In de spotlight: eerstegeneratiestudenten

Door

Een onderbelicht onderdeel van de studentenpopulatie zijn de eerstegeneratiestudenten, ook wel pioniersstudenten genoemd. Dit zijn studenten die als eerste van hun gezin hoger onderwijs volgen. Wie zijn deze studenten en waar lopen zij tegenaan?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 25/11/2024 – 5:55 door Mats Coop­er

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Eerstegeneratiestudent zijn, hoe is dat?

Nina De Smedt, nu doc­tor­aatsstu­dente in de poli­tieke weten­schap­pen, is een van die eerste­gen­er­ati­es­tu­den­ten. Zij leerde van de SID-in beurzen dat je als stu­dent les kri­jgt in grote aula’s en dat het daarom belan­grijk is om vrien­den te mak­en. Zow­el voor pio­niersstu­den­ten als in het alge­meen bestaan daar goede ini­ti­atieven voor.

“Zelf kon ik makke­lijk omgaan met deze nieuwe omgev­ing door het BaPS-week­end (introweek­end voor eerste­jaars, red.) en door de stu­den­ten­v­erenig­ing Politeia”, zegt de stu­dente. Haar eerste maan­den aan de UGent omschri­jft ze als “een ver­rijk­ing om de vri­jheid te hebben om te plan­nen hoe je studeert.” Het moeil­ijk­ste vond De Smedt thuis uit­leggen hoe alles in elka­ar zat, omdat het een totaal andere leefw­ereld was. Aan nieuwe pio­niersstu­den­ten zou ze willen meegeven dat je je goed moet omrin­gen met oud­ere­jaars. Daar­naast zijn goede vrien­den bin­nen je richt­ing ideaal, want je kan zo meesur­fen op hun activiteit­en.

Een deel van deze stu­den­ten ervaart hier­door psy­chis­che prob­le­men

Impostersyndrome 

In een artikel uit 2020 van De Groene Ams­ter­dammer komt naar voren dat een aan­tal van deze stu­den­ten zich in extreme gevallen vervreemd voe­len van hun fam­i­lie en last kri­j­gen van het ‘imposter syn­drome’. Daar­door kri­jg je het gevoel dat je ergens niet bij hoort en ben je bang om ooit ‘door de mand’ te vallen. Een deel van deze stu­den­ten ervaart hier­door psy­chis­che prob­le­men. Maar niet alle gevol­gen zijn negatief: pio­niersstu­den­ten kun­nen hun eigen iden­titeit­skap­i­taal tegen­over het werkkap­i­taal van stu­den­ten uit een hoogopgeleid milieu zetten. Het idee van deze kap­i­taalthe­o­rie, bedacht door soci­aal peda­goog Mick Matthys, is dat sociale sti­jgers hun doorzettingsver­mo­gen (iden­titeit­skap­i­taal) inzetten om enige achter­stand aan andere soorten kap­i­taal te over­bruggen.

Rolmodellenprogramma

Voor pio­niersstu­den­ten heeft de UGent ook een rolmod­el­len­pro­gram­ma. Hierin helpen stu­den­ten leer­lin­gen aan het einde van het mid­del­baar om hun weg te vin­den bin­nen het sys­teem. Het is bedoeld om ‘jon­geren te prikke­len en te motiv­eren om een actief keuzepro­ces te door­lopen’. Het pro­gram­ma is gericht op alle scholieren, maar voor de func­tie van rolmod­el zoekt de organ­isatie ook naar stu­den­ten met een spe­ci­aal statu­ut, zoals stu­den­ten met een migratieachter­grond of eerste­gen­er­ati­es­tu­den­ten. Ariyana Omari, ex-rolmod­el, geeft uit­leg over de werk­ing: “We nodi­gen een mid­del­bare school uit, waarop de leer­lin­gen in ver­schil­lende groep­jes wor­den verdeeld. We gebruiken diverse method­ieken, zoals quizvra­gen of spreuken. Per method­iek veran­deren de rolmod­ellen van tafel.” Zelf houdt ze warme herin­ner­in­gen over aan haar deel­name. “Ik was omringd door ent­hou­si­aste organ­isatoren waar ik tot van­daag con­tact mee heb. Ik heb ook leuke stu­den­ten mogen ont­moeten, die ik hopelijk warm kon mak­en om verder te stud­eren”, aldus Ariyana.