Studentendopen: toffe groepsactiviteit of publieke vernedering?


Door

Archief

Traditiegetrouw vliegen opiniemakers, studenten en rectoren elkaar begin oktober in de haren over de studentendoop. Hoe staan de zaken er anno 2022 voor? Staat een doop voor 'een groepsband', of betekent het altijd 'een vernedering'?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 2/10/2022 – 11:44 door Dries Blon­trock

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Het acad­e­mie­jaar is uit zijn start­blokken geschoten en dat brengt een aan­tal zek­er­he­den met zich mee. Eerste­jaars verd­walen weer in de stad, prof­fen sukke­len met hun lesop­names en het debat over stu­den­ten­dopen laait opnieuw op.

Beeld Wim Daneels

Groepsband

“De doop­tra­di­tie bestaat bij ons al vrij lang”, steekt Jeroen Con­stant van wal. Con­stant is senior senio­rum (een moeil­ijke term voor voorzit­ter) van het Gentse Senioren Kon­vent (SK), dat de streek‑, café- en hogeschool­clubs verenigt. “De doop bij ons staat voor een groeps­band. De schacht­en zien bij ons niet af. Gor­tige hor­rorver­halen zoals in de film ‘Ad Fun­dum’ zal je niet vin­den. Ook nie­mand heeft bij ons een slecht gevoel na een doop. Er zijn natu­urlijk wel eens inci­den­ten. Som­mige mensen zeggen: ‘Dit is niet voor ons’, maar die hebben dan de mogelijkheid om ermee te stop­pen of om het iets rustiger aan te doen.” Boven­di­en bestaat vol­gens Con­stant niet elke doop uit oud­ere stu­den­ten die eerste­jaars met de ver­safdel­ing van de lokale Col­ruyt beko­ge­len. “Je hebt ook een doop die een stadswan­del­ing langs de Leie is, of clubs die gewoon activiteit­en in een park organ­is­eren.”

“Je groeit in belache­lijk weinig tijd naar elka­ar toe” – Jaime Mor­eira Resina

Wie aan leden van een stu­den­ten­v­erenig­ing vraagt waarom ze zich in god­snaam vri­jwillig lat­en dopen, kri­jgt vaak het­zelfde antwo­ord: “Omdat je elke opdracht en elk spel in groep uitvo­ert, groei je in belache­lijk weinig tijd naar elka­ar toe”, vertelt Jaime Mor­eira Resina. Hij liet zich dopen bij Veto Gent, waar hij lat­er prae­ses werd, maar ook bij Lim­bur­gia, de Oost-Afrikaanse Kring en Filo­log­i­ca. “Ik kan dus zeggen dat ik ver­schil­lende dopen heb meege­maakt vanu­it alle posi­ties van het spec­trum”, vertelt hij. Vanu­it die ervar­ing is Mor­eira Resina er rotsvast van over­tu­igd dat een doop een hechte band kan sme­den tussen schacht­en: “Voor de drie recentste dopen van Veto heb ik met mijn tem­mers echt opdracht­en voorzien die als pri­mair doel had­den om elka­ar te leren ken­nen.”

Vernedering

Voor een min­der rooskleurig beeld van de stu­den­ten­doop moet je bij Joël De Ceu­laer zijn. De jour­nal­ist voor De Mor­gen en man met een mening sprak zich in het verleden al veelvuldig nadrukke­lijk uit tegen de doop. “Een doop is en bli­jft alti­jd een vorm van verned­er­ing. Zelfs als het een zoge­naamde onschuldige doop is, waar mensen zich bij wijze van spreken amuseren”, poneert hij nu. De Ceu­laer gaat verder: “Er is geen inwi­jd­ingsritueel dat niet gepaard gaat met min­stens een zachte vorm van verned­er­ing. Het is een schacht­en­tem­mer die de schacht bepaalde ini­ti­atieriten laat doorstaan om deel te kun­nen uit­mak­en van de gemeen­schap. Het is prim­i­tief, het is achter­haald en hoort niet meer in deze eeuw.”

Die ver­wo­ord­ing vin­dt Math­i­js Van­sieleghem “alti­jd wat stom.” Verned­er­ing is vol­gens het voor­ma­lige prae­sid­i­um­lid van Home Ver­meylen niet inher­ent ver­bon­den met dopen: “Er is een breed spec­trum aan dopen. Zelf ben ik bij Neme­sis gedoopt in mijn eerste jaar. Dat was een stadsspel in groepen: teamvor­mend en uitda­gend! Een tra­di­tionele doop met vuil­mak­en, zoals veel verenigin­gen die organ­is­eren, heeft wel een verned­erend karak­ter. Verned­er­ing is geen inher­ent deel van de doop, maar in die gevallen de fac­to wel.” 

“Dopen gaat in de kern om verned­er­ing.” – Joël De Ceu­laer

Die bew­er­ing betwist De Ceu­laer: “Er is voor mij geen fun­da­menteel ver­schil tussen een doop van bijvoor­beeld Reuze­gom en een andere stu­den­ten­doop. Er is natu­urlijk wel een ver­schil, maar dat is gradueel, niet fun­da­menteel. Het gaat in de kern om verned­er­ing. Mensen, schacht­en­tem­mers, schep­pen er plezi­er in – som­mi­gen wat meer dan anderen – om de schacht te verned­eren, die dat onder­gaat om erbij te horen.”

“Gent doet het als stu­den­ten­stad extreem goed op het vlak van dopen.” – Jeroen Con­stant

Opval­lend genoeg pleit nie­mand voor een volledi­ge afschaffing van stu­den­ten­dopen. Niet iedereen heeft echter dezelfde rede­nen daar­voor. “Gent doet het als stu­den­ten­stad extreem goed op het vlak van dopen”, beweert Con­stant. “Wij ver­bieden bijvoor­beeld alco­hol­ge­bruik tij­dens dopen. Al jaren.” Mor­eira Resina is dezelfde mening toegedaan: “Ik ga nooit ontken­nen dat er in het verleden prob­le­men waren, ook in Gent. Maar in Gent liggen we wel mijlen­ver op de andere stu­den­ten­st­e­den. Mocht ik zelf een tegen­stander van het doopritueel zijn, zou ik een afschaffing een veel te gemakzuchtige oploss­ing vin­den.” Joël De Ceu­laer pleit naar eigen zeggen ook aller­minst voor een totaalver­bod op dopen: “Dopen hoeven voor mij niet ver­bo­den te wor­den. Ik roep indi­vidu­ele stu­den­ten wel op om zich niet te lat­en dopen. Doe daar niet aan mee. Ik wil het verzet – bij wijze van spreken – van onderuit aan­moedi­gen.”

Doopdecreet: een verzachtende factor?

Sinds 2007 is in Gent boven­di­en het doopde­creet van kracht, dat de stu­den­ten­dopen moet reg­uleren. Som­mige verenigin­gen had­den dat decreet zelfs in 2006 al aangenomen. Daarmee liep Gent enkele jaren voor op de andere Vlaamse stu­den­ten­st­e­den, die pas in 2019 een doopchar­ter ondertek­enden. In die ste­den gold­en wel andere regle­menten, maar in de meeste gevallen waren niet alle verenigin­gen daaraan gebon­den. Boven­di­en diende het Gentse doopde­creet als blauw­druk voor het doopchar­ter. “Het doopde­creet is geen exacte weten­schap,” voegt Con­stant toe, “maar over de jaren heen zijn de kinderziek­tes eruit gegaan. In andere stu­den­ten­st­e­den zal je op veel meer gri­jze zones stoten dan in Gent. Wij vertrouwen erop dat we alle­maal een graad van vol­wassen­heid hebben en dat iedereen de cor­recte beslissin­gen neemt.”

“De stu­den­ten­doop is een tra­di­tiege­bon­den activiteit die sinds jaar en dag deel uit­maakt van het stu­den­ten­leven.” – rec­tor Rik Van de Walle

Datzelfde doopde­creet is ook voor rec­tor Rik Van de Walle een belan­grijke reden om een afschaffing niet te ste­unen. “Het is per­fect mogelijk om stu­den­ten­dopen te organ­is­eren zon­der dat dat aan­lei­d­ing geeft tot onaan­vaard­bare sit­u­aties. Het is daar­bij onder meer van essen­tieel belang dat doopactiviteit­en alti­jd plaatsvin­den bin­nen de kri­jtli­j­nen van het doopde­creet”, verk­laart Van de Walle. “De stu­den­ten­v­erenigin­gen van de UGent hebben zich de voor­bi­je jaren samen met de stu­den­ten­be­heerder heel con­struc­tief en ver­ant­wo­ordelijk opgesteld”, gaat de rec­tor verder. “Voor mij is het dan ook belan­grijk dat ons doopchar­ter in essen­tie ‘een char­ter van de stu­den­ten­v­erenigin­gen zelf’ is.” Boven­di­en “is de stu­den­ten­doop een tra­di­tiege­bon­den activiteit die sinds jaar en dag deel uit­maakt van het stu­den­ten­leven.”

De Ceu­laer denkt daar het zijne van: “Dat is geen argu­ment. Ik ken behoor­lijk wat tra­di­ties die met recht en reden zijn afgeschaft. Vroeger was het de tra­di­tie dat de vrouw het huishouden en de was en de plas deed, en de man met z’n luie kont in de zetel lag. Daar zijn we ook van afgestapt. Ik heb grote acht­ing voor de rec­tor, maar dat vind ik geen argu­ment.” Ook doopde­creten en ‑char­ters veran­deren voor hem weinig aan de zaak. “Dat maakt het iets min­der erg, zou je kun­nen zeggen. Maar de kern van de zaak bli­jft dezelfde: er is sprake van verned­er­ing.”

Vereniging zonder doop

Dat een lev­en als verenig­ing zon­der doop mogelijk is, bewi­jst de Kring Moraal en Filosofie (KMF). “Wij hebben nooit een doop gehad”, vertelt prae­ses Lan­der Demonie. “Als het zon­der doop kan, doet KMF dat liev­er.” 

“Het is goed om op de intro­duc­tiedag in de aula te vertellen dat we niet dopen. Er gaat dan een golf van oplucht­ing door de zaal.” – Lan­der Demonie

Daar­naast is niet dopen ook inter­es­sant om nieuwe leden naar de verenig­ing te lokken. “Het is goed om op de intro­duc­tiedag in de aula te vertellen dat we niet dopen. Er gaat dan een golf van oplucht­ing door de zaal. Het maakt de verenig­ing een stuk laag­drem­peliger voor eerste­jaarsstu­den­ten.” 

De tra­di­tie van niet-dopen komt vol­gens Demonie ook niet voort uit een diepe afschuw tegen­over het con­cept van een doop. “Een doop kan sowieso leuk zijn. Als kring staan we veeleer onver­schillig tegen­over het fenomeen.” KMF voelt zich ondanks zijn niet-dopende sta­tus aller­minst geï­soleerd. “We komen goed overeen met andere krin­gen, zek­er met de krin­gen uit de Bland­i­jn die een lichte of zelfs geen doop hebben. Wij zit­ten samen in ons lokaal en prat­en daar dus wel af en toe over. KMF gaat al alti­jd een beet­je zijn eigen weg, maar we komen wel overeen met de andere krin­gen.”


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *