‘Jonah was here’ van Nathalie Teirlinck is een film over een van de meest intense menselijke emoties: rouw. Koen de Bouw vertolkt op meesterlijke wijze een vader – Bob - die zijn zoon Jonah verliest aan een plotse hartstilstand. De rode draad doorheen de film is het verlies van een kind en hoe ouders daarmee proberen om te gaan, op gezonde of minder gezonde manieren. Desondanks werd de film opgeluisterd door een aantal personages en momenten die duidelijk de functie hadden van comic relief, waardoor serieuze en zelfs pijnlijke scènes werden onderbroken door een lach. Maar waarom bestaat de nood in de popcultuur nog steeds om zware emoties zoals rouw te verlichten met humor? Zo lijkt het soms alsof echt puur, rauw verdriet geen plaats kent in populaire media. Hoeveel films over verdriet hebben geen grappig randpersonage om de sfeer erin te houden of geven het hoofdpersonage toch op een of andere manier een happy ending?
Mensen hebben nood aan troost, willen personages zien die iets vergelijkbaars meemaken of zoeken dieper inzicht in de menselijke emoties
In de klassieke Griekse traditie – de basis voor de westerse theatertraditie – was het nochtans taboe om het tragische en het komische te vermengen. Ofwel was je stuk een tragedie, ofwel een komedie; stel je Medea even voor met een grappige sidekick. Wel begon hier de traditie om na een zware tragedie een grappig stukje in te lassen om het publiek toch met een goed gevoel naar huis te sturen. Onder andere William Shakespeare maakte gretig gebruik van een comic relief; in veel van zijn theaterstukken werd na een heftige emotionele scène een humoristische passage ingelast. De reden hiervoor leek voornamelijk het comfort van het publiek; je wil ze niet met een té slecht gevoel naar huis sturen. De Grieken begrepen dit anders: voor hen was het theater echt een plek van contemplatie waarvan het doel vooral was om het publiek een les bij te brengen.
Wanneer we deze historische evolutie naar vandaag doortrekken, kunnen we ons ook de vraag stellen waarom mensen naar films over rouw gaan kijken. Mensen hebben nood aan troost, willen personages zien die iets vergelijkbaars meemaken of zoeken dieper inzicht in de menselijke emoties. Maar als je op zoek bent naar een humoristisch moment of een goed gevoel, kan je beter een superheldenfilm of een romcom bekijken. En toch proberen regisseurs hun films niet te zwaar te maken. Wat als dat juist hetgene is waar we nood aan hebben? Het kan enorm helend zijn om te zien dat mensen dezelfde ellende als jij meemaken. Waarom is hier dan geen plaats voor op het witte doek? Niet elke film hoeft een feelgood movie te zijn, soms mag er ruimte zijn voor rauwe emoties en hoeven niet alle vragen beantwoord te zijn wanneer je de cinema verlaat.
Een reactie achterlaten