Studenten voeden miljonairsdromen met supplementen

Die voor­ma­lige klasgenote uit het mid­del­baar? Die pro­moot nu aloë-vera-pro­ducten op haar nieuwe Face­book­pag­i­na wiens vind-ik-leuk-uitn­odig­ing je nog niet geac­cepteerd hebt. De kans is groot dat diezelfde pag­i­na over twee maan­den geen updates meer zal kri­j­gen, dus het is het liken niet waard.

Een mul­ti-lev­el mar­ket­ing (MLM) bedri­jf bestaat uit ver­schil­lende lagen deel­ne­mers, waar­bij nieuwe leden onder hun upline terechtkomen. De upline is de per­soon die het lid in het bedri­jf heeft aange­wor­ven. Geld ver­di­enen kan door pro­ducten te verkopen en door nieuwe leden aan te wer­ven. Heel wat mensen hebben ooit al van dit sys­teem geho­ord en asso­ciëren het (ver­keerdelijk) met piramide­v­erkoop. Er is echter een fijne lijn die bei­den van elka­ar schei­dt: wet­telijkheid. Er is sprake van piramide­v­erkoop wan­neer het aan­wer­ven van nieuwe leden meer opbrengt dan de verkoop van de pro­ducten. Dat is ille­gaal.

Emoji’s met sterretjesogen

Een hele col­lec­tie aan emoji’s omringt een Face­book­post van Bo (22). De post begint emo­tion­eel en slaat al snel om naar een adver­ten­tie voor een cos­met­i­cabedri­jf “met veel ervar­ing”. Als bijlage bij de post staat een foto van Bo met getu­ite lip­pen en een make-upfil­ter over haar gezicht. In haar hand houdt ze een blad papi­er, waarop haar volledi­ge naam en in blok­let­ters het woord ‘man­ag­er’ staan, onder het logo van het bedri­jf. Lat­er ver­meldt ze op haar Insta­gramver­haal dat ze veel geld ver­di­ent en dat iedereen dat kan, als ze con­tact met haar opne­men. Lien (21) is een van Bo’s vol­gers en heeft op die manier het bedri­jf leren ken­nen.

Lien getuigt

Lien had geen posi­tieve ervar­ing met het bedri­jf. “Ze lat­en mensen geloven dat ze duizen­den euro’s kun­nen ver­di­enen, maar het is niet zo gemakke­lijk.” Bij het verkopen van pro­ducten kreeg Lien pun­ten, die dubbel telden wan­neer de pro­ducten via haar eigen account wer­den gekocht of wan­neer ze nieuwe leden aan­wierf. Bei­de voor­waar­den zijn echter moeil­ijk te vervullen.

Gemid­deld ver­li­est 99,6 % van de deel­ne­mers geld aan MLM’s

Klanten buiten haar dichte kring wilden niet zomaar geld op haar reken­ing storten opdat ze met haar eigen account pro­ducten voor hen kon bestellen. Nieuwe leden aan­wer­ven vergt boven­di­en heel veel ent­hou­si­asme en over­tuig­ingskracht. “Het was toch niet echt iets voor mij want het kostte te veel tijd en energie”, vertelt Lien. “Voor wat ik ervoor deed, kreeg ik maar weinig terug.” Het gevoel te mis­lukken is des te grot­er omdat het idee heerst dat het andere mensen wel lukt en er zelfs veel geld mee ver­di­enen.

Twee niveaus hoger

De upline van Bo, Jess (23), werd ook gecon­tacteerd, maar weigerde verdere medew­erk­ing nadat ze liet weten dat zij “momenteel niet meer actief is” bin­nen het bedri­jf. Jess had min­stens twee lev­els onder zich, maar zelfs dat lijkt niet genoeg om lang­durig bin­nen het bedri­jf te bli­jven. Dat het anderen wel lukt, is dus nog niet zo zek­er. 

Aangezien ze bij aan­werv­ing bonussen kri­j­gen, hebben leden er alle belang bij posi­tief te com­mu­niceren over het bedri­jf en hun finan­ciële sit­u­atie. Jess had, bijvoor­beeld, op Insta­gram lat­en weten dat ze over­al kan werken. Zow­el aan de keukentafel, als in bed, als op een ter­ras­je. Dit argu­ment gebruiken vele MLM’s. Aan moed­ers werd vooral het thuiswerken als voordeel opgegeven, aan jon­geren wordt nu verteld dat ze geld kun­nen ver­di­enen ter­wi­jl ze de wereld ron­dreizen. 

Een succesvolle girlboss?

Er is in het begin al een breed plat­form nodig om über­haupt een cliën­teel te kun­nen ver­w­er­ven. Het klantenbe­stand van vele verkop­ers reikt immers vaak niet verder dan fam­i­lie en vrien­den. Een groot aan­tal vol­gers creëert op sociale media een per­soon­lijk, vertrouwelijk en toch extreem gepoli­jst beeld zichzelf. Dit zorgt ervoor dat mensen zich meer betrokken voe­len. Selien (20) is hierin ges­laagd. Ze vol­doet aan alle eisen en heeft gelei­delijk het bedri­jf op haar Insta­gram- en Face­book­pag­i­na’s geïn­tro­duceerd.

“Ze lat­en mensen geloven dat ze duizen­den euro’s kun­nen ver­di­enen, maar het is niet zo gemakke­lijk”

Het voed­ingssup­ple­mentenbedri­jf waarmee zij werkt, biedt niet enkel pro­ducten aan, maar een hele lev­enssti­jl. Een kater is nu een oppor­tu­niteit om reclame te mak­en voor hydraterende oplospoed­er. Lekker relat­able. Ze dropt zodanig veel sup­ple­menten in haar water dat je je haast onge­zond zou gaan voe­len wan­neer je puur kraan­t­jeswa­ter drinkt. Selien is gestopt met haar uni­ver­si­taire stud­ies om een diplo­ma te behalen dat haar huidi­ge werk rond sport en voed­ing legit­imeert. Wie weet, miss­chien is ze een uit­zon­der­ing en wordt ze écht miljon­air?

Gaslight, Gatekeep, Girlboss

We kun­nen het mensen niet kwal­ijk nemen dat ze geld nodig hebben, of er meer van wensen. Geld ver­di­enen in een MLM blijkt echter bij­na onmo­gelijk. Vol­gens de Amerikaanse Fed­er­al Trade Com­mis­sion ver­li­est gemid­deld 99,6 pro­cent van de deel­ne­mers geld omdat er gewoon­lijk een duur start­pakket moet aangekocht wor­den bij het begin van het lid­maatschap. Bij info­mo­menten van het bedri­jf waarmee Selien werkt, is slechts in heel kleine let­tert­jes op de pre­sen­tatie een dis­claimer ver­meld: “Inkom­sten hangen af van fac­toren zoals uw zake­lijke vaardighe­den en de moeite en tijd die u in uw bedri­jf steekt … Het duurt een aanzien­lijke tijd om een verkoop­busi­ness op te zetten die de ver­melde inkom­sten kan opbren­gen.” MLM’s zijn dus geen snelle en gemakke­lijke manier om geld te ver­di­enen, hoewel dat idee wel ver­spreid wordt door insid­ers. De rekru­ter­ing van nieuwe leden lev­ert hen immers sneller en gemakke­lijk­er geld op …