Winkeldiefstal aan de zelfscankassa moet mogelijk blijven

Jum­bo zegt dat het meer dan dubbel zoveel winst zou mak­en als er nooit gestolen werd aan de zelf­s­cankas­sa. Dat de keten die win­st­marges deels behaalt door zoveel mogelijk te besparen op per­son­eel­skosten, vertelt men er niet bij. In de media pre­sen­teren super­mark­ten zichzelf graag als het slachtof­fer van deze trend.

In de Verenigde Stat­en zijn zelfscankassa’s al langer gebruike­lijk en dus staan de con­trolesys­te­men daar al verder in de ontwik­kel­ing. Som­mige winkels imple­menteer­den gezicht­sherken­ning en num­mer­plaatherken­ning, gekop­peld aan een data­bank met gereg­istreerde gauwdieven. Die evo­lu­tie houden ketens die geves­tigd zijn in Bel­gië goed in de gat­en. Roel Dekelver, woord­vo­erder van Del­haize, gaf toe dat ze in hun winkels ‘niet-zicht­bare sys­te­men’ inzetten, waarover hij geen details mag geven. Albert Hei­jn wil dan weer inhoudelijk niet ingaan op de maa­trege­len die het tre­ft wan­neer gevraagd wordt naar een patroon­herken­nend sys­teem dat inge­bouwd zou zit­ten in de zelf­s­cankas­sa’s. Experts zeggen dat cam­er­abe­wak­ing in de toekomst kan wor­den aange­vuld met kun­st­matige intel­li­gen­tie die beweg­in­gen van de con­sument analy­seert.

Je kan niet verwacht­en dat klanten transparant zijn over wat er in hun winkel­mand­je ligt, ter­wi­jl je zelf niet transparant bent over je spi­onage­soft­ware

Je kan niet verwacht­en dat klanten transparant zijn over wat er in hun winkel­mand­je ligt, ter­wi­jl je zelf niet transparant bent over je spi­onage­soft­ware. Winkels mak­en gebruik van aller­hande geslepen mar­ket­ingtech­nieken, maar o wee als je hen, poets wederom poets, probeert te mis­lei­den aan de kas­sa.

Willen we onze pri­va­cy werke­lijk opof­fer­en voor totale con­t­role? Deze doorge­dreven pub­lieke sur­veil­lance zorgt ervoor dat we zelfs in super­mark­ten niet meer kun­nen ontsnap­pen aan het alziende oog. Het net van pri­va­cy sluit zich langza­am om ons heen, de valse beloftes over ‘con­cur­ren­tiële bedri­jven’ eindi­gen in ont­menselijk­ing en soci­aal wantrouwen.

Winkeldief­stal is daar­naast nauw ver­bon­den aan social mis­ery. Hoe grot­er de socio-economis­che ongelijkheid, hoe vak­er winkeldief­stal voorkomt. Elk rap­port toont aan dat de ongelijkheid sti­jgt en dat steeds meer huishoudens het moeil­ijk­er kri­j­gen om basis­pro­ducten te betal­en. Veel winkeldieven doen dat niet voor de lol, maar uit noodza­ak. Doe dáár dus iets aan, in plaats van die mensen nog dieper in de put te duwen met stren­gere con­troles en bijhorende sanc­ties.

Winkeldief­stal aan de zelf­s­cankas­sa moet mogelijk bli­jven. Als sym­bol­isch verzet tegen de almacht van lob­by­groepen. Om te tonen dat ze niet zomaar kun­nen knip­pen in hun per­son­eels­be­stand. Om ervoor te zor­gen dat winke­len niet vervelt tot een geau­toma­tiseerd pro­ces. En bove­nal als indi­ca­tor voor social mis­ery, als herin­ner­ing dat (privacy)wetgeving in de eerste plaats burg­ers moet bescher­men.