Dieren als bron van nieuwe virussen?

Dat er op dit eigen­ste moment “weer een paar” virussen naar boven aan het komen zijn, zegt pro­fes­sor Nauwynck aan het begin van dit inter­view. “Ik noem het heel plezante peri­odes voor virolo­gen,” zal hij lat­er zeggen, “maar het is min­der plezant natu­urlijk voor mens en dier die ermee gecon­fron­teerd wor­den.”

Dat er zoveel nieuwe emerg­ing virus­es zijn die Bel­gië “invaderen”, zoals prof. Nauwynck het omschri­jft, is deels te wijten aan een kli­maatveran­der­ing die zuider­se muggen steeds vak­er naar boven duwt. Die muggen zijn insecten die voor de over­dracht van virussen zor­gen, en wor­den ook wel vec­toren genoemd. “Er zijn waarschi­jn­lijk bepaalde inter­ac­ties tussen enkele van die muggen of muggen­soorten en som­mige culi­coï­den, waar we eigen­lijk op dit moment niet goed weten wat er zich afspeelt, omdat de vec­toren te weinig wor­den bestudeerd”, waarschuwt Nauwynck. “Dat is een groot prob­leem. Virolo­gen zijn er genoeg, maar mensen met ken­nis van insecten zijn er heel weinig.”

Met andere woor­den: alles in de wereld van de virussen is ver­bon­den met elka­ar. De meeste emerg­ing virus­es komen overi­gens ook “hoofdza­ke­lijk vanu­it de dieren.” Nor­maal gezien zijn dergelijke dier­lijke virussen ongevaar­lijk voor de mens, aangezien zij enkel cellen kun­nen bin­nen­drin­gen met spec­i­fieke recep­toren. “Er zijn grote ver­schillen – godz­i­j­dank – tussen dieren en mensen op het vlak van die recep­toren. Dus nor­maal gezien kan een virus dat aan­klopt bij een dier niet aan­klop­pen bij de mens. Dat is 99,999% het geval. Natu­urlijk lei­dt de 0,0001% die dat dan toch doet tot een explosie.”

De kans op dergelijke explosies neemt ook enkel toe naar­mate er nu meer virussen cir­culeren. De pro­fes­sor geeft doorheen het inter­view ver­schei­dene voor­beelden van mogelijks gevaar­lijke dieren­virussen: West­ni­jlvirus, Afrikaanse varken­spest, arterievirussen … “Miss­chien moeten we een keer een lijst­je mak­en van virussen waar we meer aan­dacht aan moeten best­e­den. Want als die ooit bij de mens komen, dan zal het geen evi­den­tie zijn om dat goed te kun­nen con­trol­eren.”

Een licht­pun­t­je in dit alles? “De snel­heid waarmee we diag­noses kun­nen stellen,” (zie ook Patho­sense in dit opzicht, red.), “en waarmee we vac­cins kun­nen mak­en, is immens. En het zal alti­jd sneller, en sneller, en sneller gaan. Dus dat is de posi­tieve noot op het einde van een hoop mis­erie die ik naar je kop ges­lingerd heb (lacht).”