On The Origin Of: het Zuidstation

Ijzeren weg

Na de onafhanke­lijkheid van Bel­gië zag Leopold I de noodza­ak van een spoor­netwerk in, want de vijan­delijke Ned­er­landse wateren waren niet meer te gebruiken voor trans­port. Een eerste spoor­li­jn tussen Meche­len en Brus­sel was al snel een feit, en de grote han­delsstad Gent zou spoedig vol­gen. Duizen­den nieuws­gierige Gen­te­naars kwa­men kijken toen hun vorst op 3 sep­tem­ber 1837 het sta­tion van Gent feestelijk opende. Dat de ‘ijz­eren weg’ naar Gent in het cen­trum eindigde, ver­heugde uit­er­aard de mid­den­stand, die er cafés, hotels en restau­rants neer­palmde. De veran­derende stedelijke mobiliteit lei­d­de dan weer tot de nood aan nieuwe strat­en, pleinen en bruggen. Stad Gent wou de Muinkmeersen tot een eigen Par­i­js ombouwen en legde een archi­tec­tu­ursti­jl op voor de omliggende huizen. Het nieuwe pres­tige­pro­ject werd bezocht door illus­ter volk als Franz Liszt, Alexan­dre Dumas, koningin Vic­to­ria en de Egyp­tis­che kon­ing Fouad.

Geurige weg

Net als de hogere klasse namen ook werk­lieden de trein, dus kwam bij de opricht­ing van het sta­tion de vraag om ver­schil­lende soorten rij­tu­igen in te leggen vol­gens klasse. De goed­koop­ste wag­ons waren niet overdekt en had­den gordi­j­nen in plaats van glazen ramen. Door de nieuwe, soms onsta­biele sporen was com­fort al zek­er geen zek­er­heid. Een maand na de open­ing over­leed al een Gentse trein­reiziger, enkel en alleen door te bli­jven recht­staan tij­dens z’n rit­je. Even lat­er wer­den ook de eerste ‘bericht­en aan alle reizigers’ opge­maakt. Zo mocht­en reizigers ‘goed­eren die een hoe­ge­naamde reuk uit­wase­men’ vanaf 1841 niet meer meen­e­men op de trein.

Eindige weg

Sinds het enorme suc­ces zijn tal van uit­brei­din­gen gevol­gd. In de sta­tions­bu­urt zagen de Vooruit, het win­ter­cir­cus, de Minard en de rosse buurt het lev­enslicht. Na de bouw van Gent Sint-Pieters begon men echter na te denken over het kosten­plaat­je van een sta­tion mid­den in het cen­trum. In 1926 besloot men uitein­delijk om het te sluiten en alle treinen naar het door­loop­sta­tion Sint-Pieters te ver­plaat­sen, tot onvrede van het Zuid­kwarti­er. Het sta­tion had nog van nut kun­nen zijn voor even­e­menten, maar die schi­jn werd niet veel lat­er met de hamer door­bro­ken. De buurt kende lat­er wel een herop­bloei door het uit­gaansleven, maar ze zou nooit meer dezelfde faam en trots beteke­nen voor haar stad.