Veel boekenkasten waren dit jaar niet bestand tegen de enorme hype rondom het boek ‘Yesteryear’. Het boek draait rond een van de relevantste thematieken op sociale media, namelijk het tradwife-fenomeen: hedendaagse conservatieve influencers die het leven van 19e-eeuwse huisvrouwen nabootsen.
Het boek
Iedereen die een beetje zijn weg kent in de woelige wateren van booktok zag het deze zomer wel voorbij komen: het razendpopulaire ‘Yesteryear’ van Caro Claire Burke. Al voor de releasedatum in april werden de filmrechten verkocht aan Amazon MGM Studios, waarbij Anne Hathaway de verfilming van het veelbesproken boek op zich zal nemen. In essentie gaat het verhaal over de typische tradwife. Voor alle duidelijkheid, de ‘Dikke Van Dale’ verstaat onder een tradwife: “een vrouw die in een patriarchale relatie een rol als moeder en huisvrouw wil vervullen en deze levensstijl propageert op sociale media”. Hoofdpersonage Nathalie Mills is dan ook een conservatieve christelijke Amerikaanse influencer die haar traditionele leven als huisvrouw en moeder uitgebreid deelt op haar sociale media. Ze leeft van rauwe melk en zuurdesembrood en is tijdens het verhaal zwanger van haar zesde kind. In het boek wordt al snel duidelijk gemaakt dat dit eerder fictie is dan realiteit: huishoudhulpen en keukenrobots doen het meeste van het werk. Dan komt plots de grote plottwist van het verhaal: Mills komt terecht in 1855, een periode waarin vrouwen gedwongen werden in de levensstijl die ze online probeerde uit te dragen. Opeens blijkt het zwaarder dan gedacht om het leven als traditionele huismoeder vol te houden, zonder alle moderne hulpmiddeltjes.
Het verhaal van ‘Yesteryear’ haakt dan ook perfect in op het hedendaagse sociale media-klimaat van tradwives en de manosphere
In interviews geeft de auteur aan dat het haar bedoeling was om hiermee vooral een maatschappijkritisch boek te schrijven en geen sciencefiction werk over tijdreizen. Ze uit openlijk kritiek op de tradwives die ze beschrijft: ze geeft zelf aan de propagandabubbel, die door dit soort influencers wordt gecreëerd, te willen doorprikken. Het verleden dat door deze influencers wordt geromantiseerd, is een fictieve, conservatieve utopie die nooit bestaan heeft. Zo moest de gemiddelde vrouw van bescheiden komaf extreem hard werken om eten op tafel te krijgen; laat staan voor zes of zeven kinderen. Voor haar is het ook een thema dat in meerdere of mindere mate overlapt met alle onderdelen van het vrouw-zijn in de 21e eeuw. Wel wilde ze ook een tijdloze kritiek schrijven, die los kon staan van specifieke politieke gebeurtenissen. Het verhaal van ‘Yesteryear’ haakt dan ook perfect in op het hedendaagse sociale media-klimaat van tradwives en de manosphere. Naast de hype zorgde het boek ook voor de nodige ophef: critici menen dat Caro Claire Burke voorbijgaat aan de complexiteit van de tradwife-trend, waardoor het verhaal blijft steken in een oppervlakkige en cynische invalshoek.
‘Yesteryear’ als een reflectie van de realiteit?
Wie het boek leest, merkt op dat het verhaal veel parallellen vertoont met de tradwife-influencer Hannah Neeleman, beter bekend als ‘Ballerina Farm’. Neeleman is een Amerikaanse tradwife-influencer – goed voor meer dan tien miljoen volgers – die haar droom om ballerina te worden na haar studie aan Juilliard inruilde voor het traditionele bestaan op de boerderij. Burke onttrekt zich aan deze speculaties en zegt zich te hebben laten inspireren door de gehele tradwife-beweging. Andere bekende tradwife-influencers zijn onder meer Nara Smith of Estee Williams, met Sofie Lambrecht als bekend gezicht binnen onze eigen landsgrenzen.
Deze tradfluencers romantiseren het traditionele bestaan van de jaren 1950 en presenteren onderdanigheid als deel van de vrouwelijke aard
Voor wie regelmatig zit te doomscrollen op mediaplatforms, zoals TikTok of Instagram, zal de tradwife-beweging niet geheel onbekend zijn. Witte, heteroseksuele vrouwen trekken zich terug naar een bestaan achter het fornuis, waarbij de man dient als de broodwinner. Deze tradfluencers romantiseren het traditionele bestaan van de jaren 1950 en presenteren onderdanigheid als deel van de vrouwelijke aard – een opvatting die ze veelal uit de Bijbel halen. Een onderzoek van Kate Scott en Lindsay Day van de Universiteit van Sydney onderzocht de achtergrond van 61 tradwife-influencers. Hieruit werd duidelijk dat 81 procent wit was en nog zo’n 67 procent een christelijke religie aanhing. Ook in het boek is Nathalie Mills een witte vrouw met een sterke christelijke overtuiging.
Deze romantisering van het traditionele bestaan van de vrouw kent echter een duister kantje: dezelfde onderzoekers tonen aan dat de iconografie en het vocabulaire van de tradwife-influencers veel overeenkomsten vertonen met het wit-suprematistische gedachtegoed. Even opvallend is dat de tradwife-influencers zich anti-feministisch uitlaten, terwijl ze hun eigen spreekwoordelijke brood verdienen met inkomsten die ze genereren uit hun sociale media-activiteiten. Onderzoekers waarschuwen dat de promotie van genderongelijkheid onder de tradfluencers kan leiden tot gender based violence. Vrouwen uit de anti-feministische en wit-suprematistische hoek gaven bovendien aan dat zij geconfronteerd werden met fysiek misbruik en geweld. Geweld is ook een thema dat aanwezig is in het boek, aangezien Nathalie enkele keren wordt geconfronteerd met fysiek geweld.
Burke heeft dus weinig fantasie nodig gehad om haar hoofdpersonage vorm te geven. Ze bestaan wel degelijk echt, de vrouwen die hun man aanbidden, zorgen voor zeven kinderen en ondertussen al hun eten ‘from scratch’ maken. Waarschijnlijk is dit ook waarom ‘Yesteryear’ zo razend populair werd: mensen herkennen in de figuur van Nathalie de vrouwen op hun scherm en genieten ervan als deze geconfronteerd worden met hun eigen toxische ideologie.
