“Wanneer je het op een familiefeest over discoursanalyse hebt, moet je geen jargon gebruiken”


Door

Archief

Thomas Jacobs studeerde geschiedenis en behaalde daarna ook een master in internationale relaties en diplomatiek aan het Europacollege in Brugge. Momenteel is hij aan de slag als postdoc bij het Centrum voor EU-studies, waar hij discoursanalyse en handelsbeleid onderzoekt.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 17/02/2021 – 22:29 door Bjorge Meule­meester­Lotte Tossyn

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Dis­cour­s­analyse, wat moeten we ons daar­bij voorstellen?

“Dis­cour­sanal­is­ten onder­zoeken beteke­nis. Dis­cour­s­analyse vertrekt vanu­it het idee dat beteke­nis niet vol­gt uit een object zelf, maar voortkomt uit de manier waarop we een object gebruiken en erover prat­en, en er op die manier beteke­nis aan geven. Dis­cour­sanal­is­ten onder­zoeken dus hoe beteke­nis col­lec­tief door ons gecreëerd wordt door de manier waarop we han­de­len en spreken in sociale inter­ac­ties.”
 

Hoe komt het dat u na een oplei­d­ing geschiede­nis nu lin­guïstisch onder­zoek doet?

“Tussen mijn 18 en 22 jaar heb ik een aan­tal keer geholpen op een con­gres van taalkundi­gen als manus­je-van-alles. Ik moest beam­ers aanzetten, mensen de juiste zaal wijzen, enzovoort. Daar­door kwam ik in con­tact met pre­sen­taties die vaak mijn pet­je volledig te boven gin­gen. De enige pre­sen­taties die ik kon vol­gen waren die over dis­cour­s­analyse, omdat we daarover in onze oplei­d­ing geschiede­nis ook een – eerder beperk­te – mod­ule kre­gen. Zo ben ik een beet­je auto­di­dact gewor­den.”


 

Waarover gaat uw onder­zoek pre­cies?

“Mijn onder­zoek situeert zich in een onderdeel van dis­cour­s­analyse die dis­cours­the­o­rie heet. Die komt voort het het werk van Ernesto Laclau en Chan­tal Mouffe, twee marx­is­ten die eigen­lijk onder­zocht­en waarom marx­is­tis­che poli­tiek niet werk­te. Ze kwa­men tot de con­clusie dat dat kwam door­dat het marx­isme zeer deter­min­is­tisch is, en ervan uit­ging dat de rev­o­lu­tie en de ommes­lag naar het com­mu­nisme onver­mi­jdelijk waren. Daar­door dacht­en marx­is­ten niet echt na over hun poli­tieke strate­gie, want ze zouden sowieso win­nen. Na het bek­end­ste werk van Laclau en Mouffe is de aan­dacht voor poli­tieke strate­gie in de dis­cours­the­o­rie ver­min­derd, omdat ze ook veel andere con­cepten onder­zocht hebben. Mijn doc­tor­aat stelt opnieuw die notie van poli­tieke strate­gie cen­traal, en dis­cours­the­o­rie als een meth­ode om die strate­gieën te onder­zoeken. Dat the­o­retis­che deel heb ik gekop­peld aan een empirische gevalsstudie die het taal­ge­bruik van Europar­lemen­tar­iërs onder­zoekt wan­neer ze het hebben over han­del en de macht van poli­tiek om de han­del te sturen. Zo kan je gaan kijken of bepaalde poli­tieke strate­gieën meer of min­der kans op sla­gen hebben omdat ze gefor­muleerd zijn op een manier die al dan niet overeenkomt met de heersende ideeën over han­del.”
 

Welke drie tips hebt u om over­tu­igen­der te spreken in het open­baar?

“1. Wees niet zenuwachtig. Dat is natu­urlijk makke­lijk­er gezegd dan gedaan, maar niets maakt zo’n kolos­saal ver­schil in over­tuig­ingskracht als zelfvertrouwen.

2. Spreek in een jar­gon dat aangepast is aan je pub­liek. Wan­neer stu­den­ten voor mij een pre­sen­tatie geven, verwacht ik dat ze spec­i­fieke vak­ter­men gebruiken, maar wan­neer je het op een fam­i­liefeest over dis­cour­s­analyse hebt, moet je dat natu­urlijk niet doen.

3. Luis­ter. Je kan nooit pre­cies weten welke woor­den en waar­den je pub­liek belan­grijk vin­dt, als je niet geluis­terd hebt naar wat zij zeggen.

Het staat miss­chien een beet­je los van dis­cour­s­analyse, maar ik denk wel dat het goede tips zijn.”


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *