De media in tijden van corona: een vloek of een zegen?

Lockdown

De laat­ste keer dat we het huiv­er­ing­wekkende woord­je lock­down hebben geho­ord, was tij­dens de Bel­gis­che aansla­gen. De link met hoe de media toen op het onder­w­erp spron­gen, is snel gelegd. Toen was de manier waarop de media hun taak invulden om de bevolk­ing objec­tief te informeren erg frus­tr­erend. Ook nu, de peri­ode waarin Covid-19 onze groot­ste vijand is, is de bericht­gev­ing alomte­gen­wo­ordig, niet meer weg te denken van ons beeld­scherm of radio. Het is enkel nog coro­na wat de klok slaat. In werke­lijkheid is er dan ook niet meer dan dat, nu zelfs het edu­catieve songfes­ti­val is afge­last. Maar de manier waarop de media ver­snip­perd aan bericht­gev­ing doen, zek­er in tij­den van flit­sende en om aan­dacht schree­uwende noti­fi­caties op smart­phones, is prob­lema­tisch. Er is nood aan bun­del­ing van info en juiste info op het juiste moment. Om 11 uur verk­laart held van den teevee, Wim De Vilder, dat ibupro­fen uit den boze is, de dag erop om 16 uur verk­laart Drain_journalistXX2.com via face­book dat je zek­er geen parac­eta­mol mag nemen en dat Wim een ket­ter is. Akko­ord, riooljour­nal­is­ten kun­nen er snel wor­den uit­ge­fil­terd, maar hoe moet de bevolk­ing wor­den veron­der­steld zijn weg te vin­den in een wirwar aan con­flicterende nieuws­bood­schap­pen? Er is meer dan ooit nood aan gebun­deld en onweer­leg­baar juist nieuws. Fake news moet eruit. Het oppop­pen van nieuws­flash­es houdt ons van ons telew­erk af, zet aan tot ham­steren en brus­keert onze nachtrust. We zijn afgeleid en bang en wor­den zelfs nog banger omdat we wor­den afgeleid. Coro­na, Covid-19 en nog eens coro­na.

De bibber op het lijf

De media bren­gen ons angst, en meer dan goed voor ons is. Op de lege winkel­rekken wordt inge­zoomd, met coro­nas­tri­jders volgestouwde zieken­huis­gan­gen in Lom­bardi­je komen ineens onze huiskamer bin­nen en Wilmès spreekt ons toe in het­zelfde decor dat we niet meer zagen sinds de aansla­gen. Het enige ver­schil met de tijd rond 22 maart 2016, is dat er nu wel gevaar is dat om de hoek loert. Een onzicht­bare vijand die genade­loos om zich heen gri­jpt. Een bevolk­ing die angstig wordt, is het laat­ste wat we kun­nen gebruiken in een tijd waar we meer dan ooit op ons gezond boeren­ver­stand aangewezen zijn. Aan de andere kant, laat dat burg­er­schap nu net zijn wat voor een selecte groep slechts wakker­schi­et wan­neer ze de kast wor­den opge­jaagd. Niet iedereen neemt het zo nauw met Mag­gie haar lijf­spreuk “Bli­jf in uw kot” en men gelooft dat ins­tu­if­jes, bbq’s en andere lockdownparty’s best wel kun­nen. Burg­erzin is een prachtig con­cept, tot je ziet hoe ver het maar gaat. Som­mi­gen moéten de emo­tionele chaos in Ital­ië zien om te geloven dat ook zij ster­fe­lijk zijn.

Groepsimmuniteit

Het is prachtig, die een­heid in aan­pak van de Europese Unie. Ughum. Waar Bel­gië en Frankrijk de (te late) strate­gie van Ital­ië vol­gen waar­bij iedereen in zijn kot moet bli­jven, daar kiezen het Verenigd Koninkrijk en Ned­er­land voor de fameuze groep­sim­mu­niteit. Mas­saal gezel­lig Coro­na drinken op een Ned­er­lands ter­ras samen met dorstige Bel­gis­che over­lop­ers, én allen gezel­lig coro­na kri­j­gen. Het kan een prob­leem zijn. Wat echter een prob­leem ís, is dat ook bin­nen Bel­gië som­mi­gen op eigen hout­je voluit en onge­ge­neerd voor de groep­sim­mu­niteit gaan. Het idee kan zek­er bear­gu­menteerd wor­den: enerz­i­jds col­lec­tief het virus kri­j­gen en over­win­nen in ruil voor bescher­mende anti­stof­fen, anderz­i­jds voor één keer gehoor geven aan moed­er natu­ur en de zwak­sten eruit lat­en gooien, of ook wel: de wet van de best aangepaste (voor de mis­in­ter­pre­teerders onder ons: ‘de sterk­sten’) lat­en zegevieren. Evo­lu­tion­air gezien is dat zelfs de beste strate­gie, maar ethisch gezien wagen we ons op het domein van het fas­cisme. De vraag bli­jft alleen wie die zwak­kel­ing, die Dar­wins wet als jok­er zou inzetten, luidop durft te erken­nen als iemands kind of iemands oud­er. Wie geeft er immers vri­jwillig zijn oma of haar opa af? Dat er miss­chien geen garanties zijn voor een lock­down, is geen legit­i­matie om zomaar lekker de maa­trege­len aan onze laars te lap­pen. Dat zorgt ervoor dat goedbe­doelde inspan­nin­gen van het gros van de bevolk­ing teni­etgedaan zouden wor­den. Dat zou dus niet alleen dom, maar ook gevaar­lijk zijn. Aan sto­er­doener­ij en rebel­lie hebben we nu niks.

Hamsterééééééén!

De media en de poli­tiek slaan de han­den in elka­ar om het idee dat er geen voed­sel genoeg zou zijn uit de wereld te helpen. Maar wat maakt het ook uit; onze mede­mens stouwt zijn kar vol met pakken toi­let­pa­pi­er alsof het een lieve lust is. Het zoge­noemde ham­sterge­drag waar de meerder­heid zich blauw aan erg­ert, valt zek­er te begri­jpen. Het is menselijk en ration­eel, maar schept de illusie dat het een oor­log is die zich ook op het niveau van onze voed­sel­bevoor­rad­ing laat voe­len. Mensen willen hun gezin veilig stellen, voorkomen dat ze zich naar de winkel moeten begeven wan­neer men coro­na vangt en daar­naast ook voor een zekere tijd niet onder de mensen moeten komen die niezend en hoes­tend op hun winkelkar staan aan te schuiv­en. Of men is gewoon egoïstisch, want wie na een lange werkdag of het ver­zor­gen van gehos­pi­taliseerde coro­nas­tri­jders echt eens het kleine kamert­je in moet, vin­dt zelfs geen keuken­rol meer om zijn gat af te veg­en. Boven­di­en zijn we alle­maal poten­tieel besmet en heeft het weinig zin om pre­ven­tief te gaan ham­steren (ten­z­ij men niet in zijn kot bli­jft!). Ham­sterge­drag zaait enkel frus­tratie en verdeeld­heid, want zeg nu zelf, welk sig­naal geven lege winkel­rekken? Er is voor­raad genoeg, ham­sterge­drag zorgt enkel voor ontregeling van ons bevoor­rad­ingssys­teem, waar­door er op ter­mi­jn miss­chien wel prob­le­men kun­nen ontstaan. Ham­sters zijn oké, ham­steren niet.

Enkele belan­grijke tips om de sfeer niet te bed­er­ven, want we moeten nog even door:

HAMSTER NIET. Kijk liev­er eens in de diepvries wat je al die jaren aan vet­tige worsten en plat­gekook­te pruimen­moes hebt ges­paard. Tijd om die eens op te ruimen, je doet vast heel wat ont­dekkin­gen.

Ver­foei het ham­sterge­drag, maar houd het net­jes in de Aldi of de Col­ruyt. Mensen met een bomvolle kar hebben miss­chien een tal­rijke kroost om te voe­den.

Om ten slotte orde in de chaos te schep­pen, doe je er goed aan je op een vast punt op de dag door één vast kanaal te lat­en informeren. Brei daar­na eens een oer­lelijke sjaal met de Hol­landse driek­leur of doe een cha­gri­jnige kat na. Nu kan het, nie­mand ziet het. Zo laat ik me om klok­slag 19 uur informeren door ster Wim van de VRT en nadi­en laat ik het los. Dan ga ik naar de Tam Tam (op Sun­nie­day). Geloof me, het werkt.