Studenten tegen racisme: dekolonisatie in de eindtermen

Hoe is het idee voor deze Face­book­groep ontstaan?

Eva-Luna (3BA Com­mu­ni­catieweten­schap­pen aan de VUB): “Ik speelde al langer met het idee om actie te onderne­men. Ik geloof niet dat mensen racis­tisch wor­den geboren, maar het wór­den door de maatschap­pij waarin we lev­en. Als er daaraan niet gew­erkt wordt in het onder­wi­js, dan veran­dert er niets. De laat­ste weken zag ik iedereen zwarte vierkan­ten posten. Dat is een mooi gebaar, maar zo veran­dert er niets insti­tu­tion­eels. Heel veel col­lec­tieven uit de zwarte gemeen­schap zijn hier­mee al jaren bezig. Ze stellen lijsten en volledi­ge lespakket­ten op, maar hun bood­schap wordt te vaak genegeerd. Met deze groep stelden we een brief en belei­dsvoors­tel op die meer dan twee­hon­derd mensen naar het kabi­net van Ben Weyts ver­stu­ur­den. Met die mail wilden we de stem­men van antiracis­me­or­gan­isaties ver­sterken en tonen dat wij, de stu­den­ten, even­goed vra­gende par­tij zijn voor een duidelijk dekolonisatiebeleid in het secundair onder­wi­js.”

“De laat­ste weken zag ik iedereen zwarte vierkan­ten posten, maar zo veran­dert er niets insti­tu­tion­eels”

Meh­di, vanu­it welk idee sloot jij je erbij aan?

Meh­di (werkt als beeld­houw­er) : “Zo’n groep groeit organ­isch, en ook ik werd ervoor uitgen­odigd door een vriendin die wist dat ik bezig was met antiracisme. Ik heb me er meteen bij aanges­loten, omdat ik merk­te dat de protesten gemengde reac­ties uit­lok­ten. Langs de ene kant had je een grote groep mensen van alle cul­turen die zich samen engageer­den, wat echt een hartver­war­mend gevoel was. Langs de andere kant had je mensen die von­den dat het alle­maal over­dreven was, en dat racisme zelfs niet zo’n groot prob­leem is. Onder­wi­js is hierin heel belan­grijk, en dat was waar­voor de groep zich engageerde.”

Wat ont­breekt er dan pre­cies in het onder­wi­js vol­gens jul­lie? 

Eva-Luna: “Een alge­meen bewustz­i­jn. Zelf heb ik in het hele mid­del­baar maar één pag­i­na geleerd waarin er werd verteld over de slav­ernij in Ameri­ka en de driehoek­shan­del. Ons eigen kolonisatiev­erleden heb ik nooit gezien in het mid­del­baar. Het is duidelijk dat er daar in de lessen geschiede­nis veel meer tijd aan mag gespendeerd wor­den. Het moet meer gaan over wat er vroeger gebeurde, en hoe dat de dag van­daag nog steeds zicht­baar is in het straat­beeld en de glob­ale poli­tiek.”

“Het is ook zek­er niet de bedoel­ing dat alles in één vak, zijnde geschiede­nis, gegoten wordt”

“Het is ook zek­er niet de bedoel­ing dat alles in één vak, zijnde geschiede­nis, gegoten wordt. Ook de taal­vakken kun­nen hierin een belan­grijke rol spe­len; het kolo­ni­aal verleden van Groot-Brit­tan­nië, Ned­er­land en Frankrijk is ook zek­er deel van de cul­tu­ur en geschiede­nis van die lan­den en bij uit­brei­d­ing Europa. Het is te gemakke­lijk om te zeggen dat slav­ernij iets ‘uit Ameri­ka’ is.”

Meh­di: “In vakken zoals Zeden­leer kan het ook makke­lijk geïm­ple­menteerd wor­den. Wat is er eigen aan een andere cul­tu­ur, en hoe kan je die bek­ijken vanu­it een objec­tieve manier, niet de stan­daard west­erse bril?”

Hoe zijn jul­lie begonnen met je antiracis­tis­che pro­ces? 

Eva-Luna: “Ik ben van Brus­sel, en heb dus al jaren veel vrien­den van kleur in mijn vrien­denkring. De racis­tis­che ver­halen stapelden zich op en ook op straat werd het zicht­baarder hoe meer ik ervan wist. Bledarte is een col­lec­tief van vriendin­nen van mij, die lezin­gen organ­is­eren over raciale kwest­ies. Maar alles werd pas echt duidelijk toen ik op de VUB kwam en ik het vak maatschap­pi­jleer kreeg. Dat is ook onze groot­ste bekom­mer­nis: het is te laat om pas in het hoger onder­wi­js te leren over racisme. Veel mensen kun­nen of willen niet verder­stud­eren en mis­lopen dus een groot deel aan deze belan­grijke infor­matie. Hoe meer je de info naar achteren schuift, hoe min­der mensen ermee in aan­rak­ing komen. Van­daar ook onze vraag: imple­menteer antiracisme en dekolonisatie in het secundair onder­wi­js, want het debat daar ope­nen is van cru­ci­aal belang.”

“Het debat ope­nen in het secundair onder­wi­js is van cru­ci­aal belang”

Meh­di: “Mijn antiracisme is helaas uit noodza­ak. Ook ik ben van Brus­sel en mijn oud­ers zijn van Marokkaanse afkomst. Ik had al snel door dat ik er niet ‘Vlaams’ uitzie. Omdat ik al sinds mijn vier­tiende in een bas­ket­bal­club zit, ben ik al op veel plaat­sen in Bel­gië geweest. Een groep uit Brus­sel met alle­maal mensen van ver­schil­lende achter­gron­den: je kunt je de reac­ties al inbeelden. Jaar­lijks word ik twee à drie keer gecon­troleerd door de poli­tie. In vergelijk­ing met mijn vrien­den die niet wit zijn, is dat heel weinig, maar toen ik hoorde dat som­mi­gen van mijn vrien­den nooit gecon­troleerd wor­den, schrok ik. Ik dacht dat het nor­maal was dat je af en toe tegenge­houden wordt. ”

“Ik schrok toen ik hoorde dat som­mi­gen van mijn vrien­den nooit gecon­troleerd wor­den door de poli­tie”

“Het erg­ste wat ik ooit meemaak­te was tij­dens een reis naar de Verenigde Stat­en. Toen we land­den in New York werd ik meteen uit de rij gehaald, en de pro­ce­dure die vol­gde was er één die we alle­maal ken­nen uit films. Ik werd naar een kamer gebracht met een tafel, vier stoe­len en één grote spiegel. Nadat ze mij daar der­tig minuten alleen lieten, kwam er plots een grote, imposante poli­tieagent bin­nen met een com­put­er en een stapel dossiers.”

“Hij deed zijn com­put­er open, legde zijn wapen op de met­al­en tafel en begon zijn eerste reeks vra­gen”

“Hij deed zijn com­put­er open, legde zijn wapen op de met­al­en tafel en begon zijn eerste reeks vra­gen. Het jaar voor­di­en was ik naar Egypte geweest, en al de vra­gen gin­gen daarover. Wat heb ik daar gedaan? Wie heb ik daar gezien? Wat doen mijn oud­ers, waarom zijn die nu niet mee op reis? Met welk gezelschap kwam ik naar hier? Was ik wel zek­er over wat ik vertelde? Na zes­tig minuten die uren leken te duren, mocht ik ein­delijk naar buiten. Eén van mijn vrien­den, Youssef, zei: “Ik ben hier al vijf keer geweest, en het is de eerste keer dat ik niet gecon­troleerd werd.” Toen begreep ik echt wat struc­tureel racisme is en hoe het zich kan man­i­festeren.”