Eigen onderzoek eerst: Atamhi Cawayu

Cawayu’s focus ligt vooral op de lan­den van herkomst. “Er is al heel wat onder­zoek gedaan naar wat er gebeurt in de aankom­st­landen, zoals Bel­gië. Ik wil ook licht schi­j­nen op de andere kant van het adop­tiev­er­haal, waar­bij ik Bolivië als gevalsstudie neem. Hoewel het adop­tiesys­teem hier al meer dan vijftig jaar bestaat, zijn de onder­zoeken erover op één hand te tellen. Ik vind dat frap­pant, aangezien die sys­te­men toch een grote invloed hebben op de lev­ens van zow­el kinderen als hun oud­ers die achterbli­jven.”

Meer dan het systeem

Cawayu heeft twee focus­pun­ten in zijn studie over het Bolivi­aanse adop­tiepro­gram­ma. “Enerz­i­jds heb ik gekeken naar hoe het hele sys­teem van kinderbescherming hier werkt. Vaak is adop­tie pas de laat­ste stap na een heel pro­ces. Ik heb een half­jaar veld­w­erk gedaan in een weeshuis, zo kon ik zien hoe kinderen hier terechtkomen, hoe ze adopteer­baar verk­laard wor­den, maar ook hoe ze hier vertrekken. Een deel van hen komt terecht in adop­tiefam­i­lies, maar een ander deel wordt ook terugge­plaatst bij hun oor­spronke­lijke fam­i­lie. Mijn taak als onder­zoek­er is om heel dat sys­teem onder de loep te nemen en prob­le­men aan te duiden.

Het tweede focus­punt ligt bij de oud­ers wiens kinderen gead­opteerd wer­den. “Aangezien die stem­men vaak niet aan­wezig zijn in het adop­tiede­bat, vind ik het belan­grijk om die te cen­tralis­eren in mijn onder­zoek. Vaak kwam ik met hen in con­tact in het kad­er van zoek­tocht­en naar biol­o­gis­che oud­ers door gead­opteer­den. Een van mijn cen­trale con­clusies was dat die oud­ers, ondanks hoe alles gelopen is in het verleden, nog heel graag willen weten wat er gebeurd is met hun kind. In Bolivië is er een meer ges­loten adop­tiesys­teem: eens een kind wordt gead­opteerd, hebben oud­ers of fam­i­liele­den geen recht meer om te weten wat er is gebeurd met hun kind. Vaak waren er dan heel emo­tionele momenten als ik ze ont­moette en foto’s toonde van hun kind, die ze vaak meer dan tien jaar niet had­den gezien. Voor veel oud­ers was het ook een ver­rass­ing dat hun kind niet meer in Bolivië woonde. “Hoe gaat die reünie dan ver­lopen als mijn kind geen Spaans meer spreekt?”.”

Naar meer nuance en openheid

Op de vraag hoe het adop­tiesys­teem nog ver­be­terd kan wor­den, zeg Atamhi het vol­gende: “Er heeft zek­er al een evo­lu­tie plaats­gevon­den. De adop­tiepa­pieren van de jaren ’80 en ’90 waren nog heel sum­mi­er, ter­wi­jl ze de laat­ste jaren veel uit­ge­brei­der zijn. Soms kwa­men doc­u­ment­gegevens echter niet overeen met wat de fam­i­lie zelf aan­gaf, of ze mis­ten belan­grijke infor­matie. Wat mensen zelf te zeggen hebben, wordt ook vaak ver­geten in offi­ciële doc­u­menten. Helaas hebben veel instanties niet genoeg mid­de­len om die nuances te vat­ten. In Bolivië, bijvoor­beeld, is er een groot ver­schil tussen pri­vate en pub­lieke weeshuizen. Dat wat meer stroom­li­j­nen zou degelijk soci­aal onder­zoek in pub­lieke instellin­gen toe­lat­en.

“Een open adop­tiesys­teem kan trau­maver­w­erk­ing bij adop­tiekinderen faciliteren”

Daar­naast ben ik ook meer voor­stander van een open adop­tiesys­teem. Zelfs in sit­u­aties waar­bij kinderen in schri­j­nende omstandighe­den wegge­haald zijn bij hun oud­ers, mag het con­tact tussen hen niet in de kiem ges­mo­ord wor­den door adop­tie­di­en­sten of super­vis­erende autoriteit­en. Dat con­tact kan gead­opteerde kinderen namelijk vaak helpen om hun trauma’s beter te begri­jpen en te ver­w­erken.”