Een bloem voor de onzichtbare handen

Lieselotte, ver­pleeg­ster-stu­dente

Uit­er­aard zijn de maa­trege­len in het zieken­huis op dit moment er strikt. Elke ver­pleegkundi­ge moet bij aankomst op dienst bij zichzelf de tem­per­atu­ur meten, om te ver­mi­j­den dat iemand met koorts zou werken. Verder wordt er con­tinu met mond­maskers gew­erkt, dra­gen we voor alle han­delin­gen hand­schoe­nen en zijn mijn han­den onder­tussen zeer droog van het con­tin­ue wassen. We lachen er vaak mee dat we smetvrees aan het ontwikke­len zijn, maar iedereen doet zijn uiter­ste best om de ver­sprei­d­ing van het virus tegen te gaan. 

Zelf heb ik geen schrik om besmet te wor­den, wel om zelf mensen te besmet­ten. Mijn vriend is huis­arts en de kans bestaat dat één van ons bei­den in de komende peri­ode ondanks de strik­te hygiënis­che voorschriften besmet wordt. Als hij het heeft, zal ik het kri­j­gen en vice ver­sa. Het lijkt me onmo­gelijk om niet besmet te ger­ak­en als je samen­woont, daar­voor is samen slapen ons te dier­baar. Het risi­co houdt ons echter niet tegen, inte­gen­deel. De dri­ve is net grot­er gewor­den, want meer dan anders maak je echt het ver­schil. Een glim­lach, een dankuwel, het zijn kleine din­gen, maar ze mak­en echt een wereld van ver­schil. Als een patiënt op het einde van een nacht­shift me zegt dankbaar te zijn voor de zorg en daar respect voor toont dan doet mij dat meer deugd dan een span­doek.

Door de maa­trege­len van de over­heid heeft de zorg­sec­tor zich goed kun­nen voor­berei­den en alle mogelijke capaciteit kun­nen aan­wen­den om deze cri­sis op te van­gen. Ik denk dat dit vooral zorgt dat er angst en onwe­tend­heid leeft bij heel wat patiën­ten die hun medis­che ingreep uit­gesteld zien wor­den. Daarom is de eerstelijn­szorg door huis­art­sen, thuisver­pleegkundi­gen, psy­chi­aters en psy­cholo­gen nu van groot belang. Ik hoop dat die hun patiën­ten verder weten te begelei­den, al is het via tele­con­sul­ten. Kwets­bare per­so­n­en die nu in quar­an­taine zit­ten, zijn een kweekvi­jver voor psy­chol­o­gis­che prob­lematiek. De psy­chis­che zorg ken­merkt zich door lange wacht­ti­j­den, dus ik hoop dat dit niet al te veel ver­erg­erd.

Ik heb zeer veel posi­tieve com­mentaren gekre­gen. Ik kri­jg veel respect van ken­nis­sen en vrien­den, wat moti­vatie geeft ook om verder te werken. Als iemand je een held of een stri­jder noemt, doet dat natu­urlijk deugd. We kri­j­gen op dit moment con­tinu te horen hoe belan­grijk onze job is. Anderz­i­jds zijn we alti­jd al frontstri­jders geweest die gewoon proberen om mensen zo goed mogelijk te ver­zor­gen. Het plotse applaus voelt daarom ook wel wat dubbel en kun­st­matig. Als ik naar mijn werk ga nu, doe ik net het­zelfde als anders, ter­wi­jl we daar nu pas expli­ci­ete waarder­ing voor kri­j­gen. Ik hoop dat na deze peri­ode de mensen ons nog met even­veel respect zullen behan­de­len.

Ik verwacht niet dat we alti­jd voor­rang kri­j­gen tij­dens het winke­len. Wel hoop ik dat de over­heid zich inzet om onze job werk­baar te houden. Jaar na jaar merk je hoe de werk­druk toe­neemt. Steeds meer per­son­eel valt uit wegens lang­durige ziek­te, het aan­tal burn-outs is ontzettend hoog, het weinige per­son­eel moet die extra last op zich nemen en dreigt zelf te barsten. Ik begri­jp zek­er dat de kosten in de gezond­hei­d­szorg ook bli­jven toen­e­men, maar een sit­u­atie waar­bij je meer tijd besteed aan admin­is­tratie dan aan de zorg zelf, komt nie­mand ten goede. Het teko­rt aan ver­pleegkundi­gen dat al langer dan van­daag bek­end is, wordt nu natu­urlijk extra benadrukt. Daarom is het zo belan­grijk dat er wordt gew­erkt aan een duurza­am beleid voor de zorg­sec­tor op lange ter­mi­jn.

De zorg­sec­tor is trouwens niet de enige groep mensen die respect en waarder­ing ver­di­ent. Ik vind het ergens zelfs jam­mer dat er zoveel aan­dacht wordt gegeven aan de zorgver­len­ers, en amper aan alle andere beroepen die ook zoveel impact hebben bin­nen onze maatschap­pij. Daarom wil ik ook aan­dacht vra­gen voor die mensen die ondanks alles hun best bli­jven doen en dag en nacht klaar staan. Ton­nen respect! (Noemt een lijst beroepen op die de lengte van dit artikel zou ver­dubbe­len, red.)  

Ik wil niet doem­denken, maar ik heb schrik voor een tweede piek. Ik vrees dat als alles onder con­t­role lijkt te zijn de mensen weer gaan samenkomen en er dan plots nog meer besmet­tin­gen tegelijk zullen zijn dan nu. Omdat ik bli­jf werken, en ook nog studeer en dus veel school­w­erk heb, heb ik mij nog geen moment verveeld. Als alles weer bij het oude is dan wil ik gewoon iedereen die ik al zolang niet heb gezien bull­doz­er-knuffe­len, mijn oud­ers en grootoud­ers terug een kus geven en als het weer meez­it een grote pick­nick met veel volk. Gewoon een muse­um, cin­e­maza­al of zelfs opnieuw in de aula gaan zit­ten, is iets om naar te ver­lan­gen!

Didi­er, slager

We lat­en nog maar een max­i­mum aan­tal klanten in de winkel en zor­gen er ook voor dat ons per­son­eel goed bescher­md is. Ze dra­gen mond­maskers, wassen hun han­den geregeld met handgel en proberen zoveel mogelijk onder­linge afs­tand te houden, wat in een slager­ij niet alti­jd evi­dent is. Om het con­tact met klanten zo miniem mogelijk te mak­en, hebben we plex­i­glas aan de kas­sawand gemon­teerd.

Onze klanten appre­ciëren deze maa­trege­len. Vooral omdat ze al in het begin van vorige week genomen zijn, een moment waarop nog niet veel andere winkels dat deden. Wij bli­jven open voor onze klanten. We willen hen nog alti­jd graag van hun dagelijkse voed­ing voorzien. Het bli­jft druk, dus wij bli­jven open. Als zelf­s­tandi­ge heb je sowieso niet echt een andere optie dan te gaan werken en de zaak zo lang mogelijk draaiende te houden. Het is een beet­je drukker gewor­den, maar dan maak je gewoon wat meer? Voor ons is er niet zo veel veran­derd.

Johan, medew­erk­er Kras vzw, armoedeon­der­s­te­un­ing in Gent

Kras vzw is een koe­pelor­gan­isatie waar­toe acht­tien autonome werkin­gen behoren, elk met hun spec­i­fieke focus. Op dit moment liggen de activiteit­en van al onze werkin­gen stil, behalve de voed­sel­s­te­un die we bieden aan mensen in armoede. Veel van onze vri­jwilligers behoren tot de risicogroepen, iets waar we ons vooraf van bewust waren. Zij bli­jven zo veel mogelijk thuis en wor­den ver­van­gen door tijdelijke vri­jwilligers, bijvoor­beeld mensen die tech­nisch werk­loos zijn.

De vri­jwilligers en hulpvragers komen zo weinig mogelijk in con­tact met elka­ar, daar­door is het aan­tal con­tact­mo­menten op som­mige plaat­sen beperkt. Wan­neer dat soci­aal con­tact er wel is, nemen we de afs­tands- en hygiëneregels steeds zeer serieus. Bezoek­ers wacht­en buiten en komen apart bin­nen. Zij wijzen de voed­ingsmid­de­len die ze willen aan, wij nemen ze.

Vanu­it de hulpvragers is er heel veel begrip voor de aan­passin­gen en waarder­ing voor het feit dat we als vri­jwilligers nog beschik­baar voor hen bli­jven. We ken­nen de nood van de mensen en weten dat we in een cru­ciale sec­tor werken. Vanu­it onze vri­jwilligers­men­tal­iteit vin­den we het vanzelf­sprek­end dat we verder werken. We kun­nen mensen niet in de steek lat­en op het moment dat de nood hoog is. Dat we een – jam­mer genoeg – noodza­ke­lijke func­tie hebben, was ons wel duidelijk. Wat we min­der wis­ten, is dat de voed­sel­s­te­un die we geven voor een aan­tal van de mensen die we bereiken echt zo wezen­lijk is. We meen­den dat het voor velen een weliswaar zeer welkom extraat­je was, maar nu merken we dat het vaak lev­en­snoodza­ke­lijk is. De voed­ing die we beschik­baar stellen komt voor een belan­grijk deel van mark­tover­schot­ten. Dat maakt ons afhanke­lijk van omstandighe­den, in deze sit­u­atie maakt het ons ook kwets­baar.

In wezen bli­jft onze aan­pak een vorm van nood­hulp die niet zou moeten bestaan, als alle mensen over vol­doende finan­ciële mid­de­len beschikken om in hun eigen lev­en­son­der­houd te voorzien. Niet onze organ­isaties zouden daarom meer ste­un moeten kri­j­gen, maar de maatschap­pij zou zich zo moeten organ­is­eren dat dergelijke nood­hulp niet nodig is. Des­on­danks wil ik de vri­jwilligers die zich zijn bli­jven inzetten (en dege­nen die zich hebben aange­bo­den) van harte bedanken!

Nick, lev­ert bestellin­gen voor Deliv­eroo

Bij het lev­eren van de bestellin­gen probeer ik meer te let­ten op hoe ik de mensen hun bestelling over­handig. Ik merk dat iedereen wat voorzichtiger en zelfs wat bang is gewor­den. Ik bli­jf door­gaan omdat ik anders geen inkomen heb, maar het valt op dat er duidelijk min­der mensen beroep doen op onze dien­sten. Daarom hoop ik miss­chien op wat com­pen­satie eens deze cri­sis voor­bij is.

Koen, leerkracht

Sinds de lock­down kan ik geen les meer geven aan mijn leer­lin­gen in een klaslokaal. We bli­jven les­geven, maar dan via de com­put­er. Vroeger maak­te ik al veel gebruik van ICT. Zo had ik al een leer­plat­form op ‘Course Sites’, wat de over­gang wat verge­makke­lijk­te. Dankz­ij Mes­sen­ger sta ik in recht­streeks con­tact met mijn directe collega’s en dat doet me veel deugd. Ondanks de afs­tand zit de sfeer nog steeds goed tussen ons. Ik denk dat een min­der­heid van hen nog nooit echt met dig­i­tale leer­mid­de­len had gew­erkt, maar ik ben onder de indruk van hun aan­pass­ingsver­mo­gen en flex­i­biliteit. Ik denk dat het onder­wi­js in Vlaan­deren zich na deze peri­ode een stuk vlot­ter zal mod­erniseren en dig­i­talis­eren. Ik zie dit als een voordeel. Het min­is­terie van Onder­wi­js en het VVKSO moeten ook impro­vis­eren, maar lev­eren goed werk. Ik hoop wel dat ze met ped­a­gogis­che begelei­ders de basisleer­p­lan­doel­stellin­gen bijstellen en vast­leggen. Anders vrees ik dat er door de huidi­ge omstandighe­den nogal wat ver­schillen zouden kun­nen zijn tussen collega’s X en Y voor het­zelfde vak.

Vorige week ver­sch­enen er een paar columns waarin geklaagd werd over het vele werk dat leerkracht­en geven aan leer­lin­gen. Leerkracht­en wer­den als veeleisende vakid­ioten afgeschilderd die geen empathie voor hun leer­lin­gen hebben. Een groot stuk van de bevolk­ing denkt negatief over leerkracht­en, maar dat gevoel leefde miss­chien vroeger ook al. Leerkracht is niet echt een beroep waar­naar wordt opgekeken. Ik wil echter niet dat mijn leer­lin­gen door het coro­n­avirus een achter­stand zouden oplopen. Fysiek voor de klas staan is maar een deel van onze opdracht. Het is onze taak om ervoor te zor­gen dat leer­lin­gen te allen tijde goed onder­wi­js kri­j­gen. Ik ben me alti­jd zeer bewust geweest van mijn maatschap­pelijke rol en de impact die ik als leerkracht kan hebben. Les­geven is nog steeds mijn roeping en daar heeft het coro­n­avirus niet veel aan veran­derd. Nu ik een tijd­je niet meer voor de klas sta, merk ik hoe hard ik geni­et van het con­tact en de inter­ac­tie met de leer­lin­gen. Nor­maal put ik hier veel energie uit en nu ik die niet heb, voel ik mezelf opbran­den.

Iedere ramp heeft meestal een aan­tal goede gevol­gen, al com­penseren deze uit­er­aard nooit de cat­a­strofe. Ik hoop in ieder geval dat de over­heid zal inzien dat je niet onges­traft de zorg en de zieken­huizen kunt bli­jven uitk­le­den met besparin­gen. Ik hoop dat de kiez­ers ook zullen stem­men voor een nieuwe gen­er­atie politi­ci die het alge­meen belang voorop­stellen in plaats van het belang van hun par­tij of belan­gen­groep of nog maar eens een nieuwe zon­de­bok zoeken in plaats van zelf goed beleid te voeren. Een samen­lev­ing die op zulke momenten niet op een humane wijze medis­che zorg kan bieden aan al haar burg­ers, faalt en moet veran­deren.

Mar­tin, land­bouw­er

Mijn werk is eigen­lijk niet veel veran­derd. De kinderen zijn thuis en kun­nen me dus wat meer hulp bieden op het land. Zow­el ikzelf als de klant hebben ons aangepast aan de opgelegde maa­trege­len. Ik heb voor­lop­ig dus geen con­tact met andere mensen, alles gebeurt tele­fonisch. Eigen­lijk kun­nen wij niets anders doen dan bli­jven werken: de beesten zijn er nog alti­jd en we moeten ze nog alti­jd dag in dag uit ver­zor­gen. Op dit moment zijn de pri­jzen redelijk onzek­er, maar dat maakt me op zich niet uit. De lente is op komst en het werk bli­jft onophoudelijk komen. Als land­bouw­er ben ik me bewust van de belan­grijke rol die wij spe­len in de con­sump­tieketen, al lijkt onze mede­mens dat niet alti­jd te besef­fen. Tegen­wo­ordig kri­j­gen we al eens wat meer com­pli­men­t­jes, hopelijk onthouden de mensen dat na de cri­sis. Eigen­lijk zijn wij zeer afhanke­lijk van wat er ron­dom ons gebeurt. De huidi­ge gebeurtenis­sen hebben een grote invloed op de wereld­markt, iets waar wij als lokale land­bouw­er machteloos tegen­over staan. De Europese Unie koopt op dit moment mas­saal melkpoed­er en bot­er op. Wan­neer de markt sta­biliseert, bren­gen ze deze in kleine hoeveel­he­den terug op de markt. Op die manier kun­nen ze de markt sturen en de pri­js onder­s­te­unen. 

Na deze cri­sis zullen we de schade moeten opme­ten. Hopelijk her­stellen de pri­jzen zich en kan ik mijn lenin­gen aflossen, miss­chien moet ik een gep­lande invester­ing uit­stellen. Hoe groot de schade zal zijn, kan ik nog niet echt inschat­ten.

Zoals alti­jd hopen we dat we gezond bli­jven, coro­na of niet. Mijn vrouw werkt in de zorg­sec­tor, wat zow­el een risi­co inhoudt voor ons gezin als voor het bedri­jf. Gezond­heid is alles. Ik zeg alti­jd tegen mijn gas­ten dat ze goed moeten sparen, want er zijn nog maar weinig zek­er­he­den in het lev­en. Hopelijk kan onze reis in augus­tus door­gaan, want we hebben wat in te halen!

Marc, onder­houdt tanksta­tions

Mijn werk is gro­ten­deels onveran­derd gebleven: pom­pen kuisen, bladeren harken, groen snoeien, vuil­bakken leg­en, het ter­rein met hoge druk afspuiten. Een opmerke­lijke vast­stelling is dat Vlamin­gen duidelijk banger zijn en de mensen in Wal­lonië net vrien­delijk­er.

Er wordt eigen­lijk best weinig reken­ing gehouden met ons. Ik kom met veel pub­lieke voor­w­er­pen in aan­rak­ing en toch wor­den we niet van bijvoor­beeld desin­fecterende handgel voorzien door het bedri­jf. Dat is toch een min­i­male en noodza­ke­lijke inspan­ning. De scholen gaan dicht, bureau­jobs wor­den thuis verdergezet, ambtenaren moeten thuis bli­jven om besmet­ting zoveel mogelijk te ver­mi­j­den, noem maar op. Mogen wij dan wel coro­na kri­j­gen? Ik ben uitein­delijk ook geen ver­pleger of vuil­nisophaler. Het is natu­urlijk wel dubbel, want ik kan ten­min­ste nog gaan werken, in plaats van ver­plicht thuis te zit­ten en der­tig pro­cent min­der loon te kri­j­gen. Uit­er­aard is het goed dat ik aan het werk bli­jf, maar als ik deze peri­ode thuis had moeten bli­jven dan was dat niet zo erg geweest. Er zijn genoeg kar­weit­jes die thuis ook nog eens opgek­napt moeten wor­den. 

In ieder geval, het gras groeit nog alti­jd even snel en de mensen bli­jven tanken, dus ik bli­jf werken. Eén voordeel: de files zijn zo goed als verd­we­nen, daar ver­lies ik dus alvast geen tijd meer mee.