Nacht van de Vrijdenker: Stijn Bruers

Sti­jn Bruers is doc­tor in de The­o­retis­che Natu­urkunde en Moraal­filosofie. Als ration­eel ethi­cus en activist zet hij zich in voor mens, dier en natu­ur. Hij werkt als vri­jwilliger in organ­isaties voor mensen­recht­en, dieren­recht­en, ecolo­gie, sociale recht­vaardigheid, vrede en natu­urbescherming. Met zijn organ­isatie, Effec­tief Altruïsme Vlaan­deren, wil hij mensen aanzetten de wereld te ver­beteren, maar dan op de meest effi­ciënte manier.

Wat kun­nen wij als arme stu­den­t­jes doen om de wereld een beet­je beter te mak­en?

“Een van de zak­en waarmee je het meeste impact kan hebben, is jul­lie stud­ies. Daarmee bedoel ik niet dat bepaalde stud­ies zin­voller zijn voor ons welz­i­jn dan andere. Wat je met je stud­ies achter­af aan­vangt, is het belan­grijk­ste. Elk vakge­bied kan waarde­volle bij­dra­gen lev­eren tot het welz­i­jn van onze maatschap­pij en daar­buiten. Het is vooral een kwest­ie van hoe je je ken­nis gebruikt. Som­mige car­rières kun­nen tien tot hon­derd keer effec­tiev­er zijn dan andere wan­neer je welz­i­jn voor ogen hebt. Een ster­renkundi­ge, bijvoor­beeld, lijkt niet meteen een enorme bij­drage te lev­eren aan het welz­i­jn van de men­sheid van­daag. Maar als je erbij stil­staat dat de kans reëel is dat we in de toekomst onze pla­neet zullen moeten ver­lat­en, is de ken­nis van astronomen van onschat­baar belang. Het kan werke­lijk het ver­schil beteke­nen tussen het voortbestaan van miljoe­nen gen­er­aties van mil­jar­den mensen, of volledi­ge uitroei­ing. Een organ­isatie die je helpt bij het plan­nen van je altruïstis­che car­rière – en ook je per­soon­lijke car­rière – is 80,000 hours. Ze helpen je de ongeveer 80 000 uren van je loop­baan in te vullen waar­bij je effec­tief altruïstisch te werk gaat en jezelf op de beste manier ont­plooit.”

“Het kan werke­lijk het ver­schil zijn tussen het voortbestaan van miljoe­nen gen­er­aties van mil­jar­den mensen, of volledi­ge uitroei­ing.”

Wat doe ik het best: red ik nu een aan­tal mensen met een donatie, of investeer/beleg ik dat geld om bin­nen twintig jaar meer mensen te red­den met mijn gegroeid kap­i­taal?

“Dat hangt heel sterk van de con­text af. Men zou kun­nen denken dat wacht­en beter is, puur prag­ma­tisch gezien, wan­neer je de net­to som van het totale welz­i­jn in acht neemt. Maar als we die vraag aan de hul­por­gan­isaties zelf stellen, kri­j­gen zij liev­er 1000 euro van­daag dan 1100 vol­gend jaar. 80,000 hours is hier ook sterk mee bezig, en veran­dert zelf soms van advies naarge­lang de sit­u­atie en de tijdspe­ri­ode. Momenteel is het bud­get op korte ter­mi­jn klein bij hul­por­gan­isaties, van­daar ook hun vraag naar directe investerin­gen. Ook is het nooit zek­er dat het geld dat je nu bez­it ook lat­er vol­doende gegroeid zal zijn.”

Effec­tief altruïsme wil het lij­den in de wereld ver­min­deren, maar ook voorkomen. Hoe staat effec­tief altruïsme bijvoor­beeld ten opzichte van geboor­te­beperk­ing?

“Geboor­te­beperk­ing is natu­urlijk een heel gevoelig the­ma, waar de meeste mensen niet makke­lijk over spreken. Wan­neer bijvoor­beeld de kans op een heel pijn­lijke erfe­lijke ziek­te erg hoog is, zou men toekom­stige oud­ers kun­nen ver­bieden kinderen te kri­j­gen. Het is een mogelijkheid, maar aangezien het idee zo con­tro­ver­sieel is, is het momenteel miss­chien beter om dergelijke zak­en op andere vlakken aan te pakken, bijvoor­beeld door extra in te zetten op onder­zoek naar genet­i­ca en de behan­del­ing en pre­ven­tie van erfe­lijke ziek­tes, of oud­ers zelf beter te informeren over de risico’s van het kri­j­gen van kinderen bij bepaalde aan­doenin­gen. Zo ver­mi­jd je een heftig debat en help je toch mee aan een oploss­ing.”

“We zouden alle­maal meer van mening moeten veran­deren.”

Is er een strate­gie om onze eigen ethis­che illusies te door­prikken?

“Iedereen heeft bepaalde geloofsover­tuigin­gen over goed en fout waar we heel sterk aan vasthouden. Ze bepalen als het ware mee onze iden­titeit. Maar deze over­tuigin­gen zijn vaak fout. We mogen ons niet alleen lat­en lei­den door emoties en ons ‘gezond ver­stand’. We kop­pe­len ons beter los van onze over­tuigin­gen, zodat ze ons niet kun­nen mis­lei­den en we de juiste besliss­ing kun­nen mak­en, gebaseerd op rationele argu­menten die niet onder­he­vig zijn aan vooro­orde­len of een drang naar beves­tig­ing van onze waar­den. Veran­deren van mening over een bepaald onder­w­erp, gebaseerd op nieuwe infor­matie, is iets waar we alle­maal meer open voor zouden moeten staan. Helaas wordt het net als iets goeds gezien wan­neer iemand bli­jft vasthouden aan zijn of haar waar­den. Dan word je als stand­vastig en con­se­quent gezien, omge­keerd is dat niet zo.”