Eredoctoraat voor Ingrid Daubechies: Van JPEG tot Jan van Eyck


Door

Archief

Op Dies Natalis ontving prof. Ingrid Daubechies een eredoctoraat van de UGent. Hoewel ze minder bekend is bij het brede publiek, is ze toch een opmerkelijk en ook gerenommeerd figuur binnen de wetenschappen. Haar verhaal is zeker het ontdekken waard.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 22/04/2026 – 22:05 door Nina Van­dezande

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Prof. Daubechies is geboren in Houthalen, hier in Bel­gië. Ze heeft een diplo­ma in de natu­urkunde behaald aan de VUB, en ook haar doc­tor­aat heeft ze daar behaald. Daar­na is ze voor de liefde naar de Verenigde Stat­en vertrokken, waar ze al snel veel car­rière kon mak­en in wiskundig onder­zoek. Enkele jaren lat­er is ze gaan werken bij Prince­ton Uni­ver­si­ty, waar ze als eerste vrouw benoemd werd tot hoogler­aar wiskunde. Sinds 2011 werkt ze aan Duke Uni­ver­si­ty als ‘James B. Duke Dis­tin­guished Pro­fes­sor of Math­e­mat­ics and Elec­tri­cal and Com­put­er Engi­neer­ing’. Maar haar bek­end­ste presta­tie is als pio­nier van de wavelet-the­o­rie, bin­nen sig­naal- en beeld­ver­w­erk­ing.

JPEG 2000

We hebben alle­maal wel al eens een afbeeld­ing ver­stu­urd of opges­la­gen via het inter­net in JPEG for­maat, en daar­voor hebben we prof. Daubechies te danken. Ze is vooral bek­end om haar impact in de beeld­com­pressie-tech­nolo­gie, namelijk door de basis te leggen van de JPEG 2000 stan­daard. Die stan­daard kan bij­zon­der goed afbeeldin­gen met veel min­der bits opslaan zon­der kwaliteit te ver­liezen omdat het de Daubechies Wavelet-trans­for­matie gebruikt, in plaats van de cos­i­nus­trans­for­matie die daar­voor gebruikt werd. Die wavelet-for­mules zijn door Daubechies ontwikkeld, en wor­den nu nog steeds gebruikt om foto’s in hoge res­o­lu­tie op te slaan, vooral in pro­fes­sionele omgevin­gen.

In 2025 is ze de US Nation­al Medal of Sci­ence toegek­end voor haar baan­brek­end werk in de wavelet-the­o­rie. Dit is de hoog­ste Amerikaanse weten­schap­pelijke titel, die uit­gereikt wordt door de pres­i­dent van de Verenigde Stat­en. Ook kreeg ze voor haar ver­di­en­sten al per­soon­lijk adel­dom, met titel van barones, van kon­ing Albert II.

 

Wiskunde voor kunst

Recent heeft prof. Daubechies zich gro­ten­deels gefo­cust op kun­strestau­ratie-pro­jecten. Daar heeft ze op 19 maart, een dag voor de uitreikin­gen van de ere­doc­tor­at­en, ook een lez­ing over gegeven. Daubechies heeft onder andere gew­erkt aan algo­ritmes die hielpen bij de restau­ratie van het Lam Gods van Jan van Eyck. Meer bepaald om dig­i­taal de craque­lures op pan­e­len weg te werken, dit zijn kleine scheurt­jes in mate­ri­alen zoals het ver­nis op schilder­i­jen. Zo kun­nen de pan­e­len meer gede­tailleerd geanaly­seerd wor­den, waar­door his­tori­ci de tek­sten in de werken beter kon­den ont­ci­jfer­en, om te achter­halen of dit een echte taal was. Deze tech­nieken rond de craque­lures heeft ze onder­tussen ook al bij andere pro­jecten in samen­werk­ing met restau­ra­teurs toegepast. Dit bijvoor­beeld om schilder­w­erken dig­i­taal te ver­oud­eren of te vernieuwen.

Prof. Daubechies zet zich boven­di­en in om mensen, en vooral vrouwen, te inspir­eren in de wiskunde en weten­schap­pen te begin­nen. Ze benadrukt graag hoe belan­grijk wiskunde is, maar ook dat het effec­tief een leuk en inter­es­sant onder­w­erp is, dat voor iedereen die er inter­esse in heeft toe­ganke­lijk zou moeten zijn.


Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *