De laatste zonsondergang van brat summer

Aanstekers en kokosbomen

Vorige zomer kleurde de wereld bar­bi­eroze, maar deze zomer was sli­jmerig groen al wat de klok sloeg. Brat girl sum­mer over­spoelde ons als een rol­lende, groene golf. Wod­ka Martini’s slurpen op feestjes en de vol­gende ocht­end droogsham­poo op je vet­tige haar spuiten. Witte tank­tops dra­gen en over­al een aanstek­er van Bic meezeulen. Brat is een idee dat vooral gaat over chaos en imper­fec­ties omar­men. Brat betekent na een rit­je door de car­wash van de main­stream media zoveel dat het begrip bij­na betekenis­loos is gewor­den.

Brat betekent na een rit­je door de car­wash van de main­stream media zoveel dat het begrip bij­na betekenis­loos is gewor­den

De term schoot de lucht in toen Char­li XCX pres­i­dentskan­di­daat Kamala Har­ris brat noemde. Meteen cir­culeer­den film­p­jes van een toe­spraak van Har­ris waarin ze een anek­dote vertelt over haar moed­er waar ze zelf erg smake­lijk mee moet lachen. “You think you just fell out of a coconut tree?” werd al snel een meme.

Charli de trol

Char­li XCX bracht haar album ‘Brat’ uit op 7 juni. Op de cov­er pronkt het woord in een sim­pel let­ter­type op een intussen iconis­che, fel­groene achter­grond. Dat beeld leent zich makke­lijk voor aller­hande ver­vormin­gen. Alle cov­ers in Charli’s discografie zijn onder­tussen aan de sti­jl onder­wor­pen. Samen met het album kwam er een web­site online waarmee fans hun eigen brat-achtige afbeeldin­gen kon­den gener­eren.

Het album zit tjokvol dans­bare elec­tropop num­mers. Met sni­j­dende synths en four to the floor kick-drums keerde ze terug naar de sti­jl die ze op haar vorige album ‘Crash’, een mis­lukking vol­gens crit­i­ci, had achterge­lat­en. Brat staat voor puur hedo­nisme. Brat is een sleu­tel in de toi­let­ten van de club. Brat is je m’en fous. Brat is een mar­ti­ni als ont­bi­jt en nog één als avon­de­ten. Brat is wat je wil van een zomer: plezi­er zon­der voor­waar­den.

De zan­geres vertelde in een inter­view met Rolling Stone dat ze met haar werk voor 50 pro­cent serieus en 50 pro­cent een trol is. In ‘Guess’ zegt ze dit dan ook let­ter­lijk: “You wan­na guess if we’re seri­ous about this song?” Dit trollen kun je in essen­tie zien als een fem­i­nis­tis­che daad. Door de aan­dacht te trekken met iro­nisch, absurd gedrag in main­stream media veran­der je het gesprek­son­der­w­erp. Het album gaat de stri­jd aan tegen toren­hoge stan­daar­den voor vrouwen in de media, en dit op een ver­fris­sende manier. Brat vraagt geen begrip, maar daagt je uit om haar ver­keerd te inter­preteren. Sterk­er nog, ze gooit er nog een mid­delvinger bij ook.

Het is een dan miss­chien een album vol dans­bare lied­jes, maar er zit ook meer achter. In ‘I think about it all the time’ reflecteert Char­li over de ontluik­ende kinder­wens rond je der­tig­ste. Dit lijkt mijlen­ver af te liggen van de sfeer­schep­ping in het album, maar het is net de schi­jn­bare tegen­stelling, de twi­jfel en de chaos die het toch per­fect bij het plaat­je doen passen. 

Very demure, very mindful

Nu de herf­st nadert, is er een nieuwe trend opgekomen: demure. Demure is het tegen­overgestelde van brat: kalm, inge­to­gen, ned­erig en door­dacht. Het wordt net als brat geas­so­cieerd met vrouwelijkheid. Waar brat zomers is, is demure win­ters. Het hun­kert naar eerdere trends als Chris­t­ian girl autumn, gelinkt aan zedelijke wollen out­fits, pom­poe­nen uithollen, het idee dat de feestda­gen de nood creëren voor een vast lief. Chris­t­ian girl autumn werd voor het eerst in een tweet gebruikt en luid­de zo meteen het einde van de toen­ma­lige hot girl sum­mer in. Ook dit najaar valt men weer terug op de inge­to­gen waar­den die men vroeger met vrouwelijkheid gelijk­stelde. 

De waarde in dit alles

De trends lijken dan miss­chien lijn­recht tegen­over elka­ar te staan, toch vor­men ze elk een deel van dezelfde emanciperende beweg­ing. Zo zorgde de iconis­che albumhoes van ‘Brat’ ini­tieel voor con­tro­verse door het sim­pele, oncon­ven­tionele beeld, zon­der een foto van de zan­geres. Char­li XCX vroeg zich in een reac­tie af waarom het pub­liek zich alti­jd gerechtigd voelt tot een beeld van de arti­est, en dan vooral bij vrouwelijke arti­esten. De hoes is haar mid­delvinger naar de nor­men die de maatschap­pij ons oplegt. Ze democ­ra­tiseert haar kun­st en laat de inter­pre­tatie over aan het pub­liek.

Is Char­li XCX een activiste, sti­jli­coon, arti­este of suc­cesvolle car­rièrevrouw?

Trends als demure en Chris­t­ian girl autumn lijken op hun beurt eerder con­ser­vatief, maar bren­gen pro­gressieve gesprekken op gang. Zo is Caitlin Cov­ing­ton, het gezicht van Chris­t­ian girl autumn, een uit­ge­spro­ken voorvechter van aller­hande sociale kwest­ies. De twit­ter­aar die Cov­ing­tons sti­jl tot een meme gemaakt had, zou lat­er een GoFundMe opzetten om haar ges­lacht­stran­si­tie te financieren. Cov­ing­ton hielp een hand­je door de actie te delen op Twit­ter en zelf 500 dol­lar te doneren. Ook Jools Lebron, die de term demure pop­u­lariseerde, kan dankz­ij het suc­ces van de trend haar tran­si­tie betal­en.

Brat en demure hebben duidelijk één ding met elka­ar gemeen: ze lat­en pro­gressieve onder­w­er­pen over de tong gaan. Zo klaagt Char­li XCX in haar col­lab ‘Guess’ met Bil­lie Eil­ish over­con­sump­tie aan in de video­clip, waarin ze wor­den omgeven door een mas­sale berg van kledij. De kled­ingstukken wer­den lat­er gedoneerd aan vrouwen in nood. Deze bood­schap lijkt echter te ver­vagen nu de zan­geres een nieuwe samen­werk­ing heeft met H&M. Is Char­li XCX een activiste, sti­jli­coon, arti­este of suc­cesvolle car­rièrevrouw? Een com­bi­natie van dit alles, zo blijkt.