Studenten verenigen zich tegen voorontwerp Demir: een eeuwige strijd van de “eeuwige student”

Het verloop van het protest:“The students united will never be defeated!”

 

Om 14 uur op don­derdag 7 mei stroomde het plein van Brus­sel-Cen­traal vol met stu­den­ten en andere belangenor­gan­isties die het voorgestelde decreet willen aan­kla­gen. De route liep van Brus­sel-Cen­traal naar Brus­sel-Noord. Tij­dens de tocht bul­deren de stu­den­ten door de strat­en met slo­gans die de besparin­gen aan­kla­gen bin­nen onder­wi­js aan­kla­gen. Op de route passeert de stoet langs de kabi­net­ten van de Vlaamse regering eve­nals het gebouw van de Vlaamse over­heid, waar de stoet luid­keeld boe joelt als sym­bool van hun onvrede voor het voors­tel. Stu­den­ten van de VUB, UAntwer­pen, Kuleu­ven, UCLL,  KDG hogeschool, het Konin­klijk Con­ser­va­to­ri­um in Brus­sel, UGent, de HOGENT maar ook Artevelde Hogeschool zijn aan­wezig. 

Iemand die meeloopt met de stoet verk­laart: “Het is belan­grijk om samen als een front een sig­naal te geven dat we niet akko­ord gaan met de maa­trege­len die op tafel liggen en we onder­wi­js toe­ganke­lijk willen houden ook voor toekom­stige gen­er­aties”. Anouk Dillen, deel van de actiegroep Zuhal Doe Nor­mal stelt: “Zuhal Demir wil besparen ten kosten van mensen hun toekomst”. Basile Peeters, stu­dent en huidig deel van de Raad van Bestu­ur die hier ook aan­wezig is, stelt: “Wat Demir wil doen zal een gigan­tis­che impact hebben op de toe­ganke­lijkheid en het democ­ra­tisch karak­ter van onder­wi­js. Deze maa­trege­len negeren dat het onder­wi­js een ongelijk speelveld is. Ik ben zelf stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­ger, meestal is de eerste stap bij beleid met elka­ar prat­en, maar Demir is hier niet geïn­ter­esseerd in en daarom komen wij op straat.” 

Daar­naast spreken de voorzit­ter van de stu­den­ten­raad van de VUB, maar ook Anna Dijke­ma, net verkozen als toekom­stig lid van de Raad van Bestu­ur aan de UGent en lid van de actiegroep Zuhal Doe Nor­mal, de menigte van stu­den­ten toe. Onder de stu­den­ten, spec­i­fiek het blok van de actiegroep in Gent, Zuhal Doe Nor­mal, valt op dat zij kleine rode vierkan­t­jes opge­speld op hun kledij dra­gen. Anna Dijke­ma verk­laart: “Dit is een ver­wi­jz­ing naar de de stu­den­ten­stri­jd in 2012 Que­bec, Cana­da die plaatsvond nadat het inschri­jv­ings­geld werd ver­hoogd. Toen zijn er vanu­it stu­den­ten­raden, ver­schil­lende acties geor­gan­iseerd. De link met deze actie gaat vooral om het sym­bool van een­heid dat we willen overne­men bin­nen onze eigen beweg­ing.”

Welke maatregelen?

Eind jan­u­ari lek­te er een vooron­twerp van min­is­ter van Onder­wi­js Zuhal Demir waarin zij ver­strengde maa­trege­len voor stu­den­ten in het hoger onder­wi­js op tafel legde. In dit vooron­twerp stond onder andere dat een stu­dent 54 studiepun­ten moet opne­men.  Daar­naast zouden andere bud­get­taire ver­strengin­gen lei­den tot het ver­liezen van 20.000 beurzen voor beursstu­den­ten, aldus VVS. Boven­di­en, zouden andere ver­strengde regels rond studievooruit­gang die de harde knip die van toepass­ing is voor eerste­jaarsstu­den­ten doortrekken naar alle jaren.

Door het aan­houdend protest van de stu­den­ten en hun aan­wezigheid bij de com­missie op 23 april, werd de stem­ming omtrent het voors­tel uit­gesteld en zou er een hoorzit­ting plaatsvin­den waarin stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­gers wer­den geho­ord. Dit wordt beves­tigd door Anna Dijke­ma en Anouk Dillen. Anna Dijke­ma stelt: “Een hoorzit­ting wordt wel vak­er aangevraagd en weggelachen, maar door onze mas­sale aan­wezigheid bij de com­missie heeft deze toch plaats­gevon­den. Het effect hier­van was gigan­tisch. Zo hebben hoger onder­wi­jsin­stellin­gen de kracht gevon­den om zich uit te spreken tegen deze maa­trege­len en hebben experts getu­igd hoe de maa­trege­len zouden bij­dra­gen tot sociale ongelijkheid.”

De Raad van State is dan ook zeer kri­tisch over de regels die nu op tafel liggen en stellen de nood van verder­gaand onder­zoek dat mogelijk dis­crim­i­natie uit­sluit. Zij zetten vraagtekens in hoev­erre maa­trege­len rond de leefti­jds­grens en ver­streng­ing rond het aan­tal studiepun­ten die opgenomen moeten wor­den om in aan­merk­ing te komen voor een beurs, gepast zijn. Zo stellen zij de assump­tie van veel studiepun­ten opne­men als garantie voor suc­ces in vraag. Zo wor­den beurzen exclusief gehouden waar deelti­jdse stu­den­ten met hoog studieren­de­ment uit­ges­loten wor­den. Zij halen een eventuele schend­ing van de grondwet aan met wat er in dit decreet staat.

“Wat Demir wil doen zal een gigan­tis­che impact hebben op de toe­ganke­lijkheid en het democ­ra­tisch karak­ter van onder­wi­js. Deze maa­trege­len negeren dat het onder­wi­js een ongelijk speelveld is.Ik ben zelf stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­ger, meestal is de eerste stap bij beleid met elka­ar prat­en, maar Demir is hier niet geïn­ter­esseerd in en daarom komen wij op straat.” – Basile Peeters

De stem­ming rond de ver­strengde regel­gev­ing van beurzen werd meerdere keren uit­gesteld. Daar­naast was er ineens sprake van uit­zon­der­ingscat­e­gorieën. Echter stelt VVS dat dit gewoon­weg de ‘last’ legt bij hogeron­der­wi­jsin­stellin­gen door met uit­zon­derin­gen bin­nen deze maa­trege­len te werken. Anna Dijke­ma, schaart zich hier­achter: “Deze uit­zon­derin­gen komen weinig terug in de voorstellen, en zou mij daar­naast niet over­tu­igen. Zo vallen er bij bij uit­zon­der­ing nog steeds mensen uit de boot en legt dit de ver­ant­wo­ordelijkheid terug bij de stu­dent.”

Invloed op kwetsbare studenten en het verenigingsleven

Er is veel kri­tiek op welke invloed deze ver­streng­ing heeft op stu­den­ten die kwets­baarder zijn omwille van finan­ciële rede­nen, maar eve­neens een men­tale kwets­baarheid. Anouk Dillen, die zelf het statu­ut van func­tiebeperk­ing heeft, wil dan ook bin­nen de dis­cussie de aan­dacht ves­ti­gen op stu­den­ten die op het spec­trum zit­ten. “Wij stud­eren bin­nen een sys­teem dat sowieso niet op ons aangepast is,  en ondanks dat wij wel onder­s­te­un­ing kri­j­gen waar ik dankbaar voor ben, vergt een zoek­tocht naar onder­s­te­un­ing vaak veel tijd en geld.”

Ondanks dat Anna zelf een bij­zon­der statu­ut heeft als stu­den­tenbestu­ur­der geeft die aan dat een volledig pro­gram­ma in com­bi­natie met deze ver­ant­wo­ordelijkheid zwaar is. Anna zegt: “Zo doe ik nu langer over mijn studie doen door 48 studiepun­ten op te nemen. Maar ik voer deze stri­jd niet voor mezelf, ik weet dat ik niet de meest kwets­bare stu­dent ben en priv­i­lege heb om deze stri­jd te voeren.”

Wan­neer het gaat over engage­ment van stu­den­ten buiten de stud­ies, zegt Anouk: “Deze ver­strengde studievooruit­gangsregels die nu op tafel liggen gaan in tegen de vri­jheid van de stu­dent om te leren, te falen en te leren doorzetten.” Anna vult aan: “De maa­trege­len gaan hier lijn­recht tegenin en zouden het onmo­gelijk om engage­ment buiten je studie aan te gaan. We merken dat eerste­jaars zich niet willen engageren in verenigin­gen door de angst voor de hard knip. Dit zijn direct gevol­gen van beleid. Dat is gewoon fout.“Anouk vult verder aan: “Stu­den­ten­v­erenigin­gen zijn enorm belan­grijk voor gemeen­schapsvorm­ing en vrien­den mak­en, iets wat niet alti­jd even makke­lijk is op de uni­ver­siteit.  Daar­naast gaat het verenig­ingsleven niet enkel over drinken, maar de stu­dent tijd geven om zich te ontwikke­len buiten hun studie bin­nen in een veilige omgev­ing.”

Positie hoger onderwijsinstellingen

In Bruzz, stelt een activiste Lydia Bon­darenko, dat de nationale actie van 7 mei de uit­ge­spro­ken ste­un kri­jgt van de uni­ver­siteit­en UAntwer­pen, VUB en de UGent eve­nals de ver­schil­lende stu­den­ten­raden. De rec­tor van de VUB Danck­aert spreekt de pro­test­erend per­son­eel­sle­den en stu­den­ten aan in een eerder protest waar­bij hij het gevaar van besparin­gen in ver­band met de toekomst van onder­wi­js aan­haalt.

In een eerder inter­view met Scham­per, uit het rec­tor­duo van de UGent zich ook scep­tisch over de voorgestelde maa­trege­len. “De eerste resul­tat­en van de maa­trege­len die de vorige min­is­ter van Onder­wi­js invo­erde, lijken voor een grote hoeveel­heid stu­den­ten te werken. Wel zijn er sociale cor­rec­ties nodig, bijvoor­beeld voor stu­den­ten die lang­durig ziek zijn” stelt rec­tor Petra De Sut­ter. Ze vin­dt het dan ook te vroeg om de bestaande maa­trege­len te ver­stren­gen, en pleit ervoor de langeter­mi­jn­re­sul­tat­en ervan af te wacht­en.

Organ­isaties als de VVS,  de Vlaamse Hogesc­holen­raad (VLHORA) en de Vlaamse Uni­ver­si­taire Raad (VLIR) lat­en weten kri­tisch te zijn tegen­over het decreet over de studiebeurzen aan. Zo zou er dis­cussie bestaan over mogelijke uit­zon­derin­gen, maar hier moet vol­gens Demir door de rec­tor of de alge­meen directeur van een uni­ver­siteit of hogeschool geë­val­ueerd wor­den. De extra admin­is­tratieve last die dit zou geven voor de instellin­gen op korte ter­mi­jn wordt door de raad van state bekri­tiseerd gezien Demir deze wil invo­eren tegen vol­gende acad­e­mie­jaar.

ACOD UGent stelt ook: “Het is moeil­ijk in te schat­ten wat de toekomst zal bren­gen, maar het is goed dat er steeds bredere reac­tie komt tegen de vaak ondo­or­dachte en provo­catieve ‘her­vormin­gen’ en besparin­gen van min­is­ter Demir. We zullen de komende maan­den samen met de stu­den­ten kijken welke ini­ti­atieven we kun­nen nemen of onder­s­te­unen om verdere acties te voeren, niet alleen tegen deze maa­trege­len tegen beursstu­den­ten, maar tegen alle besparin­gen op het (hoger) onder­wi­js.”

Anna Dijke­ma haalt ook scherp aan: “Moesten deze maa­trege­len effec­tief eeuwige stu­den­ten weren, dan zouden hoger onder­wi­js­intsellin­gen hier blij mee zijn, maar zij en experts stellen dat dit mensen met poten­tie zal weren uit het onder­wi­js en zal lei­den tot dis­crim­i­natie. Het feit dat Demir dit weet en wilt door­vo­eren nog steeds, zegt dat ze deze gevol­gen oke vind. Het idee van de eeuwige stu­dent is gemaakt om dit beleid door te voeren.”