Pro: Leone Mattheus

Films zijn te lang. Pfieuw; there, I said it. Het is een onpopulaire mening, ik weet het, maar wel eentje die dringend gesteld moet worden in een medialandschap dat toch precies op barsten staat. Enerzijds kampen bioscopen – zoals Kinepolis dat in 2025 al een daling van 5,8% in haar bezoekers zag – met uitdagingen, en zetten streamingdiensten zoals Netflix in op ‘second screen’-content die bewust is afgestemd op een versnipperde focus. Onze aandachtsspanne is drastisch veranderd, en toch blijven Hollywood en cineasten hardnekkig vasthouden aan eposserijen van ruim tweeënhalf uur of nog langer. Als het publiek en de consumptiecultuur veranderen, waarom maken we films dan in godsnaam niet gewoon weer korter?
Want geef toe: de agenda van Jan met de pet puilt intussen uit van de verplichtingen. Tijd overhouden om ’s avonds nog even drie uur lang in een pluchen stoel te gaan verzitten? Vergeet het. Als films nu gewoon weer netjes begrensd zouden worden tot een mooie zestig minuten, opent er een wereld van mogelijkheden. Dan pikte je makkelijk nog een volwaardige cinemavonk mee voor je op café zakte. Of, nog beter: je transformeerde je saaie lunchpauze van een broodje préparé direct in een bioscoopuitje, zonder dat je daarvoor meteen verplicht wordt om je te verlagen tot die andere moderne straf: een verslavende serie van acht seizoenen lang.
Antwoord: Yumi Slingeneyer

Het probleem lijkt niet te zijn dat films te lang worden, maar kapitalisme. Time is not money. De kapitalistische mindset die bij ons allemaal ingeburgerd is, – dat we onze tijd verspillen wanneer we die besteden aan iets wat uiteindelijk niets oplevert – is verouderd. Een lange film is geen verspilling van je tijd. En als we toch kapitalistisch gaan nadenken: je betaalt voor een cinematicket tegenwoordig al tussen de vijftien en twintig euro. Dan wil je toch ook waar voor je geld krijgen?
We moeten fundamenteel nadenken over waarom we films kijken: doen we het om iets af te kunnen vinken op een to do-lijst of om ergens van te kunnen genieten? Waarom lees je een boek als dat ook acht tot tien uur duurt? Waarom ga je naar een concert? Waarom een museum bezoeken?
Lange films forceren je om een tijdje mentaal actief met één iets bezig te zijn. Dat past misschien niet meer in de levensstijl van gsm-verslaafden, maar het zou wel moeten kunnen. We kunnen toch niet toegeven aan onze versnipperde focus? Je wilt toch niet elke dag een schermtijd van acht uur waarin je je amper iets kan herinneren van wat je gezien hebt.
Mensen zouden zich moeten kunnen engageren om een film te kijken van langer dan twee uur. Het gaat dus om een omwisseling in mindset: probeer films minder te zien als iets wat een snelle korte dopaminebeloning moet geven en meer als iets dat op langere termijn je aandachtsspanne ten goede gaat komen. Leer de kunst om beeld en verhaal te appreciëren en vergeet vooral al je verplichtingen voor een paar uur.
Contra: Yumi Slingeneyer
Laten we beginnen met de feiten. Stephen Follows, een data-analist die de filmindustrie probeert te begrijpen, zegt dat de gemiddelde duur van films amper veranderd is. Die schommelt sinds de jaren tachtig tussen de 100 en 103 minuten. In 2024 was de gemiddelde film 103,6 minuten lang.
Films zijn dus niet veel langer geworden; de aandachtsspanne is gewoon korter. Door de opmars van short-form content zijn mensen eraan gewend geraakt om binnen vijftien seconden een dopamineboost te krijgen. Lange films zijn een gebalanceerde maaltijd in een wereld vol TikTok-snoepjes.
Lange films hebben de tijd om hun personages en wereld goed uit te bouwen. Daarom zijn extended versions of director’s cuts ook zo populair. Films die bij velen favoriet zijn, zoals ‘La La Land’, ‘Interstellar’ of ‘Fight Club’, zijn ook allemaal langer dan twee uur, evenals recentere successen zoals ‘Project Hail Mary’ of ‘The Odyssey’. Langere films hebben de kans om spanning goed op te bouwen, zodat de uiteindelijke onthulling net zo goed kan raken. Dat maakt ze zo succesvol.
Het idee dat alle films tegenwoordig te lang zijn, is een misrepresentatie. Dat geldt enkel als je met ‘alle films’ de films in de cinema bedoelt. Want commerciële cinema’s zoals Kinepolis draaien vooral blockbusters, die over het algemeen langer zijn. Maar als je je zichtveld op films verbreedt en ook meer indie-films, documentaires of animatiefilms gaat kijken, dan merk je dat heus niet alle films langer zijn.
Antwoord: Leone Mattheus
Komaan, eerlijk is eerlijk, wie de zaal verlaat na een zit van drie uur, heeft vaak niet het gevoel naar een meesterwerk te hebben gekeken, maar eerder een uitputtingsslag te hebben overleefd. Die opgeblazen speelduur is immers zelden het resultaat van geniale noodzaak; het is gewoon het trieste gevolg van een chronisch gebrek aan goeie eindmontage en een lamlendige redactie.
Een verhaal dat na zestig minuten al lang had kunnen landen, wordt nodeloos opgerekt met flauwe subplots en scènes die enkel dienen om de marketingbrochures te vullen. Als Hollywood nu eens durfde te snoeien in al dat vet, hielden we tenminste films over met een kop en een staart – en vooral: een tempo dat je wakker houdt zonder dat je er een pallet aan Nalu’tjes voor nodig hebt.

Een reactie achterlaten