“We blijven hier zolang het nodig is”

Als het gutst in Brussel, druppelt het in Gent

Eind jan­u­ari 2021 installeer­den mensen zon­der geldige Bel­gis­che verbli­jf­s­pa­pieren zich in de Brus­selse Begi­jn­hofk­erk en de refters van de Brus­selse uni­ver­siteit­en VUB en ULB. Een vier­hon­derd­tal van hen eist een col­lec­tieve reg­u­lar­isatie opdat ze legaal in het land zouden kun­nen verbli­jven. Deze eis komt er nadat de sans-papiers jaren­lang — som­mi­gen onder hen al 33 jaar — zon­der de nodi­ge papieren lev­en en werken in Bel­gië. Het gebrek aan een verbli­jfsver­gun­ning plaveit voor hen de weg naar grote onzek­er­heid: armoede en soms het volledig ont­beren van enige sociale bescherming. Hun aan­vra­gen tot reg­u­lar­isatie zijn al meer­maals afgekeurd en gesprekken met de bevoegde over­hei­dsin­stantie bli­jven nu ook spaak lopen. Sinds 23 mei zijn een twee­hon­derd­tal bezetters daarom ges­tart met een honger­stak­ing.

 

Uit sol­i­dariteit met deze honger­stak­ers wordt sinds 5 juli het UFO bezet door activis­tis­che stu­den­ten en sym­pa­thisan­ten. Rec­tor Van de Walle reageerde onder­tussen; een reac­tie die met teleurstelling werd ont­van­gen door de bezetters.

“Ik kan niet thuis zitten als ik weet dat er onrecht gaande is”

Het aan­tal bezetters van het UFO fluctueert, maar de actievo­erders spreken van een hon­derd­tal bezoek­ers sinds vorige week. Ze zijn geor­gan­iseerd als col­lec­tief en hanteren geen hiërar­chie — er is dus geen sprake van een indi­vidu­ele ini­ti­atiefne­mer. Vol­gens de activis­ten is de groep erg het­ero­geen: stu­den­ten en niet-stu­den­ten, Gen­tenaren en Brus­se­laars. Allen nemen onafhanke­lijk van elka­ar deel aan de actie. Rita is een van de deel­ne­mers die niet meer studeert. “Aangezien ik toch vanop afs­tand mag werken, doe ik dat liev­er hier om mijn ste­un te betu­igen aan dit ini­ti­atief en zo ook voor een recht­vaardi­ge samen­lev­ing”, vertelt Rita tussen het typen door. Ook Frites Mohamed is geen stu­dent meer. Hij werkt en leeft in Bel­gië sinds 2005 maar heeft zelf ook nog steeds geen papieren. Dat ook hij in Gent zijn ste­un komt betu­igen is voor hem vanzelf­sprek­end. Ondanks alles heeft hij “nooit de hoop opgegeven”.

“Aangezien ik toch vanop afs­tand mag werken, doe ik dat liev­er hier om mijn ste­un te betu­igen aan dit ini­ti­atief en zo ook voor een recht­vaardi­ge samen­lev­ing” — Rita

In de ver­halen van de ver­schil­lende bezetters is dat een con­stante: ste­un betu­igen en niet-afla­tend hoopvol zijn. De sit­u­atie wordt nochtans met de dag nijpen­der en de actievo­erders besef­fen dit op een heldere, pijn­lijke manier. Ze staan dagelijks in verbind­ing met actievo­erders in Brus­sel, voor­namelijk de Union des Sans-Papiers pour la Régu­lar­i­sa­tion (USPR) en Action Citoyenne. De USPR is de organ­isatie die ook de drie bezettin­gen in Brus­sel coördi­neert, onder andere die bij de VUB en ULB. De Gentse bezetters zien hun actie dan ook als een onderdeel van die in Brus­sel. Hun eisen bijstellen is bijgevolg niet aan de orde. Jip, een bezetter en stu­dente, verk­laart: “Onze eis is sol­i­dariteit voor reg­u­lar­isatie. Er is nood aan langeter­mi­jno­plossin­gen, maar de sit­u­atie nu is urgent. We weten dat er mensen kun­nen ster­ven, nu of in de komende dagen.”

Dat na de ULB en VUB ook een gebouw van de UGent wordt ingeschakeld als een uit­lop­er van de bezetting heeft zijn rede­nen, menen de actievo­erders. In het relaas van de bezetters weerklinkt immers hun vertrouwen in de maatschap­pelijke rol van een uni­ver­siteit. De uni­ver­siteit is daar­door, leggen ze uit, de plek bij uit­stek om druk te zetten op de over­heid. Stu­den­ten Jip, Ambi­ka Amrashee Sena, Nao­mi en Antoine Chateau-Kloots echoën elka­ars woor­den wan­neer ze benadrukken dat een uni­ver­siteit vol­gens hen niet zwi­jgza­am mag zijn. Er kwam al ste­un van een hon­derd­tal onder­zoek­ers, les­gev­ers en organ­isaties ver­bon­den aan de UGent in een open brief. Hierin onder­schri­jven ze de eisen van de actievo­erders. De actievo­erders zeggen dat die ste­un hen vertrouwen gaf. Als zelfs pro­fes­soren migratierecht het eens zijn met hun eisen, waarom bli­jft de bevoegde over­hei­dsin­stantie dan nog passief? De reac­tie van het rec­toraat was daar­ente­gen aan de lauwe kant.

Als zelfs pro­fes­soren migratierecht het eens zijn met hun eisen, waarom bli­jft de bevoegde over­hei­dsin­stantie dan nog passief?

De actievo­erders hebben ons lat­en weten dat de ont­vanke­lijkheid voor dialoog tussen de actievo­erders en het rec­toraat op een heel laag pit­je staat. Tot op heden is er een stilzwi­j­gend akko­ord met de bezetters: ze mogen bli­jven, zolang ze er geen zoot­je van mak­en. Dat waren ze tevens nooit van plan: “Het is in ieders belang om het hier prop­er te houden”, vertelt Jip. Activiste Sus vat samen wat weerklinkt in de getu­igenis­sen van vele actievo­erders: “Ik kan niet thuis zit­ten als ik weet dat er onrecht gaande is. We zullen hier bli­jven zolang het nodig is”.

Durf spreken?

Rec­tor Rik Van de Walle, aan wie de actievo­erders het groot­ste deel van hun eisen richt­en, ging met de actievo­erders spreken en reageerde ook in de vorm van een state­ment. Daarin haalt hij de geza­men­lijke verk­lar­ing van de rec­toren van de vijf Vlaamse uni­ver­siteit­en aan. In deze bood­schap richt­en de rec­toren zich tot de over­heid en vra­gen ze “een menselijke oploss­ing te vin­den”. Vol­gens Van de Walle betekent dit zoveel als het garan­deren van toe­gang tot zorg wat betre­ft de honger­stak­ers te Brus­sel. De sans-papiers zouden ook toestem­ming moeten kri­j­gen tot het aan­vra­gen van een verbli­jfs- of werkver­gun­ning. Met de eis voor een col­lec­tieve reg­u­lar­isatie lijkt de rec­tor echter niet in te stem­men. Hij erkent wel degelijk de urgen­tie van de sit­u­atie, maar pleit voor “een aan­pak die mensen max­i­male kansen biedt bin­nen de marges van wat haal­baar is” en “een snelle en uiterst menselijke aan­pak bij de afhan­del­ing van elke indi­vidu­ele vraag tot reg­u­lar­isatie.” Deze afwijk­ende visie doet ver­moe­den dat het gesprek tussen de rec­tor en de actievo­erders voor die laat­sten dan ook eerder voor teleurstelling zorgde. 

Het UFO wordt al meer dan een week bezet, maar de actievo­erders mak­en geen aanstal­ten om er te vertrekken. Het gebouw werd behangen met protest­bor­den, span­doeken en afbeeldin­gen van de honger­stak­ers die de sol­i­dariteit en nood aan actie duidelijk dienen te mak­en. Er werd op maanda­gavond 12 juli ook een tegen­protest uit­gevo­erd door leden van de rechtse stu­den­ten­v­erenig­ing KVHV Gent (Katholiek Vlaams Hoogstu­den­ten­ver­bond) die hun mis­noe­gen uit­ten jegens de bood­schap van de actievo­erders via posters waarop “ille­galiteit is crim­i­naliteit” te lezen viel. De posters wer­den ook op andere UGent-locaties ver­spreid.

De con­tin­ue aan­wezigheid van de actievo­erders doet ver­moe­den dat noch een tegen­protest, noch de reac­tie van de rec­tor de protes­tac­tie zal betomen. Hoe lang het UFO nog bezet bli­jft, is voor­lop­ig onduidelijk, maar de verkondigde sol­i­dariteit met de Brus­selse honger­stak­ers getu­igt alvast van vol­hard­ing in tijd en ruimte.