De prijzen blijven verleidelijk, maar uit recente onderzoeken en Europese maatregelen blijkt nu heel duidelijk dat die koopjesjacht een gevaarlijk spelletje is voor je gezondheid. Het balletje ging aan het rollen door Testaankoop (een vereniging die de consumenten in België informeert, verdedigt en vertegenwoordigt, red.) Zij namen maar liefst 162 producten van Shein en Temu onder de loep. De resultaten: maar liefst zeventig procent, goed voor 112 producten, bleek niet te voldoen aan de strenge Europese veiligheidsnormen. Wie dacht dat het om pietluttige schoonheidsfoutjes ging, vergiste zich nogal een beetje. Bijna al het geteste speelgoed – 53 van de 54 items – en nagenoeg alle USB-opladers faalden flagrant op de tests. Ze bleken te kampen met ernstige defecten, brandrisico’s of een levensgroot verstikkingsgevaar voor de kleinsten onder ons. En alsof dat nog niet gezellig genoeg was, bleken sommige geteste juwelen en halskettingen extreme hoeveelheden cadmium – tot wel 85 procent – en nikkel te bevatten. Laat ons het zo stellen: een regelrechte aanslag op je eigen gezondheid.
De Europese Commissie legde op 28 mei van dit jaar Temu een nogal grote boete van 200 miljoen euro op, omdat de webwinkel veel te weinig onderneemt tegen de verkoop van illegale prullaria. Anonieme mystery shopping-controles toonden opnieuw aan dat opladers en babyspeelgoed niet door de tests geraken. Temu kreeg tot eind augustus de tijd om met een concreet actieplan te komen. Europarlementsleden reageerden opgelucht en benadrukten dat Europa geen afvoerputje mag zijn voor onveilige rotzooi: wie hier wil verkopen, houdt zich aan de regels. Temu zelf reageerde verontwaardigd en noemde de boete disproportioneel.
Die goedkope deal via je favoriete app kost je achteraf misschien wel meer dan je lief is
Alsof dat nog niet genoeg was, kreeg ook AliExpress een historische klap te verwerken. De Europese Commissie deelde een absolute recordboete van maar liefst 550 miljoen euro uit aan de webwinkel vanwege het onvoldoende weren van illegale, onveilige en vervalste producten. AliExpress kreeg tot 20 oktober de tijd om met een verbeterplan te komen. Ze noemden de straf eveneens “disproportioneel”. Deze maatregelen passen allemaal in een veel breder Europees beleid tegen de massale stroom goedkope Chinese pakketjes. Om die oneerlijke concurrentie en stroom aan rommel in te dammen, betalen consumenten sinds deze maand bovendien standaard 3 euro aan douanerechten per product van buiten de EU. Kortom, die goedkope deal via je favoriete app kost je achteraf misschien wel meer dan je lief is.
Maar als je dacht dat deze bedrijven zich enkel tot de online-wereld zouden behouden, dan zat je mis. Shein, een van de grootste online verkopers van kledij en schoonheidsmiddelen, is nu ook bij ons in de winkel verkrijgbaar. Weliswaar onder een andere naam, namelijk ‘Sheglam’. Eind augustus bracht de VRT dit nieuws uit, maar een fervente Kruidvat-shopper zoals ik kan u meedelen dat deze producten al zeker sinds juni te koop staan in onze winkelrekken.
Met zijn 7 euro en 40 cent is een lipstick van Sheglam zeker niet de goedkoopste. Essence en Catrice, beide van het Duitse moederbedrijf Cosnova GmbH, zijn goedkoper. Over de kwaliteit zelf van het product ga ik je weinig kunnen zeggen, hoewel ik graag de rekjes af ga, ben ik geen expert. Wel kan ik je zeggen dat bij de drie merken het merendeel van hun lipsticks uit dezelfde ingrediënten bestaan. Op basis van de kwaliteit van hun ingrediënten kan ik je dus al zeggen dat ze wel gelijkwaardig zijn. Ook voldoen ze alle drie aan de veiligheidsnormen; in tegenstelling tot online verkoop, is dit bij fysieke verkoop in winkelrekken veel makkelijker controleerbaar.
Sheglam claimt onafhankelijk van haar moederbedrijf te werken, maar deelt in werkelijkheid marketing, infrastructuur en kapitaal en wordt dus grotendeels door Shein zelf bestuurd
Toch zijn er belangrijke verschillen; zo is het onduidelijk in welke mate Sheglam wel degelijk cruelty free is. Volgens de Europese regels is dit verplicht sinds 2013. Ze zijn ook erkend door Cruelty Free International. Maar toch blijft er onduidelijkheid; zo hebben ze bijvoorbeeld geen PETA-certificaat, iets dat Catrice en Essence bijvoorbeeld wel hebben.
Het grootste verschil tussen de drie ligt echter bij hun twee moederbedrijven, namelijk Cosnova GmbH en Shein. Waar die eerste wel transparant is, is die tweede dat helemaal niet. Op de site van Sheglam zelf kan je niets terugvinden over hun link met Shein. Bij Essence en Catrice is de band met hun moederbedrijf wel duidelijk en vind je bij beide zelfs een directe link waarbij je op de site van Cosnova terechtkomt.
Transparantie blijft een terugkerend probleem. Shein zelf blijft geheimzinnig over zijn fabrieken en de locaties daarvan. Ook is het bedrijf al meermaals in het nieuws gekomen door hun mensonterende arbeidsomstandigheden. Sheglam claimt onafhankelijk van haar moederbedrijf te werken, maar deelt in werkelijkheid marketing, infrastructuur en kapitaal en wordt dus grotendeels door Shein zelf bestuurd. Cosnova claimt transparanter te werken met externe onafhankelijke audits die de arbeidsomstandigheden en CO2-afdruk controleren. Al is het belangrijk om op te merken dat dit bedrijf veel minder onderzocht is dan Shein en deze claims van Cosnova zelf komen.
Het blijft dus moeilijk om volledig ethisch te shoppen, zeker met een klein budget. Al raden we je wel aan om rekening te houden met bovenstaande waarschuwingen als je je back-to-school shopping doet deze maand.