Recht op antwoord van Bouke de Vries

Prof. Bouke de Vries

“Dat ik deel zou uit­mak­en van een zoge­naamd ‘pseudoweten­schap­pelijk netwerk van racis­tis­che the­o­rieën’ is vol­strek­te onzin. Racisme — het moreel min­der­waardig behan­de­len van mensen op basis van hun raciale of etnis­che achter­grond — is ver­w­er­pelijk, en ik heb nooit ook maar gesug­gereerd dat dit aan­vaard­baar zou zijn. U ver­meldt niet welke col­le­ga deze laster­lijke uit­sprak­en heeft gedaan, noch op welke the­o­rieën wordt gedoeld, maar ik wil hierover twee opmerkin­gen mak­en.

Ten eerste is er een ten­dens bin­nen een steeds nauw­er wor­dende links-pro­gressieve ortho­dox­ie om posi­ties die niet aansluiten bij de eigen waar­den — ongeacht de mate van weten­schap­pelijke onder­bouwing — weg te zetten als pseudoweten­schap. Dat is niet alleen vaak onjuist, maar ook hypocri­et, aangezien veel van hun eigen over­tuigin­gen weinig tot geen empirische ste­un geni­eten (zie bijvoor­beeld het recente boek Pro­gres­sive Myths van prof. Michael Hue­mer). Wat betre­ft Nathans eerdere werk over raciale — of, zoals men tegen­wo­ordig vak­er zegt, ances­trale — groepen: het bestaan van dergelijke groepen wordt bin­nen de weten­schap wel degelijk breed erk­end, en de erken­ning daar­van is medisch van belang, zoals onder meer prof. Dim­itri Aer­den van de VUB recent in een inter­view heeft uit­gelegd. Crit­i­ci definiëren ‘ras’ vaak als groepen waar­van alle leden bepaalde eigen­schap­pen zouden hebben die niet voorkomen bij buiten­staan­ders, maar geen enkele gere­specteerde weten­schap­per hanteert die stro­man-defin­i­tie of gelooft dat zulke groepen bestaan — ook Nathan niet.

Ten tweede zien we steeds vak­er de neiging—zowel aan link­er- als rechterzijde—om gebruik te mak­en van guilt by asso­ci­a­tion, wat ook in uw ver­wi­jz­ing naar een ver­meend netwerk doorklinkt. Met iemand in gesprek gaan, naar iemand luis­teren of sim­pel­weg in elka­ars nabi­jheid verk­eren, betekent niet dat men het met die per­soon eens is of sym­pa­thie heeft voor diens over­tuigin­gen, al kan dat soms wel het geval zijn. Als dat wel zo zou zijn, dan zouden alle deel­ne­mers aan pro-Palesti­nademon­straties als sym­pa­this­erend met anti­semitisme moeten wor­den bestem­peld, omdat er vaak een anti­semi­tis­che min­der­heid aan­wezig is — een duidelijke dro­gre­dener­ing. Daar­bij komt dat juist van filosofen mag wor­den verwacht dat zij de dialoog aan­gaan met ander­s­denk­enden, aangezien onder meer con­fir­ma­tion bias het moeil­ijk maakt om vol­doende kri­tisch te zijn op onze eigen fun­da­mentele over­tuigin­gen. Wan­neer ik spreek met iemand met extreem linkse of rechtse opvat­tin­gen, zie ik dat niet alleen als een kans om die per­soon mogelijk te over­tu­igen van mijn meer gematigde stand­pun­ten, maar ook als een gele­gen­heid om mijn eigen over­tuigin­gen kri­tisch te toet­sen. Zoals John Stu­art Mill al stelde: zelfs als onze opvat­tin­gen juist zijn, is het belan­grijk dat ze geen ‘dode dogma’s’ wor­den, maar dat we begri­jpen waarom ze klop­pen.

Wat betre­ft de aanstelling van Nathan heb ik gekeken naar drie cri­te­ria: het pub­li­catiere­cord, de over­lap tussen het werk van de kan­di­daat en het project, en de moti­vatiebrief. Op alle drie deze cri­te­ria sco­orde Nathan zeer hoog. Naast het feit dat hij een zeer gemo­tiveerde indruk maakt, heeft hij gepub­liceerd in de meest vooraanstaande filosofis­che tijd­schriften (waaron­der Philo­soph­i­cal Quar­ter­ly en Philo­soph­i­cal Stud­ies), eve­nals in diverse weten­schap­pelijke tijd­schriften. Daarmee behoort hij op onder­zoeks­ge­bied tot de top van de vak­groep Wijs­begeerte.

Daar­bij komt dat hij in een van deze top­ti­jd­schriften reeds over het lib­er­al­isme heeft gepub­liceerd, het onder­w­erp van het project. Hem omschri­jven als louter een filosoof van de biolo­gie is daarom mis­lei­dend. Nathan heeft niet alleen rel­e­vante exper­tise in de poli­tieke filosofie aange­toond, maar heeft ook meerdere pub­li­caties in de moraal­filosofie op zijn naam staan en, zoals u op zijn web­site kan lezen, iden­ti­ficeert zich tevens als moraal­filosoof.”