Kan de UGent haar duurzaamheidsambities nog redden?

De UGent wil kli­maat­neu­traal zijn tegen 2050. Hoe real­is­tisch is die doel­stelling nog?

Riet: “Die doel­stelling is heel ambitieus, maar 2050 is nog wel even­t­jes. Wat natu­urlijk veel dichter­bij komt, is die tussen­ti­jdse doel­stelling van 2030. Die hebben we ook beci­jferd en afge­spro­ken, en dat is al over vijf jaar. Dat gaat onder meer over de CO₂-reduc­tie­doel­stelling voor ver­warm­ing en stroomvoorzien­ing van onze gebouwen. We staan op het punt een aan­tal grote gebouwen neer te zetten: denk bijvoor­beeld aan de nieuw­bouw van cam­pus Ardoyen. In eerste instantie zullen we dus nog meer CO₂ uit­stoten, waar­door het niet mogelijk wordt om de doel­stelling op dat vlak te behalen. Daar­na kun­nen we een aan­tal energiev­er­slin­dende gebouwen ren­ov­eren en afbreken.”

“Dat wil niet zeggen dat we onze schoud­ers moeten ophalen. We kun­nen de algemene doel­stelling voor 2030 halen door het beter te doen op andere vlakken, waar het eerder gaat over een heel duidelijke belei­dskeuze, denk bijvoor­beeld aan woon-werkver­keer, vliegreizen of de eiwit­shift. Dat zijn zak­en waar­voor we geen gigan­tis­che bedra­gen nodig hebben, maar wel gewoon heel moedig lei­der­schap.”

U haalt zelf aan dat de grote zak­en wel wat kosten. Is er wel genoeg geld om onze doel­stellin­gen te halen?

Riet: “Om ons gebouwen­pat­ri­mo­ni­um tegen 2050 future­proof te kri­j­gen, moeten we eigen­lijk dubbel zoveel investeren dan we nu doen. Dat betekent dat we ook dubbel zoveel mensen nodig hebben om die pro­jecten waar te mak­en. Waar dit geld van­daan moet komen in een bespar­ingscon­text, is een vraagstuk.”

“Hoe langer je uit­stelt, hoe lastiger een soci­aal recht­vaardi­ge tran­si­tie wordt” – Riet Van de Velde

“Het is niet alleen de uni­ver­siteit die daarmee worstelt, het is de hele maatschap­pij. Maar natu­urlijk, hoe langer je uit­stelt, hoe lastiger een soci­aal recht­vaardi­ge tran­si­tie wordt.”

Petra De Sut­ter, kan­di­daat-rec­tor, heeft als een van haar speer­pun­ten duurza­amheid. Zou dat veel veran­deren vol­gens jul­lie?

Riet: “Of het nu een nieuwe rec­tor wordt of niet, we hebben sturend lei­der­schap nodig. Er wordt veel te veel bij die duurza­amhei­d­scoör­di­na­tor gelegd, bij het duurza­amhei­d­snetwerk, bij Tran­si­tie UGent en zelfs bij de stu­den­ten. Nu is er veel meer nodig en moet het veel sneller gaan gebeuren. Dan moet je lei­ders hebben die hier­voor hun nek willen uit­steken.”

Thomas: “Het is ook bred­er dan de rec­tor alleen. We voe­len ook weer­stand op vak­groep­niveau, op fac­ul­teit­sniveau, waar gezegd wordt: ‘Het is de rec­tor die moet beslis­sen’.”

De UGent heeft haar veg­e­tarisch aan­bod al serieus ver­min­derd. Hoe kan het eigen­lijk dat een uni­ver­siteit dat beleid zomaar terug­draait?

Riet: “Het feit dat er zomaar beslist is geweest zon­der onze inspraak, zorgt voor veel frus­tratie. We hebben echter wel door dit cri­sis­mo­ment het nieuwe project in de stu­den­ten­resto in cam­pus Coupure gekre­gen. Een heel ander con­cept, dat voorheen nooit bespreek­baar was. Dus zon­der die cri­sis waren we het veg­gieaan­bod miss­chien met nog meer pas­ta- en kaas­gerecht­en aan het uit­brei­den, zon­der winst op vlak van duurza­amheid of gezond­heid. ”

“Als de UGent de Green Office had afgeschaft, zouden stu­den­ten zich buiten de UGent gaan organ­is­eren, waar­door ze waarschi­jn­lijk veel rad­i­caler waren gewor­den” – Thomas Block

Thomas: “Stu­den­ten hebben ook een enorme kracht om duurzame ini­ti­atieven te stim­uleren. Dat wordt soms onder­schat. Stu­den­ten kun­nen druk zetten op de UGent om duurza­mer te zijn. Die invloed werkt echter ook omge­keerd: als stu­den­ten bli­jven vra­gen om vlees, beweegt het aan­bod juist in een ver­keerde richt­ing.”

Welke aan­bevelin­gen hebben jul­lie voor de vol­gende rec­tor?

Riet: “Sturend lei­der­schap op één, het echt uit­dra­gen van die duurza­amheid in de com­mu­ni­catie en bin­nen het insti­tu­ut. Op vlak van bedri­jfsvo­er­ing zijn alle zaad­jes geplant, alleen moeten we het ver­snellen. Het beleid ligt klaar. We zouden moeten zeggen: ‘We gaan niet wacht­en tot­dat iedereen mee is, we gaan het doen en we gaan uit­leggen waarom we het doen’.” 

“Als ik denk aan de toekomst, denk ik ook dat we meer en meer moeten leren omgaan met boosheid, machteloosheid … Ik zie ook dat bepaalde prof­fen meer en meer last kri­j­gen van intim­i­datie, waar­door die prof­fen op den duur bang zijn om zich te men­gen in het kli­maat­de­bat. Ook rond deze aspecten zullen we ons moeten organ­is­eren.”

Thomas: “Ik zou zek­er ook focussen op de kern­tak­en. Wat onder­wi­js betre­ft: fac­ul­teit­en en prof­fen die met thema’s zoals duurza­amheid aan de slag willen gaan, moeten goed onder­s­te­und wor­den. Op het vlak van onder­zoek zou ik dan weer ijv­eren om de brain pow­er die de uni­ver­siteit heeft op een goede manier in te zetten. En ik zou een deel van de onder­zoeksmid­de­len inzetten op de duurza­amhei­dsvraagstukken van de eigen uni­ver­siteit.”

“We moeten ook meer op zoek naar bepaalde fora om die duurza­amhei­d­suit­dagin­gen te bespreken. Een plaats waar een soort open dialoog en gesprek kan plaatsvin­den, met mild­heid naar elka­ar. De Green Office is een forum waar je die gevoe­lens kanaliseert. Daar kan je echt din­gen ver­wezen­lijken voor de UGent, omdat je er toe­gang hebt tot data en mensen. Dat is een voordeel aan het werken bin­nen insti­tu­ties. Als de UGent de Green Office had afgeschaft, zouden stu­den­ten zich buiten de UGent gaan organ­is­eren, waar­door ze waarschi­jn­lijk veel rad­i­caler waren gewor­den.”