­met niet in de wind te slaan, zal deze recen­sie ook niet veel dieper gaan. De acteer­presta­ties zijn for­mi­da­bel, met spe­ciale ver­meldin­gen voor die van Stel­lan Skars­gård en Rebec­ca Fer­gu­son − wie had iets anders verwacht met een dergelijke cast? De muziek door Hans Zim­mer is tevens over­weldigend en ontza­g­wekkend, en de vanzelf­sprek­end­heid hier­van belichaamt Cha­la­mets sen­ti­ment des te beter. Wan­neer een ver­haal in de capa­bele han­den van een dergelijk gezelschap ver­keert, spreekt het bij­na voor zich dat het eind­prod­uct den­derend zal zijn en bijgevolg zijn ellen­lange ver­heer­lijkin­gen van tech­nis­che details en acteer­presta­ties gewoon redun­dant. De film is een ware ervar­ing, gemaakt voor de cin­e­mazalen. Meer zelfs: een mastodont als deze kan enkel onrecht aangedaan wor­den door het te bek­ijken op een piete­peu­terig pc-scherm via de een of andere stream­ing­di­enst. In Vil­leneuves woor­den: “Als het pub­liek zich com­fort­a­bel voelt, moedig ik ze aan de film in een cin­e­ma te gaan bek­ijken. De film is ged­roomd, ont­wor­pen en gemaakt met het grote scherm in het achter­hoofd. Het is een fysieke ervar­ing.” En door de cine­fie­len die smeken om het tweede deel, kan deze oproep enkel beaamd wor­den.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *