Tussen twee vuren: “films zijn te lang”


Door

Leone Mattheus

en

Yumi Slingeneyer

Welkom bij 'Tussen Twee Vuren', de rubriek der rubrieken waarin steeds het debat der debatten plaatsvindt. Twee schrijvers gaan tête-à-tête en vechten langs hun eigen kanten om één stelling van uiterst levensbelang. Deze keer schuiven Leone Mattheus en Yumi Slingeneyer aan tafel over de stelling: films zijn te lang.

Pro: Leone Mattheus

Leone Mattheus

Films zijn te lang. Pfieuw; there, I said it. Het is een onpop­u­laire mening, ik weet het, maar wel een­t­je die drin­gend gesteld moet wor­den in een medi­a­land­schap dat toch pre­cies op barsten staat. Enerz­i­jds kam­p­en bio­scopen – zoals Kinepo­lis dat in 2025 al een dal­ing van 5,8% in haar bezoek­ers zag – met uitdagin­gen, en zetten stream­ing­di­en­sten zoals Net­flix in op ‘sec­ond screen’-con­tent die bewust is afgestemd op een ver­snip­perde focus. Onze aan­dachtss­panne is drastisch veran­derd, en toch bli­jven Hol­ly­wood en cineas­t­en hard­nekkig vasthouden aan epos­ser­i­jen van ruim tweeën­half uur of nog langer. Als het pub­liek en de con­sump­tiecul­tu­ur veran­deren, waarom mak­en we films dan in god­snaam niet gewoon weer kor­ter? 

Want geef toe: de agen­da van Jan met de pet puilt intussen uit van de ver­plichtin­gen. Tijd over­houden om ’s avonds nog even drie uur lang in een pluchen stoel te gaan verzit­ten? Vergeet het. Als films nu gewoon weer net­jes begrensd zouden wor­den tot een mooie zes­tig minuten, opent er een wereld van mogelijkhe­den. Dan pik­te je makke­lijk nog een vol­waardi­ge cin­e­mavonk mee voor je op café zak­te. Of, nog beter: je trans­formeerde je saaie lunch­pauze van een brood­je pré­paré direct in een bioscoopuit­je, zon­der dat je daar­voor meteen ver­plicht wordt om je te ver­la­gen tot die andere mod­erne straf: een ver­slavende serie van acht seizoe­nen lang.

Antwoord: Yumi Slingeneyer

Yumi Slin­geney­er

Het prob­leem lijkt niet te zijn dat films te lang wor­den, maar kap­i­tal­isme. Time is not mon­ey. De kap­i­tal­is­tis­che mind­set die bij ons alle­maal inge­burg­erd is, – dat we onze tijd ver­spillen wan­neer we die best­e­den aan iets wat uitein­delijk niets oplev­ert – is ver­oud­erd. Een lange film is geen ver­spilling van je tijd. En als we toch kap­i­tal­is­tisch gaan nadenken: je betaalt voor een cin­e­mat­ick­et tegen­wo­ordig al tussen de vijf­tien en twintig euro. Dan wil je toch ook waar voor je geld kri­j­gen?

We moeten fun­da­menteel nadenken over waarom we films kijken: doen we het om iets af te kun­nen vinken op een to do-lijst of om ergens van te kun­nen geni­eten? Waarom lees je een boek als dat ook acht tot tien uur duurt? Waarom ga je naar een con­cert? Waarom een muse­um bezoeken?

Lange films forceren je om een tijd­je men­taal actief met één iets bezig te zijn. Dat past miss­chien niet meer in de lev­enssti­jl van gsm-ver­slaaf­den, maar het zou wel moeten kun­nen. We kun­nen toch niet toegeven aan onze ver­snip­perde focus? Je wilt toch niet elke dag een schermti­jd van acht uur waarin je je amper iets kan herin­neren van wat je gezien hebt.

Mensen zouden zich moeten kun­nen engageren om een film te kijken van langer dan twee uur. Het gaat dus om een omwis­sel­ing in mind­set: probeer films min­der te zien als iets wat een snelle korte dopaminebe­loning moet geven en meer als iets dat op lan­gere ter­mi­jn je aan­dachtss­panne ten goede gaat komen. Leer de kun­st om beeld en ver­haal te appre­ciëren en vergeet vooral al je ver­plichtin­gen voor een paar uur.

Contra: Yumi Slingeneyer

Lat­en we begin­nen met de feit­en. Stephen Fol­lows, een data-anal­ist die de fil­min­dus­trie probeert te begri­jpen, zegt dat de gemid­delde duur van films amper veran­derd is. Die schom­melt sinds de jaren tachtig tussen de 100 en 103 minuten. In 2024 was de gemid­delde film 103,6 minuten lang.

Films zijn dus niet veel langer gewor­den; de aan­dachtss­panne is gewoon kor­ter. Door de opmars van short-form con­tent zijn mensen eraan gewend ger­aakt om bin­nen vijf­tien sec­on­den een dopamine­boost te kri­j­gen. Lange films zijn een gebal­anceerde maalti­jd in een wereld vol Tik­Tok-snoep­jes.

Lange films hebben de tijd om hun per­son­ages en wereld goed uit te bouwen. Daarom zijn extend­ed ver­sions of director’s cuts ook zo pop­u­lair. Films die bij velen favori­et zijn, zoals ‘La La Land’, ‘Inter­stel­lar’ of ‘Fight Club’, zijn ook alle­maal langer dan twee uur, eve­nals recen­tere suc­cessen zoals ‘Project Hail Mary’ of ‘The Odyssey’. Lan­gere films hebben de kans om span­ning goed op te bouwen, zodat de uitein­delijke onthulling net zo goed kan rak­en. Dat maakt ze zo suc­cesvol.

Het idee dat alle films tegen­wo­ordig te lang zijn, is een mis­rep­re­sen­tatie. Dat geldt enkel als je met ‘alle films’ de films in de cin­e­ma bedoelt. Want com­mer­ciële cinema’s zoals Kinepo­lis draaien vooral block­busters, die over het alge­meen langer zijn. Maar als je je zichtveld op films ver­breedt en ook meer indie-films, doc­u­men­taires of ani­matiefilms gaat kijken, dan merk je dat heus niet alle films langer zijn.

Antwoord: Leone Mattheus

Komaan, eerlijk is eerlijk, wie de zaal ver­laat na een zit van drie uur, heeft vaak niet het gevoel naar een meester­w­erk te hebben gekeken, maar eerder een uit­puttingss­lag te hebben over­leefd. Die opge­blazen speel­du­ur is immers zelden het resul­taat van geniale noodza­ak; het is gewoon het tri­este gevolg van een chro­nisch gebrek aan goeie eind­mon­tage en een lam­lendi­ge redac­tie.

Een ver­haal dat na zes­tig minuten al lang had kun­nen lan­den, wordt node­loos opgerekt met flauwe sub­plots en scènes die enkel dienen om de mar­ket­ing­brochures te vullen. Als Hol­ly­wood nu eens durfde te snoeien in al dat vet, hield­en we ten­min­ste films over met een kop en een staart – en vooral: een tem­po dat je wakker houdt zon­der dat je er een pal­let aan Nalu’tjes voor nodig hebt.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *