De uitspraken van Nathan Cofnas onder de loep

1. De Cold Winter Theory

Een van de the­o­rieën die Cof­nas verdedigde in zijn lez­ing, was de zoge­naamde “Cold Win­ter The­o­ry”. De cen­trale these van deze the­o­rie is dat koude win­ters een spec­i­fieke druk met zich mee­bren­gen die lei­dt tot evo­lu­tion­aire selec­tie op intel­li­gen­tie. Aangezien het moeil­ijk­er is om jezelf warm te houden en eten te vin­den in koud­ere kli­mat­en, hebben mensen met een hogere intel­li­gen­tie vol­gens deze the­o­rie een evo­lu­tion­air voordeel. Zij zullen meer kans hebben om te over­leven en nages­lacht voort te bren­gen. Pop­u­laties die over­leven in koud­ere kli­mat­en zullen dus na ver­loop van tijd slim­mer wor­den. Vol­gens deze the­o­rie vin­den we het hoog­ste IQ bij mensen met Europese of Azi­atis­che afkomst. Argu­menten die hier­voor wor­den aange­haald zijn dat het moeil­ijk­er zou zijn om te jagen in de graslan­den van Euraz­ië dan in Afri­ka, aangezien graslan­den min­der beschut­ting zouden bieden. Dit staat in con­trast met de weten­schap­pelijke con­sen­sus dat de mens op de Afrikaanse savannes geëvolueerd is, die ook zeer weinig beschut­ting bieden. 

Een ander argu­ment is dat het een grotere uitdag­ing is om vuur te mak­en en zich te kle­den en beschut­ting te vin­den in een koud­er kli­maat. Hoewel dit een real­is­tis­che veron­der­stelling is, bestaat er geen bewi­js dat een hogere intel­li­gen­tie vereist is om deze tak­en tot een goed einde te bren­gen. Zo leef­den Nean­derthalers lange tijd in koude kli­mat­en, ter­wi­jl deze min­der gesofisticeerde cul­tu­ur toon­den en min­der capaciteit­en voor inno­vatie had­den. De homo sapi­ens die evolueerde in tro­pisch Afri­ka toonde daar­ente­gen een grotere intel­li­gen­tie en cog­ni­tieve com­plex­iteit. De Cold Win­ter The­o­ry verk­laart dus niet waarom er bij de hominiden in Afri­ka een hogere intel­li­gen­tie en com­plex­iteit gevon­den wordt. Ook is er geen con­creet weten­schap­pelijk bewi­js voor de stelling dat over­leven in koud­ere kli­mat­en een hogere intel­li­gen­tie vraagt.

Deze stelling is ook behoor­lijk con­tro­ver­sieel, vanu­it weten­schap­pelijke hoek is er aller­minst con­sen­sus over. Vooral aan­hang­ers van het “rassen­re­al­isme” staan erachter, onder andere Cof­nas zelf, Richard Lynn, Don­ald Tem­pler en Satoshi Kanaza­wa. Richard Lynn wordt over het alge­meen gezien als de found­ing father van de the­o­rie, ook in de krin­gen van het rassen­re­al­isme. Hij kwam al onder vuur te liggen nadat uit onder­zoek van pro­fes­sor Jelte Wicherts bleek dat hij datasets had ver­valst bij het mak­en van een IQ-wereld­kaart, waar­bij hij de vari­aties in IQ tussen lan­den wilde aan­to­nen. Ook deed hij con­tro­ver­siële uit­sprak­en in inter­views, onder andere over de voorde­len van raciale seg­re­gatie, waar­bij hij argu­menteerde om de VS op te split­sen in raci­aal homo­gene stat­en, en over de nade­len van migratie. 

Opval­lend was dat Cof­nas tij­dens de lez­ing zelf afs­tand nam van Lynn wan­neer hij ernaar gevraagd werd. Hij stelde dat de the­o­rie dateert van voor Lynn en dat hij zelf meer­maals kri­tiek heeft geuit op Lynn als een pseudoweten­schap­per. Ook online nam Cof­nas al afs­tand van Lynn, meer spec­i­fiek nadat uitk­wam dat zijn method­olo­gie niet weten­schap­pelijk cor­rect was. Des­on­danks ref­er­eert hij aan Lynn in meerdere tweets en acad­emis­che pub­li­caties om zijn stellin­gen over Joods IQ te onder­s­te­unen.

2. Satoshi Kanazawa

Toen Cof­nas uitein­delijk wél de vraag beant­wo­ordde over welke acad­emis­che fig­uren nog een aan­hang­er zouden zijn van de Cold Win­ter The­o­ry, ver­noemde hij Satoshi Kanaza­wa. Wie is Satoshi Kanaza­wa en wat voor een weten­schap­pelijke rep­u­tatie heeft hij? 

Kanaza­wa is een Brits-Amerikaanse aca­d­e­mi­cus die aan de Lon­don School of Eco­nom­ics and Polit­i­cal Sci­ence werkt. Hij is net als Cof­nas een rassen­weten­schap­per en evo­lu­tion­air psy­choloog, en zoals blijkt uit Cof­nas’ oude posts op X, een figu­ur die Cof­nas’ eigen ideeën beïn­vloed heeft. Zo blijkt uit een post uit 2018 dat Kanaza­wa zijn ref­er­en­tiepunt was op vlak van zijn the­o­rieën rond Joodse IQ, daar­naast postte Cof­nas meer­maals over Kanaza­wa en zijn werken. 

Kanaza­wa stelt in zijn eigen the­o­rie, die vast wel op de boven­staande Cold Win­ter The­o­ry lijkt, dat de vooroud­ers van Euraz­iërs tij­dens hun evo­lu­tion­aire tocht uit de Afrikaanse savannes omgevin­gen tegenkwa­men die evo­lu­tion­air selecteer­den voor hogere intel­li­gen­tie. Hier­bij paste Kanaza­wa de stelling van Pythago­ras toe om geografis­che afs­tanden in Afri­ka te bereke­nen, waarmee hij ervan uit­gaat dat de aarde plat is aangezien de geometrische stelling enkel van toepass­ing is op plat­te opper­vlak­tes. Kanaza­wa stelt hier­naast nog vast dat het geme­ten IQ van heden­daagse Aus­tral­iërs, Zuid- en Noord-Amerika­nen rep­re­sen­tatief is van de inheemse bevolkin­gen waarmee er geen genetisch ver­band meer bestaat. 

Kanaza­wa is naast aan­hang­er van de achter­haalde Cold Win­ter The­o­ry ook auteur van zijn eigen pseu­do-weten­schap­pelijke en con­tro­ver­siële onder­zoek. Hij voerde enerz­i­jds in 2011 onder­zoek naar waarom Afrikaanse vrouwen min­der aantrekke­lijk zouden zijn dan andere vrouwen, en stelde dat Sub-Sahara-Afrikaanse lan­den lij­den aan ziek­tes en chro­nis­che armoede van­wege hun, vol­gens Kanaza­wa, lage IQ. Door de con­tro­verse die zijn pub­li­caties en uit­sprak­en veroorza­ak­ten, werd Kanaza­wa in 2011 ontsla­gen als schri­jver voor het weten­schap­pelijk tijd­schrift Psy­chol­o­gy Today en ver­biedt zijn werkgev­er hem om voor non-peer-reviewed tijd­schriften te schri­jven voor een peri­ode van 12 maan­den.

In zijn onder­zoek naar de aantrekke­lijkheid van Afrikaanse vrouwen, onder­zocht hij bijvoor­beeld niet waarom Afrikaanse vrouwen als min­der aantrekke­lijk zouden geper­cip­ieerd wor­den. Het onder­zoek, dat beweerde objec­tieve data weer te geven, bestond uit bevin­din­gen gebaseerd op de menin­gen van de respon­den­ten, waar­van hij de sam­ple size niet weer­gaf. 

Er kwam snel kri­tiek op zijn onder­zoek vanu­it de acad­emis­che wereld. In 2011 tek­enden 68 evo­lu­tion­air gedragsweten­schap­pers een open brief waarin ze stelden dat Kanazawa’s werk het vakge­bied niet verte­gen­wo­ordigde. In de brief stellen de aca­d­e­mi­ci dat Kanaza­wa al bekri­tiseerd werd door andere onder­zoek­ers in zijn eigen onder­zoeks­domein omwille van zijn ongepaste sta­tis­tis­che meth­o­d­en en slechte datak­waliteit. Hij werd daar­naast ook ver­weten con­sis­tent alter­natieve verk­larin­gen terz­i­jde te lat­en. 

De tege­nar­gu­menten en kri­tiek tegen het pseu­do-weten­schap­pelijk werk van Kanaza­wa stop­pen daar niet bij. In 2007 her­be­keek sta­tis­ti­cus Andrew Gel­man de data die Kanaza­wa gebruik­te om zijn stelling dat “aantrekke­lijke mensen vak­er dochters hebben” te staven en con­cludeerde hij dat de data Kanazawa’s stelling niet bewezen. De auteurs van de open brief ver­wi­jten Kanaza­wa ook het feit dat hij zelden reageert op kri­tiek. Hij engageert vol­gens de crit­i­ci niet met tege­nar­gu­menten. 

3. De race gap en de environmental explanation

In zijn lez­ing bekri­tiseerde Cof­nas de zoge­naamde envi­ron­men­tal expla­na­tion, (dat is een stelling die beweert dat IQ-ver­schillen verk­laard kun­nen wor­den door omgev­ings­fac­toren), om zijn pseu­do-weten­schap­pelijk argu­ment over het ver­meende ver­band tussen omgev­ings­fac­toren en intel­li­gen­tie te onder­bouwen. “But some of these adap­ta­tions may be cog­ni­tive, they have to do with intel­li­gence or per­son­al­i­ty traits”, aldus Cof­nas.

De bew­er­ing dat ver­schillen in IQ-scores tussen bevolk­ings­groepen vooral het resul­taat zijn van genetis­che “cog­ni­tieve adap­taties” is een kern­punt in Cof­nas’ zelfverk­laarde “hered­i­tar­i­an­ism”. Echter, deze posi­tie mist vol­gens weten­schap­pelijke analy­ses solide onder­s­te­un­ing in de huidi­ge data. Een fun­da­menteel prob­leem bij deze claim is het negeren van de kwal­i­tatieve ver­schillen in de leefomgev­ing, ook wel “X‑factors” genoemd. In tegen­stelling tot wat Cof­nas sug­gereert, zijn de omgevin­gen van ver­schil­lende groepen in bijvoor­beeld de VS niet sim­pel­weg vari­aties van elka­ar; ze zijn fun­da­menteel onvergelijk­baar door de alomte­gen­wo­ordi­ge invloed van racisme. Onder­zoek naar het “stereo­type threat” fenomeen laat zien dat ogen­schi­jn­lijk triv­iale omgev­ings­fac­toren, zoals het benoe­men van ras voor een test, de presta­ties van zwarte stu­den­ten aanzien­lijk kun­nen onder­drukken zon­der de scores van witte stu­den­ten te beïn­vloe­den. Dit toont aan dat omgev­ingsin­vloe­den zeer spec­i­fiek en krachtig kun­nen werken op één groep, wat een puur genetis­che verk­lar­ing voor score­ver­schillen over­bod­ig maakt.

Wat de veron­der­stelde genetis­che basis voor deze “adap­taties” betre­ft, wijzen de bron­nen op een aanzien­lijk gebrek aan bewi­js: er zijn vri­jwel geen spec­i­fieke genen geï­den­ti­ficeerd die een sig­nif­i­cante impact hebben op IQ-scores. Het poneren van sys­tem­a­tis­che genetis­che ver­schillen tussen groepen is daarom niet plau­si­bel­er dan het aan­wi­jzen van com­plexe omgev­ingsver­schillen, vooral omdat we van de omgev­ing wél weten dat deze presta­ties direct beïn­vloedt, ter­wi­jl we van de genen in deze con­text voor­lop­ig weinig tot niets weten.

Ten slotte waarschuwen experts voor “over­in­ter­pre­tatie” door weten­schap­pers die her­i­tabiliteitscoëf­fi­ciën­ten (d.w.z. erfe­lijkheid bin­nen een groep) ten onrechte gebruiken om ver­schillen tussen groepen te verk­laren. Hoewel gedrags­genetisch onder­zoek aan­toont dat IQ een genetis­che com­po­nent heeft, zijn deze bevin­din­gen alti­jd “lokaal” en beperkt tot de spec­i­fieke pop­u­latie en omgev­ing waarin ze zijn geme­ten. Het ongeoor­loofd vergelijken van deze cijfers tussen groepen wordt door crit­i­ci zoals Aaron Panof­sky omschreven als “sci­ence behav­ing bad­ly”, waar­bij weten­schap en ide­olo­gie gevaar­lijk ver­mengd rak­en. Het bli­jft een feit dat de effecten van his­torisch en huidig racisme zo diep­gaand en veelz­i­jdig zijn dat het gen­er­aties kan duren voor­dat de volledi­ge omgev­ingsim­pact op cog­ni­tieve presta­ties geëlim­i­neerd is, wat elke voor­ti­jdi­ge con­clusie over “genetis­che adap­taties” weten­schap­pelijk prob­lema­tisch maakt.