Dood maar nog niet begraven

Als je beslist om je lichaam te doneren aan de weten­schap, is het na je dood bij­na even span­nend als ervoor. De man met de zeis is nog maar net om de hoek of de klok begint te tikken: t‑minus 48 uur. “Het is belan­grijk dat na het tele­foon­t­je van de fam­i­lie alles snel gaat, want bloed stolt en de pri­va­cy­wet zorgt ervoor dat een medisch dossier 48 uur na het over­li­j­den wordt afges­loten”, zegt Dominique Jacobus, coör­di­na­tor van de sni­jza­al anatomie. “Het stof­fe­lijk over­schot komt bij ons bin­nen via onze begrafenison­derneem­ster. Er wordt bloed afgenomen om te testen op besmet­telijke ziek­tes: syfil­is, hepati­tis, HIV, enzovoort. Besmette lichamen gebruiken we niet. We willen stu­den­ten en spe­cial­is­ten zo goed mogelijk bescher­men.” 

Voor studenten

Hij licht verder toe: “Daar­na wordt er gescreend voor lit­tekens, waaruit we aflei­den of er ingrepen op de per­soon zijn uit­gevo­erd. Bij veel lit­tekens wordt het lijk gere­serveerd voor onder­wi­js, omdat zij niet per se per­fecte lichamen nodig hebben. Voor de balsem­ing gebruiken we dan zinkchlo­ride, een con­server­ing­sprod­uct dat ongeveer 75 euro kost per behan­del­ing. Via de ader in de lies wordt tien liter van deze sub­stantie gedurende drie uur doorheen het lichaam gepompt. Daar­na ligt het nog enkele dagen op kamertem­per­atu­ur en dan ver­huist het, in een lijkzak, naar een van de koel­cellen.”

Voor specialisten

Wan­neer Dominique en zijn collega’s weinig lit­tekens opmerken, is het lichaam geschikt voor chirur­gis­che work­shops. “Hier­voor gebruiken we Thiel-balsem­ing: een con­ser­vatiemeth­ode waar­bij de dode lev­ensecht en flex­i­bel bli­jft. De natri­um- en kali­um­zouten die hier­voor gebruikt wor­den, zijn een pak duur­der: zo’n 1.500 euro. De chemis­che oploss­ing wordt op dezelfde manier aange­bracht, maar het lichaam moet daar­na nog voor min­stens zes weken in een bad onderge­dom­peld liggen zodanig dat het prod­uct grondig kan indrin­gen. Het voordeel van deze tech­niek is dat de lichamen, vac­uüm ver­pakt in een grote plas­tiek zak, op kamertem­per­atu­ur kun­nen bewaard wor­den.”

Voor Moeder Natuur

De pro­s­ec­toren, diege­nen die het voor­berei­dende werk doen, pre­par­eren het lichaam en mak­en dus geen gebruik van het vroeger zo pop­u­laire for­mol en fenol. De stof­fen die nu gebruikt wor­den, zijn milieu­vrien­delijk­er en wor­den samen met het bloed in het lichaam gepompt zodat het kan door­drin­gen tot in de kle­in­ste haar­vaat­jes.

Het lichaam wordt niet in stukken en brokken in de kist gelegd

Het kan tot twee jaar duren vooraleer lichamen gecre­meerd of begraven wor­den. “Die mensen hebben hun lichaam afges­taan met de wens om max­i­maal van nut te zijn, dus proberen we het ten volle te gebruiken.” Ook goed om te weten: het lichaam wordt niet in stukken en brokken in de kist gelegd. Neen, alles wordt na elk bezoek aan de sni­jtafel weer net­jes aan elka­ar genaaid. Stu­den­ten en chirur­gen kri­j­gen duidelijke instruc­ties: met respect te werk gaan en het hoofd erbij houden.