Weyts’ harde knip is nefast voor het studentenwelzijn

Hannes Blockx

Het is 7 uur ’s ocht­ends. Nor­maal ben ik niet zo vroeg wakker, maar ik heb een exa­m­en om 8 uur. Het eerste wat ik lees als ik mijn wekker uit probeer te schake­len: “Stu­den­ten mogen vakken niet bli­jven meen­e­men”, een artikel van De Mor­gen. Een con­tro­ver­sieel belei­d­son­der­w­erp dat ver­schil­lende stu­den­ten­verte­gen­wo­ordi­gers al lang proberen tegen­werken. Nu, mid­den in de exa­m­ens van die verte­gen­wo­ordi­gers valt er een besliss­ing, en wat voor een.

Eigen­lijk is het best een­voudig: vanaf het acad­e­mie­jaar 2023–2024 wordt er een ‘knip’ geplaatst in de loop­baan van stu­den­ten in het hoger onder­wi­js. Als een stu­dent na het tweede jaar stud­eren niet ges­laagd is voor alle vakken van het eerste jaar, kan die zich niet meer inschri­jven voor dezelfde richt­ing. Die besliss­ing is een aan­pass­ing van de harde knip tussen de bach­e­lor- en de mas­tero­plei­d­ing die in 2019 op tafel lag. Die knip werd uitein­delijk weggezet als een ‘dom idee’ en de regeringspar­ti­jen beloof­den met een beter plan voor de dag te komen. Dat plan is nu dat je voor elk vak vier exa­m­enkansen hebt, en dan zijn de kansen op. Ben Weyts (min­is­ter van Onder­wi­js, N‑VA) zet tegen­over die kansen­beperk­ing wel meer studiebegelei­d­ing.

Stu­den­ten die al min­der slaagkansen had­den in het hoger onder­wi­js wor­den nog maar eens benadeeld

Ondanks die mogelijke sti­jging in begelei­d­ingsmo­gelijkhe­den, hakt deze besliss­ing er nog steeds enorm op in bij stu­den­ten. Zij die al min­der slaagkansen had­den in het hoger onder­wi­js wor­den nog maar eens benadeeld. Stu­den­ten die bijvoor­beeld niet uit het ASO komen of die met leer­prob­le­men kam­p­en, hebben vaak meer tijd nodig om de juiste studiemeth­ode te vin­den. Ook niet iedereen kan bij­lessen of begelei­d­ing betal­en. Met deze harde knip riskeert men dat er stu­den­ten moeten stop­pen met een oplei­d­ing omdat ze slechts één vak moeten meen­e­men. De kans is groot dat dat vak zelfs niet veel te mak­en heeft met de oplei­d­ing in het alge­meen. Het eerste jaar zit namelijk vaak vol schift­ingsvakken die moeil­ijk wor­den gemaakt zodat stu­den­ten afhak­en, maar waar zelden verder op wordt gebouwd in de oplei­d­ing.

Ook stu­den­ten die moeten werken om rond te komen of buiten hun stud­ies bepaalde ver­ant­wo­ordelijkhe­den opne­men, wor­den hier benadeeld. In een maatschap­pij waar prak­tijk­er­var­ing en engage­ment zo wor­den toege­juicht, is het onmo­gelijk om enkel en alleen op stud­ies te focussen. Ook in oud­ere gen­er­aties waren er veel stu­den­ten die hun studie sprei­d­den om daar­buiten met andere inter­ess­es bezig te zijn. De harde knip werkt dat enorm hard tegen.

Mag het welz­i­jn van een stu­dent dan echt ten koste gaan van plat pop­ulisme?

Mid­den in de exa­m­en­pe­ri­ode kri­j­gen stu­den­ten nog maar eens meer druk opgelegd. In plaats van dit soort extreme maa­trege­len te nemen ‘om de stu­dent te bescher­men’, zou er beter werk wor­den gemaakt van mid­de­len voor meer stu­den­tenpsy­cholo­gen of de ‘antennes’ die ons twee jaar gele­den zijn beloofd. In plaats van stu­den­ten te ver­bieden om te doen wat de vorige gen­er­atie zélf deed, los je miss­chien beter eerst het ler­ar­entenko­rt op. In plaats van stu­den­ten hun onder­wi­js af te nemen, kijk je miss­chien beter naar de rede­nen waarom stu­den­ten zo vaak vakken meen­e­men.

Een uni­forme besliss­ing nemen ter­wi­jl er zo veel con­text is om in acht te nemen, lijkt mij geen goed idee. Stu­dent zijn is veel meer dan enkel stud­eren. Het is op je eigen benen leren staan, met vallen en opstaan. Het is op zoek gaan naar de eerste job. Het is exper­i­menteren met inter­ess­es waarop je verder wil bouwen. Het is leren omgaan met ver­ant­wo­ordelijkheid, maar ook een mening ontwikke­len die duidelijk is en geho­ord kan wor­den. Dit zijn alle­maal processen die buiten de aula’s plaatsvin­den. De hogeron­der­wi­jsin­stellin­gen bieden die mogelijkhe­den. Maar als je onder druk staat door deze harde knip, zullen er veel min­der stu­den­ten die ver­ant­wo­ordelijkhe­den opne­men. Hun sociale ontwik­kel­ing zal daaron­der lij­den. En dat alle­maal onder de slo­gan: “Het mag de maatschap­pij niet te veel kosten.” Want wat is het men­taal welz­i­jn van een stu­dent waard?