Zalige Boudewijn en de pikkedieven van Leuven


Door

Archief

Op vrijdag 27 september kwam de paus op bezoek in België. De intrede van de goedheilig man gebeurde niet in Antwerpen, Brussel of Gent, maar in Leuven. Waarom, vraag je je misschien af? Daarvoor moeten we even in de geschiedenisboeken duiken.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 14/10/2024 – 7:57 door Anaïs Vanass­che

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Schoolstrijd 2.0

Dit acad­e­mie­jaar viert de KU Leu­ven haar zeshon­derd­ste ver­jaardag en rec­tor Luc Sels is erin ges­laagd om de paus naar Leu­ven te doen afza­kken voor het ver­jaardags­feestje. De ‘K’ in KU Leu­ven staat duidelijk nog steeds voor ‘katholiek’. Dit bezoek­je plan­nen is een mon­niken­werk geweest, dat mede mogelijk is gemaakt door de Bel­gis­che biss­chop­pen en het kon­ing­shuis. Het bezoek is echter niet louter het resul­taat van gelob­by en het vooruitzicht op ver­jaardagstaart en Kidibul. Er zit­ten namelijk his­torische wor­tels vast aan het bezoek van de paus aan Leu­ven.

Sinds mensen­heuge­nis (1425) is er een katholieke uni­ver­siteit geves­tigd in Leu­ven. Na een lange pro­ce­dure gaf paus Mar­t­i­nus V in een mooie pauselijke bul zijn toestem­ming om een uni­ver­siteit in de stad op te richt­en. In die peri­ode moest je voor de opricht­ing van een uni­ver­siteit namelijk toestem­ming verkri­j­gen van ofwel de keiz­er, ofwel de paus.

Het bezoek is niet louter het resul­taat van het vooruitzicht op ver­jaardagstaart en Kidibul

De Leu­vense bak­en van ken­nis werd in 1797 ont­bon­den tij­dens de Eerste Franse Repub­liek. De peri­ode na de Franse Rev­o­lu­tie vor­mde voor alle uni­ver­siteit­en in de Zuidelijke Ned­er­lan­den geen vette jaren. Franse hoogler­aren die na de val van Napoleon terug naar hun thuis­land vlucht­ten, deden het prof­fenko­rps aanzien­lijk inkrimpen en sleur­den som­mige instellin­gen voor hoger onder­wi­js zelfs mee in de afgrond. Het resul­taat was een gefrag­menteerd hogeron­der­wi­js­land­schap.

Een groot deel van de intel­lectuele elite van de Zuidelijke Ned­er­lan­den sprak dan ook in deze peri­ode de wens uit om één uni­ver­siteit op te richt­en in de regio. Meerdere uni­ver­siteit­en zouden te duur zijn en een onge­zonde jaloezie tussen de ste­den veroorza­k­en. Boven­di­en waren er niet genoeg hoogler­aren om meerdere uni­ver­siteit­en te beman­nen. Deze argu­menten had­den een ste­vig draagvlak, alleen was het prob­leem dat iedereen die uni­ver­siteit het lief­st in eigen stad opgetrokken zag wor­den. Dit vor­mde het startschot van een min­der bek­ende school­stri­jd in onze geschiede­nis, met heel wat bocht­en en zijspron­gen.

Universiteitje pik

De oud-prof­fen van de afgeschafte Leu­vense uni­ver­siteit gin­gen met wis­se­lend suc­ces aan het lob­byen. De nieuwe kon­ing van het Verenigd Koninkrijk der Ned­er­lan­den, Willem I, was namelijk een protes­tant. In 1814 zocht­en de hoogler­aren van Leu­ven ste­un bij een vriend in Rome die hun uni­ver­siteit de afgelopen vier eeuwen had ges­te­und: de paus.

Op 6 okto­ber 1817 was het dan zover: de regering van het Verenigd Koninkrijk der Ned­er­lan­den stichtte niet één, niet twee, maar drie nieuwe uni­ver­siteit­en in Leu­ven, Gent en Luik. Het waren alle drie rijk­suni­ver­siteit­en en dat is een deel van de reden waarom som­mi­gen de uni­ver­siteit in Leu­ven in de huidi­ge vorm niet zien als een voortzetting van de uni­ver­siteit die opgericht is in 1425. 

In 1834 was er opnieuw sprake van een katholieke uni­ver­siteit in Bel­gië, maar dan wel geves­tigd in Meche­len. De Bel­gis­che biss­chop­pen had­den hier­voor aan de mouw van de paus getrokken voor zijn toestem­ming. De Rijk­suni­ver­siteit van Leu­ven werd afgeschaft en na heel wat vijven en zessen en gelob­by door het stads­bestu­ur van Leu­ven ver­huis­de de katholieke uni­ver­siteit in Meche­len naar haar huidi­ge thuishaven. Op 1 decem­ber 1835 was het een voldon­gen feit: habe­mus Uni­ver­si­tas catholi­ca Lovanien­sis!

Zalige Boudewijn?

Ook het kon­ing­shuis heeft zijn steen­t­je bijge­dra­gen om de paus te doen afza­kken naar ons land. Tij­dens dat bezoek bleek de paus een ver­rass­ing voor hen in pet­to te hebben. Tij­dens de mis in het Boudewi­jn­sta­dion kondigde paus Fran­cis­cus aan dat hij de pro­ce­dure wil opstarten om kon­ing Boudewi­jn zalig te verk­laren. De paus bracht een dag eerder een bezoek­je aan het graf van de kon­ing, waar hij sprak over de moed van Boudewi­jn om geen “dodelijke wet” te onderteke­nen.

De pro­du­cen­ten van noveenkaarsen kun­nen nog niet meteen een nieuw figu­ur aan hun assor­ti­ment toevoe­gen

Hier­mee ver­wi­jst hij naar de mini-kon­ingskwest­ie. In 1990 weigerde kon­ing Boudewi­jn wegens gewetens­bezwaren het wetsvoors­tel dat abor­tus legaliseerde te bekrachti­gen. Omdat hij het democ­ra­tis­che pro­ces niet wilde belem­meren, werd de wet zon­der tussenkomst van de kon­ing bekrachtigd, op basis van een cre­atieve lez­ing van de Grondwet.

De pro­du­cen­ten van noveenkaarsen kun­nen nog niet meteen een nieuw figu­ur aan hun assor­ti­ment toevoe­gen. Tij­dens de pro­ce­dure tot zaligverk­lar­ing zal het Vat­i­caan namelijk op zoek moeten gaan naar een won­der. Je kunt enkel zalig wor­den verk­laard als je een mirakel hebt ver­richt dat getu­igen kun­nen beves­ti­gen. Staan er twee mirakels op je naam, dan kun je na je zaligverk­lar­ing zelfs heilig wor­den verk­laard.

Verdorde vijgenbomen en stralende ogen

Het is nog niet duidelijk wat het mirakel van Boudewi­jn is, maar de geschiedenis­boeken geven ons alvast wat inspi­ratie. Een vij­gen­boom lat­en ver­dor­ren op com­man­do, zwanger wor­den op zeer hoge leefti­jd en bro­den ver­menigvuldigen zijn een beet­je passé.

Van­daag de dag neemt een mirakel andere vor­men aan. In 2022 werd Titus Brands­ma, een Ned­er­landse priester, jour­nal­ist en verzetsheld, heilig verk­laard omdat een Amerikaanse pater in 2004 van kanker genas nadat hij tot Brands­ma had gebe­den. Twintig jaar eerder werd Moed­er There­sa zalig verk­laard nadat een vrouw door haar genas van een kwaadaardi­ge tumor. Ze getu­igde dat ze een foto van Moed­er There­sa zag toen ze een kerk bin­nen­stapte, waarop er uit de ogen op de afbeeld­ing licht­stralen flit­sten. Ze werd duizelig en kroop in bed. Zes uur lat­er was de tumor verd­we­nen.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *