Waarom studentenparticipatie niet langer werkt


Door

Archief

Studentenvertegenwoordiging is al jarenlang een vaste waarde op het lijstje buzzwords van menig universitair beleidsmaker. Ook de stem van de student moet gehoord worden om te kunnen spreken van democratisch en participatief onderwijs. Maar gebeurt dat wel?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 3/11/2019 – 19:40 door Antoon Van Ryck­eghem­Mick Menu

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Cultheld Bob Ross

Tot voor kort bestond er heel wat onwe­tend­heid over het doen en lat­en van stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­gers (verder stu­vers genoemd, red.). Zo komt er vanu­it de UGent zo goed als geen info over hen en zijn er geen sta­tistieken terug te vin­den. Frédéric Pic­cavet, zelf oud-lid van de Gentse Stu­den­ten­raad, besteed­de zijn mas­ter­proef aan de toe­s­tand van de stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing. Hij kwam tot enkele ver­rassende vast­stellin­gen die ons vra­gen doen stellen omtrent de effi­ciën­tie, democ­ra­tie en kwaliteit van de hier­van in Vlaan­deren. “Uit de bevrag­ing blijkt dat stu­vers vooral louter uit engage­ment aan stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing doen en om medestu­den­ten een dienst te bewi­jzen. Andere fac­toren zoals het uit­bouwen van vriend­schap­pen en cv-jagen spe­len zek­er ook mee, maar het is duidelijk dat het altruïstis­che motief voor de meeste stu­vers primeert”, poneert Pic­cavet.

Het leven zoals het is: de stuver

Vanu­it de hogere onder­wi­jsin­stellin­gen wordt er con­stant op het belang van de stu­vers gehamerd. Men is dan ook geneigd te denken dat de UGent alles in het werk stelt om de par­tic­i­patie zo vlot mogelijk te lat­en ver­lopen. Niets is echter min­der waar. Uit het onder­zoek blijkt dat heel wat stu­vers ontevre­den zijn over de faciliteit­en die de uni­ver­siteit hen ver­schaft: “We hebben het dan over lokalen, ICT-voorzienin­gen, print­mo­gelijkhe­den, het hebben van een par­tic­i­patiecoach, infor­matie vanu­it de instellin­gen, mogelijkheid tot vri­jstelling van ver­plichte lessen enzovoort. Op ieder gebied scoort men lager dan stu­vers in realiteit zouden willen. Op die manier dreig je een schi­jn­par­tic­i­patie te creëren.”

Pic­cavet ziet stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing dan ook als een vorm van vri­jwilliger­swerk, maar hij vin­dt dat de interne ver­houd­ing in veel col­leges goed fout zit. “Als een pro­fes­sor zich voor­berei­dt voor een bestu­urscol­lege, wordt die betaald. Ter­wi­jl de stu­dent naast het bestu­urscol­lege nog moet stud­eren en in een restau­rant moet gaan opdi­enen om rond te komen, en daar niet voor ver­goed of onder­s­te­und wordt.”

Stu­den­ten­par­tic­i­patie is nog te vaak een soort van win­dow­dress­ing

Door onvol­doende te voorzien in faciliteit­en dreigt stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing in een neer­waartse spi­raal terecht te komen. Altruïstis­che stu­vers kri­j­gen niet de onder­s­te­un­ing die ze menen te ver­di­enen en kri­j­gen een gevoel van ondankbaarheid, wat dan weer tot een min­der gemo­tiveerde gen­er­atie lei­dt. “Vanu­it de instellin­gen luidt het dan: ‘De stu­den­ten kri­j­gen inspraak, maar ze komen niet.’ Van­daag de dag is er inder­daad vol­doende mogelijkheid tot inspraak, maar die is moeil­ijk in de prak­tijk om te zetten als de faciliteit­en niet vol­gen. Stu­den­ten­par­tic­i­patie is nog te vaak een soort van win­dow­dress­ing. De UGent zegt vaak dat stu­den­ten­par­tic­i­patie belan­grijk is, maar als pun­t­je bij paalt­je komt, weten ze eigen­lijk niet waarom en schi­eten ze vooral teko­rt in het tege­moetkomen aan de noden van de stu­ver. Meer nog, ze weten zelfs niet wat die noden zijn.”

De vierde golf

In de nasleep van mei ’68 heeft de stu­ver veel aan inspraak gewon­nen. Ook in de jaren negentig, via een aan­tal decreten en lat­er door de inte­gratie van enkele hogeschoolo­plei­din­gen in de uni­ver­siteit, ging de stu­ver er op vooruit. “In het verleden had je activis­tis­che stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­gers, maar dat mod­el is de laat­ste jaren veran­derd.” Nu is de stu­ver zelf medebestu­ur­der, iets waar onze uni­ver­siteit graag mee uit­pakt. “Maar de vraag is nu: werkt dat? Weegt de stu­ver effec­tief op het beleid? Want dan ben je een deel van de geves­tigde waar­den. Ik ben van mening dat het huidi­ge sys­teem niet werkt.”

Om die schi­jn­par­tic­i­patie tegen te gaan, kijkt Pic­cavet niet alleen naar de stu­dent, maar ook naar zijn alma mater. “Als je ziet waar Vlaan­deren staat en waar men in het buiten­land staat, vind ik dat er een nieuwe golf nodig is die de stu­den­ten­par­tic­i­patie kwaliteitsvol kan mak­en.” Als de UGent, en bij uit­brei­d­ing Vlaan­deren, dan ook meent wat ze zeggen, moet de stu­ver vol­gens hem ook door het beleid serieus genomen wor­den. “Miss­chien is dat wel het groot­ste prob­leem. Niet dat de wil of exper­tise bij de stu­den­ten niet aan­wezig is, wel dat het beleid niet inzi­et welke impact degelijke stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing kan hebben.”

Gluren bij de buren

Pic­cavet

Waar de Vlamin­gen in het donker tas­ten, zijn de Ned­er­lan­ders voor­lop­ers. “Waarom? Omdat ze daar nu al voor de vierde keer onder­zoek naar stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing hebben gevo­erd. Dat gebeurt om de drie jaar via een zoge­naamde medezeggen­schapsmon­i­tor.” Dat onder­zoek stelt de Ned­er­lan­ders in staat om aan­passin­gen te doen in de organ­isatie van hun stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing. “Als de UGent ergens wil begin­nen, is het invo­eren van zo’n medezeggen­schapsmon­i­tor miss­chien geen slechte plaats om te starten.”

Maar zelfs zon­der data kan de UGent op korte ter­mi­jn al veel werk ver­richt­en, te begin­nen bij de stu­ver te geven wat hij of zij nodig heeft. De realiteit waarin maar een schamele der­tig pro­cent van de stu­vers infor­matie vanu­it de uni­ver­siteit ont­vangt, die niet eens alti­jd bruik­baar is, staat haaks op wat de uni­ver­siteit beweert te zijn: een instelling die stu­den­ten­par­tic­i­patie hoog in het vaan­del draagt.

De Grote Ommekeer

Een andere mogelijkheid is dat er naar een volledig nieuw sys­teem toegew­erkt wordt, zoals bij onze noorder­bu­ren. De Ned­er­landse stu­ver wordt namelijk een jaar vri­jgesteld van ‘lessen vol­gen en exa­m­ens afleggen’. Iets wat ze het bestu­urs­jaar noe­men. Niet alleen kri­j­gen ze een jaar om zich volledig toe te leggen op wat de Vlaamse stu­dent naast zijn stud­ies moet doen, ze wor­den ook ver­goed. De ver­goed­ing die een stu­ver in Ned­er­land kri­jgt, kan voor leden van een fac­ul­taire stu­den­ten­raad tot meer dan €3000 op jaar­ba­sis oplopen.

De cul­tu­ur omtrent stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing moet veran­deren

Voor zo’n rad­i­cale koer­swi­jzig­ing pleit Pic­cavet niet meteen. “Ik zou het niet betal­end mak­en, maar ook niet ver­lies­la­tend. Het is vooral de cul­tu­ur omtrent stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing die eerst moet veran­deren.” Ondanks de gebrekkige onder­s­te­un­ing van bove­naf vin­dt Pic­cavet “stu­den­ten­verte­gen­wo­ordig­ing een van de mooiste zak­en die er zijn. Niet in de vorm van belonin­gen vanu­it de instellin­gen, wel in de vorm van vriend­schap­pen en ver­wezen­lijkin­gen. En niet te ver­geten: ik heb er mijn vriendin leren ken­nen.” All sin­gles, go for it!


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *