Zijn we vatbaarder voor allergieën dan vroeger?


Door

Archief

De lente is er weer. De zon schijnt, de natuur ontwaakt. Samen met die natuur ontwaken echter ook de pollenallergieën. Er wordt gezegd dat de moderne mens veel vatbaarder is voor allergieën dan vroeger. Maar klopt dat wel?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 21/04/2025 – 9:04 door Bjarni Van­hout­teLune Schol­laert­Ti­na Mor­thi­er

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Waarom lijken steeds meer mensen aller­gisch te zijn voor van alles en nog wat? De ene niest door de pollen, de andere kri­jgt uit­slag van pin­da’s. Onder weten­schap­pers is een pop­u­laire verk­lar­ing hier­voor de ‘hygiëne­hy­pothese’. De smetvrees in de West­erse wereld zou er vol­gens deze the­o­rie voor zor­gen dat ons immuun­sys­teem onvol­doende ges­tim­uleerd wordt, en dan maar toe­val­lige stof­jes in ons lichaam als vijand bestem­pelt.

Gekregen van mama en papa

Als je nu je oud­ers wilt bellen om te zeggen dat hun kuis­drift de oorza­ak is van je allergie, wacht dan nog even. Miss­chien ligt het niet aan hun schoon­maak­i­jver, maar speelt er daar­ente­gen een erfe­lijke fac­tor. Heb je een aller­gis­che oud­er, dan is de kans op een allergie 40%. Bij twee oud­ers loopt dat op tot 60%. Geen aller­gis­che oud­ers? Dan heb je geluk, want je hebt slechts 10% kans op een allergie. Genet­i­ca speelt dus mee, maar verk­laart niet waarom allergieën de laat­ste decen­nia zo sterk zijn toegenomen.

Oost, west, welke thuis is best?

Zijn het dan de omstandighe­den waarin je opgroeit die je kans op een lev­en vol niezen bepalen? Om dit te onder­zoeken zou je een studiepop­u­latie nodig hebben waar­bij mensen met min of meer dezelfde genen in een tegengestelde leefomgev­ing opgroeien. Proefdieren kan je in een kun­st­matige leefomgev­ing van elka­ar schei­den, maar mensen zijn over het alge­meen min­der mee­gaand. De Sov­jet-Unie trok zich hier echter niet al te veel van aan, en split­ste de Duitse pop­u­latie in twee studiegroepen, oost en west. In het oost­en, met min­der hygiëne en meer infec­tieziek­ten, bleken min­der kinderen aller­gisch te zijn dan in het steriele west­en.

Oude vrienden

De Old Friend­s­the­o­rie bouwt verder op de hygiëne­hy­pothese, en legt de oorza­ak bij onze vervreemd­ing van parasi­eten en microben. Deze ‘oude vriend­jes’ waarmee onze vooroud­ers con­stant in con­tact kwa­men, trig­ger­den het immuun­sys­teem. Zoals je moet oefe­nen om met de juiste kracht een bas­ket­bal in de ring te gooien, zo moet ook het immuun­sys­teem oefe­nen om niet te weinig, maar ook niet te veel te rea­geren op de indringers die ons lichaam passeren. Nu lev­en we steriel­er, gewapend met ontsmet­tings­gel en mond­maskers, en kri­jgt ons sys­teem de kans niet de immuun­re­ac­tie te ver­fi­j­nen. Af en toe slaat het dus op hol.

Duizend dagen

Vol­gens weten­schap­per Tes­sa Rose­boom zijn de eerste duizend dagen van je lev­en essen­tieel voor je gezond­heid. Borstvoed­ing en con­tact met dieren en met oud­ere kinderen zor­gen voor bloot­stelling aan een brede mix van microben en ver­sterken zo je immu­niteit. Aangezien je dit artikel zit te lezen, zijn je eerste duizend dagen in deze wereld waarschi­jn­lijk al gepasseerd en heb je hier dus niet zo veel aan.

En dat is dan ook meteen het groot­ste manke­ment aan de hygiëne­hy­pothese: we zijn er niets mee. Een te propere leefomgev­ing veroorza­akt wat genies en loop­neuzen, maar samen met de ont­dekking van antibi­ot­i­ca heeft het ook het aan­tal slachtof­fers van infec­tieziek­ten doen kelderen. En de keuze tussen een pol­lenal­lergie en cholera is wel snel gemaakt.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *