Strijd voor academische boycot nog niet gestreden

Hoeveel banden zijn er? 

Dat is moeil­ijk te zeggen, aangezien de UGent hier weinig transparant over is. Vol­gens onder­zoek van stu­den­ten op eigen hout­je blijkt echter dat de UGent negen­tien ban­den heeft, of zelfs meer, afhanke­lijk van wat als band wordt gedefinieerd. De uni­ver­siteit heeft er zelf 10 van beves­tigd in een gepub­liceerde lijst. Dit zijn de ban­den die de UGent van plan is te ver­breken. De UGent is niet van plan om al haar samen­werkin­gen stop te zetten. Ze baseert zich daar­voor op de beo­ordelin­gen van de Com­missie Mensen­recht­en­beleid en Dual Use Onder­zoek. Deze com­missie beo­ordeelt alle samen­werkin­gen van de UGent en besliste eerder al om niet meer samen te werken met Israël op nation­aal niveau. Die besliss­ing werd echter aange­vocht­en door voor­ma­lig rec­tor Rik Van de Walle in de Raad van Bestu­ur, waar­door men nu geval per geval bek­ijkt. 

Wat is er al gebeurd?

In 2024 pub­liceerde de Mensen­rech­t­en­com­missie een short­list van Israëlis­che over­hei­dsin­stellin­gen en uni­ver­siteit­en die nauw met het leg­er of de staat ver­bon­den zijn. Dit vor­mde de basis voor de 10 negatief beo­ordeelde samen­werkin­gen.  Na de bezetting van het UFO besloot Van de Walle op 31 mei om dit advies van de Mensen­rech­t­en­com­missie te vol­gen. Sinds die besliss­ing zijn er nog maar drie van de tien prob­lema­tis­che ban­den stopgezet. Twee zijn beëindigd omdat het con­tract is afgelopen, en een derde is een Eras­mus­samen­werk­ing. Over een vierde samen­werk­ing hebben alle UGen­t’ers recent een mail gekre­gen. Hier­bij hebben de andere part­ners bin­nen de samen­werk­ing beslist om de Uni­ver­siteit van Tel-Aviv aan de deur te zetten. Dit moet echter nog goedgekeurd wor­den door de Europese Com­missie.

Een van de negatief beo­ordeelde samen­werkin­gen is recent ver­lengd

MERLIN, één van de negatief beo­ordeelde samen­werkin­gen, is recent zelfs ver­lengd. Het con­tract zou nor­maal afgelopen zijn aan het begin van dit acad­e­mie­jaar. De UGent werkt bin­nen MERLIN samen met onder andere Tel-Aviv Uni­ver­si­ty en de Kishon afwa­ter­ing en riv­ier­autoriteit. Die laat­sten staan alle­bei op de zwarte lijst van de mensen­rech­t­en­com­missie. TAU biedt con­tracten aan aan Israëlis­che sol­dat­en en doet onder­zoek voor het Israëlis­che leg­er en wapen­fab­rikan­ten, ter­wi­jl Kishon een Israëlis­che over­hei­dsin­stelling is.

Crit­i­ci wijzen op de traagheid waarmee de ban­den ver­bro­ken wor­den. “Men probeert zich in lopende pro­jecten met Israëlis­che uni­ver­siteit­en te ver­van­gen, zodat de uni­ver­siteit nie­mand tot last zou zijn. Dat toont vol­gens mij hoe weinig morele urgen­tie er leeft.” aldus Basile Peeters. Ook op de nationale stu­den­ten­stak­ing van 23 okto­ber was het veront­waardig­ing troef. De pro­test­erende stu­den­ten willen zo snel mogelijk actie zien, en betreuren hoe weinig het beleid van rec­tor De Sut­ter voor­lop­ig ver­schilt met dat van haar voor­ganger. Actie vol­gt nog op 19 novem­ber.

Waar loopt het vast?

De ban­den met Israël stopzetten is niet zo evi­dent. Zo bleek uit een onder­zoek van Veto, het stu­den­ten­blad van KU Leu­ven. De samen­werkin­gen vin­den namelijk plaats bin­nen het Hori­zon kad­er van Europa, dat voor­namelijk gefi­nancierd wordt door de Europese Com­missie. MERLIN bijvoor­beeld, het project dat net ver­lengd is, heeft een totaalbedrag van 21 miljoen gekre­gen van de EC. Dit betekent ook dat als de UGent uit pro­jecten wilt stap­pen, ze toestem­ming nodig heeft van alle pro­ject­part­ners én de Europese Com­missie zelf. Zon­der deze toestem­ming pleegt de UGent con­tract­breuk, met mogelijk boetes, schade­claims en rep­u­tatiev­er­lies als onbe­trouw­bare part­ner tot gevolg. 

De UGent heeft al vanaf het begin gezegd dat ze haar con­tracten om deze rede­nen zou naleven. In mei 2024 werd dus een belofte gemaakt waar­van men toen al wist dat de effec­tieve navol­ging ervan moeil­ijk te con­trol­eren zou zijn. 

In mei 2024 werd dus een belofte gemaakt waar­van men toen al wist dat de effec­tieve navol­ging ervan moeil­ijk te con­trol­eren zou zijn

Sinds het begin gebruikt de UGent dit ook als een excu­us en ver­schuilt het zich telkens achter de EU. Bij persverk­larin­gen valt vaak het­zelfde te lezen: “We wacht­en op antwo­ord van de EU”. Vol­gens Peeters wordt er ook niet actief naar een andere oploss­ing gezocht: “Momenteel zijn slechts twee juris­ten deelti­jds met dit dossier bezig. Eén onder hen smeek­te het man­age­ment tij­dens de Raad van Bestu­ur zelfs tijd te mogen vri­j­mak­en voor dit dossier. Veel van zijn onder­zoek moest hij na de werkuren doen.”

In plaats van oplossin­gen te zoeken om via achter­poort­jes uit samen­werkin­gen te stap­pen, zoekt de UGent naar achter­poort­jes om erin te kun­nen bli­jven. Zo heeft de uni­ver­siteit vorig jaar al een piste bekeken rond affil­i­at­ed enti­ties, en probeert men zich nu te ver­van­gen in de pro­jecten door andere Bel­gis­che uni­ver­siteit­en. De weg naar een acad­emis­che boy­cot is nog lang en bli­jft voor­lop­ig onbeslist. De uni­ver­siteit belooft om verder te werken, ter­wi­jl activis­tis­che stu­den­ten op hun honger bli­jven zit­ten.