Hebben onze politici een plek in entertainment?

Theo Franck­en ver­wi­jt Con­ner Rousseau dat zijn deel­name aan ‘The Masked Singer’ alle geloofwaardigheid van de poli­tiek onder­mi­jnt. Opini­es­tukken over poli­tieke geloofwaardigheid en integriteit schi­eten als pad­den­stoe­len uit de grond. Kran­ten ron­se­len de mening van de lez­er met vra­gen neigend naar: “En wat vin­dt u? Heeft Rousseau zijn ziel aan de DPG-duiv­el verkocht?” Dat de tim­ing van Rousseaus optre­den wat ongepast was zullen weini­gen − waaron­der hijzelf − ontken­nen, maar schuilt er geen vleug­je eli­tarisme in het mas­saal vero­orde­len van pas­sages van politi­ci in pop­u­laire tele­visiepro­gram­ma’s? Met zo’n ander­half miljoen kijk­ers spreekt ‘The Masked Singer’ duidelijk een breed pub­liek aan. Uit­er­aard is zo’n pas­sage dan elec­toraal inter­es­sant. Miss­chien zijn meer mensen bereid te luis­teren naar de wilde plan­nen van de man achter het masker dan die van de man achter het par­lemen­taire spreekgestoelte.

De politieke geloofwaardigheid voorbij? 

Politi­ci die zich wagen aan entertainmentprogramma’s zijn geen nieuw fenomeen. Het is de uit­gelezen kans om hun per­soon­lijkheid in de verf te zetten. Johan Vande Lan­otte, Yves Leterme en Jean-Marie Dedeck­er waag­den zich aan een pas­sage in ‘Deb­bie en Nancy’s Hap­py Hour’. Bart De Wev­ers droge mop­pen in ‘De Slim­ste Mens ter Wereld’ pro­moveer­den hem stante pede tot Vlaan­derens gezel­lig­ste Vlaams-nation­al­is­tis­che nonkel − hebben we die niet alle­maal? Sinds­di­en passeerde zo goed als iedere par­ti­jvoorzit­ter − al zij het onder lichte druk van hun com­mu­ni­cati­eteam − in de stoe­len van Van Looy in een poging hun ima­go op te krikken. Hun ogen schree­uwen: “Kijk! Wij lachen ook met mop­jes van Geubels. Het is toch een clown, hé, die Geubels.” Het zijn net mensen.

Trekt men de grens van poli­tieke geloofwaardigheid niet eerder bij de aard van het doelpub­liek?

Ook het alom bejubelde ‘Het Huis’ kri­jgt menig poli­tiek­er over de vlo­er. Ther­a­pie met Eric Goens haalt kijk­ci­jfers die gelijkaardig zijn aan die van ‘The Masked Singer’. Waarom schree­uwt men geen moord en brand wan­neer politi­ci met tra­nende ogen naar kinderfoto’s kijken? Gezel­lig met hun beste vriend een pin­t­je drinken aan Eric Goens’ azu­ur­blauwe zwem­bad … Toch ook net mensen?

Uit­er­aard is de aard van het pro­gram­ma volledig anders, maar uitein­delijk is het ook gewoon een poging om de mens achter de poli­tiek­er in de verf te zetten. Op welk punt zet een politi­cus zijn geloofwaardigheid op het spel? Is dat op de magis­che boot van Gert en James? Of eerder wan­neer ze in een koni­j­nen­pak kruipen? Om het even con­tro­ver­sieel te mak­en: trekt men de grens van poli­tieke geloofwaardigheid op dit moment niet eerder bij de aard van het doelpub­liek? 

Politiek late night

Over­al ter wereld komen politi­ci op tv. Over­al worstelt men met dezelfde vra­gen rond poli­tieke legit­imiteit en geloofwaardigheid. Zo kwa­men de Ned­er­landse onder­zoek­ers Boukes en Boom­gaar­den tot de con­statatie dat de bloot­stelling aan politi­ci in entertainmentprogramma’s een impact heeft op het vertrouwen dat mensen in politi­ci hebben. Een belan­grijke voet­noot hier is dat het vertrouwen in politi­ci na het zien van hun pas­sage enkel ver­hoogt bij per­so­n­en met een lage poli­tieke ken­nis. Voor zij met een ste­vige poli­tieke ken­nis vin­dt er net een omge­keerd effect plaats. Hierin spe­len lichtvoetige talk­shows een belan­grijke rol. Op de iet­wat luchtigere talk­shows die ons medi­a­land­schap te bieden heeft − à la ‘de Cooke en Ver­hulst show’ − zijn inter­views met politi­ci door­gaans een stuk min­der kri­tisch. Er heerst een soort overkoe­pe­lende vriend­schap­pelijke sfeer. Politi­ci keu­ve­len gezel­lig met andere bek­ende kop­pen. Een kri­tisch inter­view weegt op die dartele sfeer en daar zijn de kijk­ers hele­maal niet naar op zoek. Dat neemt niet weg dat deze programma’s wel een bepal­ende rol spe­len in het beïn­vloe­den van pub­lieke opinie, aangezien het doelpub­liek van deze programma’s ook net vaak mensen zijn met een lagere poli­tieke ken­nis, zo benadrukken Boukes en Boom­gaar­den. 

Miss­chien vormt het profiel van Rousseau een soort gate­way drug naar poli­tieke inter­esse

En dat heeft Rousseau maar al te goed gezien. Waar de één het medi­ageil noemt, ziet de ander het als een geniale medi­as­trate­gie. Poli­tieke com­mu­ni­catie is als koord­dansen. Rousseaus per­for­mance kan zijn pub­lieke per­sona vor­men. Het biedt de kans om op een iet­wat onortho­doxe manier te com­mu­niceren met kijk­end Vlaan­deren, ook met zij die ‘De Afspraak’ niet bek­ijken. Dat gaat niet enkel over het ron­se­len van stem­men, maar ook over poli­tieke belang­stelling wekken bij zij die nu met een poli­tiek degout worste­len. Miss­chien vormt het profiel van Rousseau een soort gate­way drug naar poli­tieke inter­esse. Daar staat tegen­over dat een per­for­mance van die aard de gren­zen van poli­tiek fat­soen opzoekt. Maar goed, dat doen zijn sneak­ers ook.