Waarom intellectuelen geen Pokémon zijn


Door

Archief

Niet ieder opiniestuk hoeft de intentie te hebben een revolutie te veroorzaken. Af en toe heeft het juist een heel specifiek en banaal doel, zoals enkele overenthousiaste studenten overtuigen om op een minder irritante wijze te discussiëren.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 2/11/2020 – 10:08 door Daan Van Cauwen­berge

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Er zit een span­ning in acad­emisch taal­ge­bruik. Enerz­i­jds moet de aca­d­e­m­i­ca steeds proberen zo helder mogelijk haar ideeën over te bren­gen, maar anderz­i­jds moet ze ook gebruik­mak­en van het cor­recte vak­jar­gon. Steeds wan­neer ze denkt de cor­recte woor­den gevon­den te hebben, moet ze alles weer in een deken­t­je van pre­ten­tieuze obscu­riteit hullen. Deze span­ning, om het met de woor­den van Hegel te zeggen, moet wor­den opge­heven.

De meest logis­che wijze om dit prob­leem op te lossen is door al ons jar­gon op te helderen, zoals Rus­sell of Frege dat gepoogd hebben. Een duidelijke taal die meer aan de wiskunde dan aan de lit­er­atu­ur doet denken, biedt hier ogen­schi­jn­lijk een oploss­ing. Helaas brengt ook dit geen soe­laas. Deze math­e­ma­tis­che weten­schap­stal­en dreigen zelf al even onduidelijk te wor­den als de alledaagse taal die ze wensen te ver­van­gen.

Name­drop­ping en tech­nisch taal­ge­bruik zijn voor hen geen onver­mi­jdelijke, maar noodza­ke­lijke eigen­schap­pen van iedere dis­cussie

Een tweede optie is om al dat jar­gon te lat­en voor wat het is. Preken in de volk­staal, zoals Luther of Eck­hart zouden gezegd hebben. Ook hier zit echter een adder onder het gras. Een eerste prob­leem is dat wij wel ons huidi­ge taal­ge­bruik kun­nen aan­passen, maar de his­torische tra­di­tie die wij erven kan dat niet. Telkens wan­neer wij een paper schri­jven, kijkt een hele his­torische dis­ci­pline over onze schoud­ers mee om het in de woor­den van Mudimbe te zeggen. Ten­z­ij we voor­taan kiezen om de resul­tat­en van onze voor­gangers niet meer te leren – wat het einde van onder­wi­js zoals we het ken­nen zou beteke­nen – zit­ten we dus weer vast.

Een tweede prob­leem is dat het creëren van een nieuw woord soms onver­mi­jdelijk is. ‘DNA’, ‘hege­monie’ en ’tran­scen­den­taal’ zijn onver­mi­jdelijke ter­men in hun respec­tievelijke domeinen. Wan­neer we dat soort ter­men zouden moeten ban­nen uit onze taal, zouden we als de per­son­ages uit Orwells dystopieën ellen­lange omschri­jvin­gen moeten geven, omdat we de gepaste woor­den niet meer kun­nen gebruiken.

Zoals Thanos zou zeggen is de obscu­riteit dus inevitable. Het aan­vaar­den van deze over­gave heeft enke­len er echter toe gebracht om een dubbele knieval te mak­en en over­al waar het kan onduidelijk uit de hoek te komen. Name­drop­ping en tech­nisch taal­ge­bruik zijn voor hen geen onver­mi­jdelijke, maar noodza­ke­lijke eigen­schap­pen van iedere dis­cussie.

Het resul­taat zijn dis­cussies aan de trap­pen van de Bland­i­jn, die meer klinken als gevecht­en tussen Poké­mon. Om beurten kiezen ze een intel­lectueel of tech­nisch con­cept, die ze als het ware tegen elka­ar lat­en vecht­en. Inhoud en ken­nis van zak­en is van secundair belang, zolang je maar weet welke filosofen van elka­ar win­nen in deze denkbeeldige are­na’s.

Om het met de woor­den van Her­ak­leitos te zeggen is de span­ning in het acad­emisch taal­ge­bruik een beet­je zoals de span­ning op een boog. Als je het wil kun je de boog ontspan­nen, maar dan heeft je boog wel geen enkel nut meer.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *