“Wij hebben een van de oudste dossiers bij Staatsveiligheid”: KVHV en ‘T Zal


Door

Archief

De twee daddies van de Gentse studentenwereld hebben een appeltje met elkaar te schillen. Wie is de oudste, wie is het coolst? Is deze discussie zelfs relevant? Dit alles, én meer!

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 1/03/2021 – 9:46 door Jan Emiel Cordeels­Dries Blon­trock

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

In de rode hoek: Vri­j­denker­scol­lec­tief ‘T Zal Wel Gaan. In de blauwe hoek: Katholiek Vlaams Hoogstu­den­ten­ver­bond (KVHV). Al vroeg in het inter­view bleek dat geen van bei­de een hol geeft om wie er nu al dan niet de oud­ste is. Uit pure armoe en omdat de adem van de hoof­dredac­teur in onze nek als­maar het­er werd, is hier dan maar een verza­mel­ing van pit­tige anek­dotes uit hun rijke geschiede­nis. Voor de onbevlek­te stu­den­ten bij wie de namen ‘T Zal en KVHV geen bel­let­je doen rinke­len: bei­de zijn poli­tiek-filosofis­che verenigin­gen. ‘T Zal Wel Gaan is een plu­ral­is­tisch alle­gaart­je dat tegen­wo­ordig veeleer pro­gressief is en KVHV is exact het tegen­overgestelde: con­ser­vatief en katholiek. Vol­gens som­mige waarne­mers schuift de verenig­ing op naar extreem­rechts.

Goddelozen vs. communicantenzieltjes

We begin­nen bij het begin, anno Domi­ni 1852. In dit geze­gende jaar werd het vri­j­denker­scol­lec­tief ‘Tzal Wel Gaan boven het doopvont gehouden. Vri­jzin­nig, Vlaams en weinig leden − vaste waardes doorheen hun geschiede­nis − waren ze klaar om menig onschuldig stu­den­ten­zielt­je te verder­ven met hun vaak lib­erale gedacht­en­goed. Op een bepaald moment werd het zo gor­tig dat paus Pius IX de verenig­ing in de ban van de Kerk sloeg. Pas­toors gaven preken tegen dit stel­let­je zuipende ket­ters en oud­ers ver­bo­den hun kroost ook maar in de buurt van deze god­de­lozen te komen.

KVHV onder­houdt een knip­per­lichtre­latie met het con­cept ‘bestaan’

In schril con­trast daarmee staat KVHV: smet­teloze com­mu­ni­can­ten­zielt­jes die, als de Heilige Vad­er het zou ver­lan­gen, bereid zouden zijn om naar het Heilige Land in het oost­en te trekken. Deus vult tegen­over ni dieu ni maître, dat klinkt als water en vuur. Maar toch hebben de twee verenigin­gen meer gemeen dan je op het eerste gezicht zou denken. In de negen­tiende eeuw waren ze alle­bei voorvechters van de Vlaam­sche zaak, toen het flamin­gan­tisme nog een zuiver socio-cul­turele beweg­ing was. Wan­neer in het inter­bel­lum de Vlaamse Beweg­ing verder naar rechts opschoof, schoof KVHV mee, ‘T Zal in min­dere mate. Teke­nend voor de spe­ciale ver­houd­ing tussen de twee, was een knok­par­tij in de 19e eeuw. Enkele ‘T Zallers en KVHV’ers raak­ten slaags in de schaduw van het Graven­steen. Tot een kud­de Franstal­ig uitschot ten tonele ver­scheen. De Klauwaerts staak­ten het interne con­flict en balden de vuist tegen de Leli­aarts. Er is echter maar een iets dat Zwartza­kken en Fran­skiljons hard­er hat­en dan elka­ar: de flikken. Toen de arm der wet het plein op stoof, zocht­en onze dap­pere stu­den­t­jes hun toevlucht in de plaat­selijke hore­ca om samen te klinken op de over­win­ning.

De Vlaams­gezinde jeugd zat duidelijk in de hoek waar de klap­pen vie­len

Maar bon, wie is nu feit­elijk de oud­ste? Dat is ongetwi­jfeld ‘T Zal Wel Gaan. Het KVHV is niet alleen lat­er opgericht, in 1887, maar is ook al meerdere keren uitge­doofd en uit as ver­rezen. KVHV onder­houdt namelijk een knip­per­lichtre­latie met het con­cept ‘bestaan’. Tij­dens het inter­bel­lum lag de werk­ing stil omdat veel KVHV’ers ook een lid­kaart van een andere koe­pel had­den en het te druk had­den om actief te zijn. Tij­dens de Tweede Werel­door­log werd KVHV opgenomen in de door de bezetter opgerichte verenig­ing GSV (Gents Stu­den­ten Ver­bond). “Maar de bezetter ver­bood wel pet­ten en activiteit­en, dus we waren een deel van onze iden­titeit kwi­jt”, aldus het KVHV. De Vlaams­gezinde jeugd zat duidelijk in de hoek waar de klap­pen vie­len. In dezelfde peri­ode sneu­velden enkele ‘T Zallers in de Spaanse Burg­eroor­log, als leden van de Rode Brigade. Ver­schil­lende verzets­cellen wer­den opgericht door (ex-)‘T Zallers en enke­len onder hen stier­ven in de verni­etig­ingskam­p­en.

Feniks met een hersenschudding

In 1966 moest de fiere Vlaam­sche jeugd er nog eens een jaart­je mee ophouden door finan­cieel wan­be­heer. U ziet, het zijn niet alleen de lib­eralen en social­is­ten die graag met cijfer­t­jes gooche­len. Waar is het Agustageld, Frank? In 1977 moest KVHV er iets bru­usker mee ophouden. Na een rel met linkse stu­den­ten­v­erenigin­gen werd het ver­bond er door de wereld­vreemde rechter­lijke macht toe ver­plicht een schade­v­er­goed­ing te betal­en. “Daar had­den we natu­urlijk geen zin in, dus stopten we ermee”, klinkt het. In 1984 her­rees het koene KVHV uit zijn as als een ware feniks. Deze feniks vloog vier jaar lat­er echter tegen een raam, liep een hersen­schud­ding op en moest geëuthanaseerd wor­den. Het jaar 1991 bleek dan weer een stuk pro­duc­tiev­er. Met de val van het Sov­jetim­peri­um leek de tijd namelijk rijp om de Vlaamse stu­dent weer van een Gentse thuis­ba­sis te voorzien. De huidi­ge iter­atie lijkt weer­baarder dan haar voor­gangers en blaast bin­nenko­rt der­tig kaarsjes uit.

‘T Zal ont­dek­te dat ‘anar­chie’ niet de beste manier is om een verenig­ing te besturen

De jaren zeventig waren niet alleen een woelige peri­ode voor het KVHV: ‘T Zal ont­dek­te namelijk dat ‘anar­chie’ niet de beste manier is om een verenig­ing te besturen. Lut­tele momenten nadat ze euforisch het bour­geois bestu­ur had­den afgeschaft, pleegde een splin­ter­groeper­ing een putsch en installeerde “een kolonel­sregime” − niet onze woor­den. De putsch faalde, omdat de reac­tion­aire finan­ciële elite (Bond der Oud-Leden) de coup niet besloot te onder­s­te­unen. Het was niet de eerste keer dat het Vri­j­denker­scol­lec­tief zich afk­erig toonde tegen­over gezag. In de begin­jaren hield­en een aan­tal leden er repub­likeins gedachte­goed op na: “Wij hebben waarschi­jn­lijk een van de oud­ste dossiers bij Staatsvei­ligheid. In die tijd ging de grap dat er op ‘T Zal-lezin­gen tien aan­wezi­gen waren: de sprek­er, acht leden en een spi­on van staatsvei­ligheid.” Het dossier van KVHV is daar­ente­gen iets recen­ter. Ook valt niet na te gaan hoeveel agen­ten van Staatsvei­ligheid op KVHV-lezin­gen aan­wezig zijn.

Alabama aan de Schelde

Met tien aan­wezi­gen was ‘T Zal al over zijn hoogtepunt heen, want op een bepaald moment had bij­na iedere stu­dent een lid­kaart. Wat indruk­wekkender klinkt dan het is, aangezien de uni­ver­siteit toen slechts een hand­jevol eli­taire snot­neuzen als stu­dent had. Ook het KVHV kan indruk­wekkende cijfers voor­leggen. Van de ongeveer 3500 stu­den­ten in 1945 was meer dan een derde in het bez­it het ken­merk­ende pet­je.

“Wij hebben waarschi­jn­lijk een van de oud­ste dossiers bij Staatsvei­ligheid” − ‘T Zal

De bei­de verenigin­gen hebben ook een sterke fam­i­li­etra­di­tie, al kri­jgt dat begrip bij alle­bei een andere invulling. Bij KVHV gaat lid­maatschap vaak over van vad­er op zoon, volledig in de feo­dale katholieke tra­di­tie. Bij ‘T Zal trouwde op een bepaald moment iedereen met elka­ars fam­i­lie. De bij­naam ‘Alaba­ma aan de Schelde’ lijkt erg toepas­selijk. Illus­tere geschiedenis­sen en orgieën terz­i­jde, kan je je afvra­gen of leefti­jd er zelfs toe doet. Scham­per zelf begint uitein­delijk ook de vijftig te naderen, en het is niet dat we ons daarom veel beter voe­len dan de rest. Dat zijn we gewoon al.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *