Waarom er zo veel Spanjaarden zijn op de Korenmarkt

Wan­neer je als stu­dent soms wel eens in het toeris­tis­che cen­trum van Gent komt, zal de vol­gende con­ver­sa­tie je waarschi­jn­lijk wel bek­end voorkomen.

    – “Hola, ¿dónde está el Corén­márt?”

    – “Wad­dewuk?”

Waar alle Spaanse toeris­ten van­daan komen is een qua­si mythis­che vraag onder stu­de­nen, die hoog­stens geëve­naard wordt door de vraag waar de meubel­winkel in de Over­poort pre­cies van­daan komt. Dus laat dit artikel het antwo­ord zijn op toekom­stige dis­cussies op café, of de inspi­ratie zijn voor ’s werelds slecht­ste weet­je om mensen mee te imponeren op feestjes of eerste dates.

Falsa creencia

Allereerst moeten we echter een hard­nekkige mythe ontkracht­en. Bij aanzien­lijk wat mensen heerst de idee dat in meerdere Vlaamse ste­den een opval­lend grote hoeveel­heid Spaanse toeris­ten zouden rond­lopen. Dit geloof is echter maar gedeel­telijk waar. Antwer­pen en Brugge hebben pro­centueel gezien het groot­ste aan­tal Spaanse toeris­ten, alhoewel in geen van bei­de ste­den de Spaanse toeris­ten meer dan tien pro­cent van het totale aan­tal toeris­ten bedraagt.

Ook in Gent vallen de harde cijfers eerder tegen. De meest recente sta­tistieken voor Gent dateren uit 2017. Toen waren slechts vier pro­cent van alle toeris­ten afkom­stig uit Span­je, wat van de Span­jaar­den de zes­de groot­ste nation­aliteit onder toeris­ten maakt. Het antwo­ord op de vraag “Waarom zijn er zo veel Spaanse toeris­ten?” is dus een beet­je vreemd dat er hele­maal niet zó veel Spaanse toeris­ten zijn.

Una relacion especial

De idee dat Span­je en Bel­gië een spe­ciale toeris­tis­che band hebben is echter niet hele­maal van de pot gerukt. Tot een paar jaar gele­den sprak­en een hele­boel kran­ten nog van ‘het Spaanse toeris­tis­che won­der’ en vooral in Brugge en Antwer­pen is er de laat­ste twintig jaar een gigan­tis­che groei geweest aan Spaanse glo­be­trot­ters. Voor de cri­sis van 2008 was er een langzame toe­name in het Spaanse aan­deel, dat tij­dens de cri­sis uit­er­aard afnam, maar daar­na ook vrij snel weer her­steld werd. Bel­gië heeft nog steeds vrij veel Spaanse toeris­ten en hun krimpende per­cent­age is waarschi­jn­lijk eerder te wijten aan een toe­name van het totale aan­tal toeris­ten.

Een con­creet antwo­ord op de vraag waarom Bel­gië en Span­je een dergelijke klik hebben is er niet, maar over de jaren heen zijn er wel ver­schei­dene artikels over het onder­w­erp ver­sch­enen. Die gaven steeds een eigen inter­pre­tatie. Zo ging in 2005 het ver­haal de ronde dat de Span­jaar­den naar hier kwa­men om te vlucht­en voor de warme zomers en de toe­name een gevolg was van de economis­che groei in het land. In 2014 was het dan weer de gas­tronomie die het deed en had­den de Spaanse toeris­ten na de cri­sis plots weer zin om op reis te gaan. En in 2015 liep de toeris­tis­che dienst van Vlaan­deren er nog mee te pochen dat het een resul­taat was van de extra vlucht­en tussen Vlaamse en Spaanse ste­den, die het ver­vo­er makke­lijk­er had gemaakt.

Verk­larin­gen voor toerisme zijn dus spec­u­latieve the­o­rieën waar­van zelfs som­mige vaste gas­ten in ‘De Afspraak’ zouden blozen. Wat we echter wel met zek­er­heid kun­nen zeggen, is dat de Vlaamse toeris­tis­che dienst al jaren­lang zeer actief reclame maakt in Span­je om op vakantie te komen in Vlaamse ste­den. Veel Spaanse toeris­ten, vooral de oud­ere mensen, halen ook de Vlaamse cul­tu­ur en kun­st aan als een belan­grijke reden van hun verbli­jf. Door de gedeelde geschiede­nis van de twee gebieden en de promi­nente aan­wezigheid van Vlaamse kun­ste­naars in Spaanse musea is het dus niet zo gek dat de Span­jaar­den een gezonde inter­esse hebben in de Vlaamse cul­tu­ur.

Mala percepción

Dit antwo­ord is voor veel mensen waarschi­jn­lijk nogal teleurstel­lend. Te horen kri­j­gen dat er hele­maal niet zo veel Spaanse toeris­ten zijn is het equiv­a­lent van te horen kri­j­gen dat de meubel­winkel in de Over­poort al die tijd een geschilderde muur was en hele­maal geen wit­wasprak­tijk van Pablo Esco­bar. Maar de vraag waarom wij het aan­tal Span­jaar­den zo zeer over­schat­ten is min­stens even inter­es­sant.

Over het alge­meen zijn mensen geneigd om het aan­tal buiten­lan­ders in hun land te over­schat­ten. Dat geldt niet alleen voor immi­granten, maar ook voor toeris­ten, Eras­musstu­den­ten en vluchtelin­gen. Uit recent onder­zoek van Alesina et al. blijkt dat we het aan­tal buiten­lan­ders meestal dubbel zo hoog inschat­ten. Uit bred­er onder­zoek van Euro­stat blijkt boven­di­en dat geen enkel Europees land lijkt te kun­nen ontsnap­pen aan deze inschat­tings­fouten. Alesina en co toon­den ook aan dat we geneigd zijn om vooral mensen die afkom­stig zijn uit ‘verre cul­turen’ sterk te over­schat­ten.

Ook bij de Gentse cijfers zien we dit fenomeen. In de realiteit zijn de groot­ste groep toeris­ten in Gent afkom­stig uit Bel­gië, gevol­gd door de Ned­er­lan­ders, Brit­ten, Duit­sers, Fransen en dan pas Span­jaar­den. De meeste toeris­ten zijn dus afkom­stig uit buur­lan­den of zijn zelfs op vakantie in eigen land. ‘Het Spaanse won­der’ wordt makke­lijk over­schat, omdat ze nu een­maal meer opvallen. Daarom ook dat ons stereotiepe beeld van Brugge een stad is die gevuld is met Azi­atis­che toeris­ten, ter­wi­jl die in de prak­tijk maar een frac­tie van het totale aan­tal toeris­ten uit­mak­en.

Vlaanderen Vakantieland

De mythe van de Spaanse toerist zal hoogst­waarschi­jn­lijk dus niet na dit artikel ster­ven. Ver­moedelijk zal die zelfs sterk­er wor­den en mogelijk zelfs een Azi­atis­che vari­ant kri­j­gen, zoals in Brugge. In 2017, de meest recente cijfers, over­nacht­ten meer dan één miljoen toeris­ten in Gent. Dat zijn dus de mensen die meer dan één dag bli­jven, zon­der de vele dagtrip­pers in onze mooie stu­den­ten­stad mee te reke­nen.

Gent is dus een echte toeris­tis­che trek­pleis­ter aan het wor­den, wat mooi aansluit bij het mon­di­ale beeld dat de stad wil uit­dra­gen. Dat de Gentse stu­den­ten tegen elka­ar zullen bli­jven gnif­fe­len als ze een Spaans kop­pelt­je in slecht Engels de weg naar de Koren­markt hebben gewezen, dat zal echter ook niet gauw veran­deren.